xasharotlar anatomiyasi

PPT 21 стр. 235,0 КБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 235,0 КБ

Тип файла PPT

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

слайд 1 mavzu: xasharotlar anatomiyasi ma’ruzachi : ergashova h mavzu rejasi: 1.teri qoplamasi. 2.qon aylanish sistemasi 3. ovqat hazm qilish sistemasi. 4.nafas olish va narv sistemasi. teri qoplamlari. hasharotning tanasi teri qoplami bilan qoplangan, u gipoderma – hujayralar qavati va kutikuladan iborat. kutikula esa ana shu hujayralar ajratadigan hosiladir. kutikula qattiq, yumshoq va elastik holda bo’lishi mumkin. terisi organizmni tashqi mexanik va kimyoviy ta’sirlardan saqlaydi. bundan tashqari, u muskullar birikadigan joy bo’lib xizmat qiladi. hasharotlarning teri qoplamlari tashqi (epikutikula) va ichki (prokutikula) qavatdan iborat. epikutikula suv o’tkazmaydi va suv bilan ho’llanmaydi, ya’ni gigrofoblidir. bu esa hasharotlar hayotida katta ahamiyatga ega. ho’llanmaganligi tufayli suv tekkanda teri qoplami tirishib qolmaydi, havoda tanasi qurimaydi. epikutikula tarkibida mum va lipoidlar mavjudligidan u gigrofobli bo’ladi ichki qavat – prokutikula ancha qalin bo’lib, xitin va oqsildan tashkil topadi. bu moddalar qotib, sovutsimon qattiq, to’q kutikula hosil qilishi mumkin. qo’ng’izning teri qoplami xuddi shunday tuzilgan. ammo ko’pchilik …

2 / 21

ab harakat qilib, organizmda modda almashinuv jarayonini va hasharot rivojlanishini boshqaradi. hasharotlarda uch xil endokrin bezlar, jumladan bosh miyaning neyrosekretor to’qimalari, old ko’krakda joylashgan protorakal bezlari va yondoshish bezlari yaxshi o’rganilgan. қон айланиш системаси қонни гавда бўшлиғининг елка томонида перикардиал бўлимида жойлашган елка қон томирлари харакатга келтиради. елка қон томирининг олдинги қисми – аорта ва кейинги қисқариб кенгаювчи камералардан тузилган қисми юракка бўлинади. елка қон томирларининг хар қайси камерасининг икки ён томонида биттадан тешикча –устьицалар бўлиб уларда ичига қараган клапанлар бор. ҳашарот қони гемолимфаси- хужайралараро суюқ модда гемоплазмадан ва шаклли элементлар –гемоцид хужайраларидан иборат. қонни таркиби плазмада -катион ва анионлар шаклидаги анорганик тузлар, озиқ моддалар, сийдик кислата, ферментлар гармон ва пигментлар мавжуд. 75-90% гача сув бўлади. hasharotning qoni yoki gemolimfa yagona suyuq to’qima bo’lib, plazma va qon tanachalari – gomotsidlardan tashkil topadi. qon aylanish tizimi o’ziga xos holatda bo’lib, umurtqali hayvonlarnikidan jiddiy ravishda farq qiladi. u yopiq emas, qon tana …

3 / 21

’ngach keladi. u hasharotlarning ko’pchilik turlarida kengaygan yoki bo’rtib chiqqan bo’lib, uni bo’qoq deyiladi. undan so’ng muskulli oshqozon, keyin haqiqiy oshqozon, ingichka, yo’g’on va to’g’ri ichaklar davom etadi. to’g’ri ichak anal teshigi bilan tamomlanadi. burdalangan oziqa halqumdan o’tib bo’qoqda to’planadi va oz-ozdan mushakli oshqozonga o’tadi, uning devorlarida kuchli rivojlangan mushaklar, ichki tomonida esa qattiq tishlar bo’ladi. bunda oziqa maydalanadi va o’rta ichakka o’tadi, bundan tashqari oziqa suyuq qismdan ajratiladi. o’rta ichak to’g’ri naycha, xaltasimon yoki uzunchoq egri naycha shaklida bo’ladi. o’rta ichak turli xil vazifalarni bajaradi: fermentlar ajratadi, ovqat hazm bo’lishida qatnashadi, unda hazm bo’ladigan mahsulotlar so’riladi va hazm bo’lmagan oziqa qoldiqlari orqa ichakka suriladi. keyingi ichak xitin intimali bo’lib, ingichka, yo’g’on va to’g’ri ichaklarga bo’linadi. ichakning malpigi naychalari ochiladigan joyidan boshlanadigan bo’limida hazm bo’lgan oziqadagi suv so’rilib, ekskrement (tezak) hosil bo’la boshlaydi va u orqa (anal) teshik orqali chiqarib yuboriladi. malpigi naychalari (italiya olimi malpigi nomiga qo’yilgan) hasharotlarning eng …

