o‘zbekistonning geologik tuzilishi va yer yuzasining taraqqiyoti 7-sinf

PPT 2,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1675689665.ppt diapositiva 1 7-sinf geografiya darsligi asosida 37-mavzu: geologik tuzilishi va yer yuzasining taraqqiyoti * o‘zbekistonning geologik tuzilishi xilma-xil bo‘lib, uning hududi, asosan, ikkita katta tektonik tuzilma, ya’ni tyanshan orogeni tarqalgan yerlar va turon plitasidan iborat. respublikamizning tyanshan orogen qismi har xil kattakichiklikdagi tektonik tuzilmalardan iborat bo‘lib, ulardan eng kattalari chatqol, qurama, turkiston, zarafshon burmali tuzilmalari hisoblanadi. turon plitasi ham har xil tektonik tuzilmalar (ko‘tarilmalar va botiqlar)dan tashkil topgan. orogen va plitali tektonik tuzilmalar gersin va alp tog‘ paydo bo‘lish davrlarida vujudga kelgan. yer yoriqlari orqali bo‘lib turadigan harakatlar ta’sirida mazkur tektonik tuzilmalar har xil balandliklarga ko‘tarilgan, ba’zilari esa cho‘kkan, natijada, palaxsasimon tuzilmalar hosil bo‘lgan. yuqorida nomlari tilga olingan tog‘ paydo bo‘lish davrlarida tektonik harakatlar bilan bir qatorda, vulqon jarayonlari ham sodir bo‘lgan. vulqon va yer yoriqlarida sodir bo‘layotgan jarayonlar natijasida o‘zbekistondagi mavjud rudali, rangli, nodir, qimmatbaho foydali qazilmalar hosil bo‘lgan. o‘zbekiston hududining yer yuzasi rivojlanib hozirgi ko‘rinishini olguncha uzoq …

ari ko‘tarila boshlagan. boshlangan yangi tektonik harakatlar juda ham turli-tuman bo‘lgan. o‘zbekiston tog‘li qismining bir joyi ko‘tarilsa, ikkinchi bir joyi esa cho‘ka boshlagan. ko‘tarilgan joylarda tog‘ tizmalari, cho‘kkan joylarda esa tog‘ oralig‘idagi botiqlar hosil bo‘la boshlagan. ko‘tarilayotgan joylardan yemirilgan tog‘ jinslari cho‘kayotgan joylarda to‘plana boshlagan. bu jarayon butun neogen davrida davom etgan. natijada, tog‘ oralig‘idagi botiqlarda qalinligi 1000 metrdan ortiq cho‘kindi tog‘ jinslari to‘plangan. yer tarixining antropogen davri boshlangandan keyin yangi tektonik harakatlar birmuncha o‘zgargan. shu davrdan boshlab tog‘ tizmalari bilan bir qatorda, tog‘ oralig‘idagi botiqlar ham sekinlik bilan ko‘tarila boshlagan. natijada, neogen davrida yotqizilgan cho‘kindi qatlamlarni daryolar yuva boshlagan, shu bilan birga, daryo vodiylarida qator daryo terrasalari hosil bo‘la boshlagan. tog‘ oralig‘idagi botiqlarning ko‘tarilishi ularning chekka, ya’ni tog‘ tizmalariga yaqin qismlarida birmuncha kuchliroq bo‘lgan. shu sababli botiqlarning bu qismlarida past tog‘lar (adirlar) hosil bo‘lgan. o‘zbekiston hududining katta qismida yangi tektonik harakatlar faol davom etayotganligi natijasida kuchli zilzilalar bo‘lib turadi. …

asi hisor tizmasining janubig‘arbiy tarmoqlaridagi odamtosh, pachkamar, omonota, xovdog‘, uchqizilda mezozoy erasi karbonat tog‘ jinslarida aniqlangan. qashqadaryo va buxoro viloyatlarining tekislik qismida ham bir qator neft va gaz konlari ochilgan. bulardan asosiylari sho‘rtan, muborak, oqjar, sariqtosh, jarqoq, qorovulbozordir. bundan tashqari, gaz ustyurt platosidagi shohpaxta va kuanish nomli joylarda ochilgan. o‘zbekiston hududida ko‘mirning sanoat ahamiyatiga ega bo‘lgan bir nechta katta konlari mavjud. bulardan ohangaron (angren) qo‘ng‘ir ko‘mir koni, surxondaryo viloyatining tog‘li qismida yuqori sifatli sharg‘un toshko‘mir koni joylashgan. bu joyda boysun ko‘mir koni ham ochilgan. o‘zbekiston hududida bir necha qora (temir, titan, marganes, xrom), rangli (mis, qo‘rg‘oshin volfram, molibden, qalay, vismut), qimmatbaho (oltin, kumush) metall konlari ham bor. bulardan eng asosiylari toshkent viloyatidagi qalmoqqir, sariqcheku hamda dalneye mis konlaridir. qizilqumdagi muruntov, ko‘kpatas va boshqa yerlarda oltinning katta zaxirasi ochilgan bo‘lib, uzoq yillardan buyon keng doirada qazib olinmoqda. o‘zbekiston fosforitlarga ham boydir. uning katta zaxirasi markaziy qizilqumda ochilgan. kimyoviy xomashyolardan osh va …

o‘zbekistonning geologik tuzilishi va yer yuzasining taraqqiyoti 7-sinf - Page 4

o‘zbekistonning geologik tuzilishi va yer yuzasining taraqqiyoti 7-sinf - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbekistonning geologik tuzilishi va yer yuzasining taraqqiyoti 7-sinf"

1675689665.ppt diapositiva 1 7-sinf geografiya darsligi asosida 37-mavzu: geologik tuzilishi va yer yuzasining taraqqiyoti * o‘zbekistonning geologik tuzilishi xilma-xil bo‘lib, uning hududi, asosan, ikkita katta tektonik tuzilma, ya’ni tyanshan orogeni tarqalgan yerlar va turon plitasidan iborat. respublikamizning tyanshan orogen qismi har xil kattakichiklikdagi tektonik tuzilmalardan iborat bo‘lib, ulardan eng kattalari chatqol, qurama, turkiston, zarafshon burmali tuzilmalari hisoblanadi. turon plitasi ham har xil tektonik tuzilmalar (ko‘tarilmalar va botiqlar)dan tashkil topgan. orogen va plitali tektonik tuzilmalar gersin va alp tog‘ paydo bo‘lish davrlarida vujudga kelgan. yer yoriqlari orqali bo‘lib turadigan harakatlar ta’sirida mazkur tektonik tuzilmalar har xil balandliklarga ko‘...

Формат PPT, 2,6 МБ. Чтобы скачать "o‘zbekistonning geologik tuzilishi va yer yuzasining taraqqiyoti 7-sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbekistonning geologik tuzili… PPT Бесплатная загрузка Telegram