osiyo ahamoniylar davlati (mil. avv. vi–iv asrlar)

PPTX 10 sahifa 251,6 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 10
презентация powerpoint toshkent shahridagi yodju texnika instituti osiyo ahamoniylar davlati tarkibida (mil. avv.vi–iv asrlar tarixi) (1) prof.v.b. - a.zamonov ma’ruza rejasi: ahamoniylar davriga oid manbalar. fors davlatining tashkil topishi va o‘rta osiyoga dastlabki yurishlari. to‘mariz jasorati. doro i davrida o‘rta osiyoning egallanishi. ahamoniylarga qarshi kurash. qadimgi fors bitiklari va ilk yunon manbalari qadimgi fors bitiklari. ahamoniylar davri mixxat yozuvlarida o‘rta osiyo xalqlari va viloyatlari to‘g‘risida turli xil ma’lumotlar bor. bu yozuvlar mil. avv. vi-iv asrlarga oid bo‘lib, behistun va naqshi rustam qoyatoshlarida, suza, persepol va hamadon shaharlarida topib tekshirilgan. ular qadimgi fors tilida turli ijtimoiy, siyosiy va diniy masalalarga doir podsho buyruqlaridan va nutqlaridan iborat. behistun yozuvlari: doro i davrida karmanshoh va hamadon shahri o‘rtasidagi yo‘lda baland qoyatoshda yozilgan (midiya o‘lkasi). behistun yozuvlari qadimgi fors, elam va bobil tillarida bitilgan. doro i bunday xabar qiladi: “men - doro, ulug‘ podsho, shaxanshoh, mamlakatlar podshosi, vishtasp o‘g‘li, arshan nevarasi, ahamoniy shoh doro …
2 / 10
ning podshosi, vishtasp o‘g‘li, ahamoniy fors, forsning o‘g‘li, oriylar urug‘idan kelib chiqqan oriy”. shoh doro ayturki: “fors viloyatidan tashqari quyidagi mamlakatlarni men bo‘ysundirganman, menga o‘lpon to‘lovchi bo‘lgan, mening so‘zimni ijro etgan, mening qonunimga asoslanib rivojlanayotgan: midiya, elam, parfiya ar’yo, baqtriya, sug‘d, xorazm... saka xaumavarka, saka tigraxauda....dengizdan narigi erdagi saklar”. behistun qoyasidagi yozuv va tasvirlar ilk yunon manbalari yunon-fors urushlari boshlanishi bilan ushbu siyosiy voqealarda ishtirok etgan o‘rta osiyo xalqlarinnng tarixi qadimgi yunon tarixchilarining asarlarida yoritilgan. bu borada o‘rta osiyo xalqlari to‘g‘risida qisqa bo‘lsa-da, aniq ma’lumotlar beruvchi gerodotning «tarix» kitobi ayniqsa qimmatlidir. qadimgi davrlardan boshlab bu kitob dunyoda eng mashhur tarixiy asarlardan biri bo‘lib hisoblangan. uning muallifi gerodot qadimda «tarixning otasi» deb nom olgan. gerodotni old osiyo, misr, bobil, eron va “dunyo chegaralarida” joylashgan xalqlar va davlatlar tarixi ham ancha qiziqtirgan. qadimgi yunonistonda mavjud tasavvurlarga ko‘ra, o‘rta osiyo va hindiston o‘lkalari inson yashagan dunyo - oykumenaning sharqiy chegaralarida joylashgan. gerodot o‘rta …
3 / 10
fors-yunon urushlarida ko‘rsatgan jasorati, mintaqa xalqlarining ahamoniylar davlatiga bo‘ysunishi va maxsus yillik soliq to‘lashi, sak-massagetlarning urf-odatlari, turmush tarzi va diniy e’tiqodi, o‘rta osiyodagi akes daryosining suvlaridan foydalanishi haqida va boshqa ayrim ma’lumotlardan iborat. gerodot o‘rta osiyoda aholi joylashuvining umumiy hududiy chegaralaridan bexabar bo‘lgan. gerodot ma’lumotlaridagi “baqtriya xalqi” tushunchasi ma’lum bir etnik birlikni birlashtirgan bo‘lishi mumkin. “xalq” ma’nosini beruvchi “etnos” so‘zi gerodot asarida juda ko‘p uchraydi (tadqiqotchilar hisobiga ko‘ra, tarixchi bu atamani 145 marta tilga olgan) va ikki joydagina bu etnonim baqtriyaga nisbatan ishlatilgan. gerodot: “tarix” gerodotning aytishicha, doro i ahamoniylar davlatini 20 ta o‘lkaga bo‘lgan. tarixchi o‘rta osiyo xalqlari haqida bunday xabar qiladi: tarix, iii kitob, 92. “baqtriyaliklardan egllargacha bo‘lgan xalqlar 300 talant soliq to‘laganlar. bu - o‘n ikkinchi o‘lka”. iii, 93. “saklar va kaspiylar 200 talant to‘laganlar. bu - o‘n beshinchi o‘lka. parfiyaliklar, xorasmiylar, sug‘diylar va ariylar 300 talant to‘laganlar. bu - o‘n oltinchi o‘lka” (bir talant 25,92 kg. …
4 / 10
aklar yurti ahamoniylar davlati hukmronligi ostiga tushib qolgan. mil. avv. vi asrda hozirgi eron janubida ahamoniy sulolasiga mansub shohlar «parsua» (fors) viloyatida qadimgi fors podsholigiga asos soladilar. mil. avv. 558-yilda podsho kir ii (forscha kurush - «podachi» deb tarjima qilinadi) midiya davlati podshosi astiagga qarshi urush boshlagan. bu kurashda astiag yengilgan. kir ii tarixan qisqa muddat ichida, mil. avv. 547-546 yillar davomida, kir ii kichik osiyo davlatlarini istilo qildi. gerodotning xabarlariga ko‘ra, kir ii ning harbiy yurishlariga «bobil, baqtriya xalqi, saklar va misrliklar to‘siq bo‘lib turganlar». kichik va old osiyoda o‘z hokimiyatini o‘rnatish uchun iqtisodiy boyliklar va harbiy kuchlar zarur bo‘lgan. qurol kuchi bilan yangi mamlakatlarni va turli xalqlarni bo‘ysundirish kirning asosiy maqsadiga aylangan. kir ii o‘rta osiyoni qay tarzda bosib olganligi haqida yozma manbalarda aniq ma’lumotlar saqlanmagan. ayrim qisqa ma’lumotlar ktesiyning «persika» asarida mavjud. qadimgi yunon tarixchisining aytishicha: «kir va baqtriyaliklar urushida hech qaysilari g‘alaba qozonmagan». biroq baqtriyaliklar ahamoniylar …
5 / 10
rgarlik ko‘rish kerak edi. misrga qarshi yurishdan kir ii voz kechgan va bu davlatni uning o‘g‘li (kambiz) istilo qilgan. kir ii va massagetlar eronning shimoli-sharqi va o‘rta osiyodagi siyosiy ahvolining o‘zgarishi tufayli kir ii bobilni zabt etish imkoniyatidan ham mahrum bo‘lgan. bobildan oldin, kir ii parfiya, ariya, marg‘iyona, baqtriya va sug‘dni o‘ziga bo‘ysundirgan. sirdaryoga yaqin, hozirgi o‘ratepa atrofida, kir ii yangi mustahkam qal’aga asos solgan deb faraz qilinadi. bu kurushkat (kir shahri) nom­li qudratli qal’a ko‘chmanchilarga qarshi istehkom sifatida qurilgan. kurushkatni (yunoncha kiropolis) makedoniyalik alek­sandr mil. avv. 329-yilda vayron qilgan. mil. avv. 530-yilga kelib, ahamoniylar hind vodiysidan o‘rtaer dengizigacha bo‘lgan hududda o‘z hukmronligini o‘rnatgan bo‘lsa-da, o‘rta osiyodagi ko‘chmanchi qabilalar mustaqil bo‘lib yashagan. mil. avv. 530-yilning avgust oyida kir ii massagetlarga qarshi yurish qilgan. bu harbiy yurish haqidaga qadimgi davr mualliflari - gerodot va trog-yustin ma’lumotlari saqlangan bo‘lib, ular bu tarixiy voqealarni turlicha tasvirlaganlar. geografik jihatdan kir ii ning massagetlarga qarshi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 10 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"osiyo ahamoniylar davlati (mil. avv. vi–iv asrlar)" haqida

презентация powerpoint toshkent shahridagi yodju texnika instituti osiyo ahamoniylar davlati tarkibida (mil. avv.vi–iv asrlar tarixi) (1) prof.v.b. - a.zamonov ma’ruza rejasi: ahamoniylar davriga oid manbalar. fors davlatining tashkil topishi va o‘rta osiyoga dastlabki yurishlari. to‘mariz jasorati. doro i davrida o‘rta osiyoning egallanishi. ahamoniylarga qarshi kurash. qadimgi fors bitiklari va ilk yunon manbalari qadimgi fors bitiklari. ahamoniylar davri mixxat yozuvlarida o‘rta osiyo xalqlari va viloyatlari to‘g‘risida turli xil ma’lumotlar bor. bu yozuvlar mil. avv. vi-iv asrlarga oid bo‘lib, behistun va naqshi rustam qoyatoshlarida, suza, persepol va hamadon shaharlarida topib tekshirilgan. ular qadimgi fors tilida turli ijtimoiy, siyosiy va diniy masalalarga doir podsho buyruqlarida...

Bu fayl PPTX formatida 10 sahifadan iborat (251,6 KB). "osiyo ahamoniylar davlati (mil. avv. vi–iv asrlar)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: osiyo ahamoniylar davlati (mil.… PPTX 10 sahifa Bepul yuklash Telegram