4 / 21

naychalari – traxeyalardan iboratdir. traxeyalar ko’krak va qorin segmentlarining yonlari bo’ylab juft-juft bo’lib joylashgan nafas teshiklaridan boshlanadi. traxeyalarning boshlang’ich qismi yo’g’on bo’lib, keyin ingichkalasha boradi, ya’ni ko’plab traxeyalarga – traxeya kapillyarlariga shoxlab ketadi. nafas olish harakatlari asosan qorin muskullarining qisqarishi tufayli ro’y beradi, bu jarayon pardaqanotlilarda (ari, asalari va boshqalarda) ko’zga yaqqol tashlanib turadi. hasharotlarning kam harakatli fazalarida nafas olish tezligi susayadi. jinsiy a’zolari. hasharotlar ayrim jinsli hisoblanadi. urg’ochilarining jinsiy a’zolari ikkita tuxumdon, ikkita yon tuxum yo’li, o’rta tuxum yo’li, o’siqli bez va urug’ qabul qiluvchi qismlardan iboratdir. erkak hasharotning jinsiy a’zolari ikkita (ba’zan bir-biriga qo’shilib o’sgan) urug’dondan, ikkita urug’ chiqarish yo’li, o’simta bez va yig’ma a’zodan iborat. urug’donlar naychalardan hosil bo’ladi, ularning ichida spermalar, ya’ni mikroskopik mayda harakatchan erkak jinsiy hujayralari rivojlanadi. o’siqli bezlar urug’ yo’liga tushadi va spermalarni o’rab olib spermatofor hosil qiladigan suyuqlik ajratadi. juftlashganda spermatofor urg’ochi hasharotning yig’ma xaltachasiga yoki tuxum yo’lining o’rta qismiga kiradi, unda …

5 / 21

l topadi. ta’sirlar va iztiroblarni qabul qilish xususiyatlariga qarab sensillalar turlicha tuzilgan, ammo ularni shartli ravishda ikkita asosiy tipga – yuza va chuqur joylashgan sensillalarga bo’lish kerak. birinchi tipdagisi soch tolasi, qilcha, konus yoki boshqa hosilalar shaklida tananing sirtiga chiqib turadi, ikkinchisi esa kutikula ostida yoki teri ichida bo’ladi. mexanik ravishda sezish mexanik retseptorlar vositasida ro’y beradi, bunda turli mexanik ta’sirlar ko’pincha atigi bitta hujayra vositasida seziladi. paypaslash retseptorlari, shuningdek silkinishni, tananing holatini, uning muvozanati va boshqalarni sezish uchun mo’ljallangan sezgir o’simtalar shular jumlasidandir.

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xasharotlar anatomiyasi"

слайд 1 mavzu: xasharotlar anatomiyasi ma’ruzachi : ergashova h mavzu rejasi: 1.teri qoplamasi. 2.qon aylanish sistemasi 3. ovqat hazm qilish sistemasi. 4.nafas olish va narv sistemasi. teri qoplamlari. hasharotning tanasi teri qoplami bilan qoplangan, u gipoderma – hujayralar qavati va kutikuladan iborat. kutikula esa ana shu hujayralar ajratadigan hosiladir. kutikula qattiq, yumshoq va elastik holda bo’lishi mumkin. terisi organizmni tashqi mexanik va kimyoviy ta’sirlardan saqlaydi. bundan tashqari, u muskullar birikadigan joy bo’lib xizmat qiladi. hasharotlarning teri qoplamlari tashqi (epikutikula) va ichki (prokutikula) qavatdan iborat. epikutikula suv o’tkazmaydi va suv bilan ho’llanmaydi, ya’ni gigrofoblidir. bu esa hasharotlar hayotida katta ahamiyatga ega. ho’llanmaganligi tufayli...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PPT (235,0 КБ). Чтобы скачать "xasharotlar anatomiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xasharotlar anatomiyasi PPT 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram