9-mavzu. uzilish rejimi, uzilishlarni qayta ishlash algoritmlari

PPTX 21 pages 290.4 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 290.4 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

2-mavzu. kompyuterlarni tashkil qilishning raqamli mantiqiy asoslari 9-mavzu. uzilish rejimi, uzilishlarni qayta ishlash algoritmlari. reja uzilishlarni tashkil etish uzilishlar uzilishlar va istisnolar – tizimda yoki berilgan vaqt momentidagi masalada muayan shart bajarilganda paydo bo’lganda, protsessorning aralashuvi talab etiladi. bu protsessorni bajarilayotgan joriy masalani to’xtatishga va boshqaruvni uzilishlarni qayta ishlaydigan yoki istisnolarni qayta ishlaydigan deb nomlanuvchi maxsus protsedura yoki topshiriqqa uzatishga majbur etadi. uzilishlar odatda ixtiyoriy vaqt momentida paydo bo’ladi. uzilishlar apparatli va dasturiy bo’ladi. birinchisi, unga xizmat qilish talab etilgan periferik qurilmalardan olingan apparat signali bo’yicha xosil bo’ladi. dasturiy uzilishlar int n ko’rsatmasi yordamida hosil bo’ladi. istisnolar - protsessorning ichki hodisalari – u yoki bu ko’rsatmaning bajarilishi vaqtida qandaydir noto’g’ri shartlar to’g’risida signal berish: nolga bo’lish, ximoya qoidalarini buzish, sahifalarning yo’qligi va h.k. uzilishlar yoki istisnolar sodir bo’lganda bajarilayotgan joriy masala qayta ishlash bajarilayotgan vaqti davomiyligida avtomatik to’xtaydu, shundan so’ng uning bajarilishi davomiyligini yo’qotmasdan davom etadi, faqat uzilish yoki istisnoni …

2 / 21

bajarilishini tugatish va protsessorni xosil bo’lgan uzilish sababiga xizmat qiluvchi dasturning bajarilishiga o’tishidir. uzilishga xizmat ko’rsatilgandan so’ng, to’xtatilgan dastur to’xtatilgan joyidan boshlab davom etishi kerak. buning uchun dastur to’xtatilayotda, uni qayta tiklash uchun zarur bo’lgan barcha ma’lumotlarni saqlash kerak (protsessor holati). bunday ma’lumotlarni jarayonning holat vektori deb atash qabul qilingan. u protsessorning holati to’g’risidagi ma’lumotlarni o’z ichiga oladi – ya’ni, protsessorning so’z holati, oxirgi buyruqlar natija belgilari – maxsus belgilar registrida (br) saqlanayotgan bayroqlar, hamda umumishlov registrlarida (uir) saqlanayotgan jarayon o’zgaruvchilar qiymatlari. jarayon holati vektorini saqlash uchun odatda stek sifatida tashkil etilgan tx ning maxsus sohasidan foydaniladi. mashina tilidagi buyruqlarning umum formatlari va turlari uzilishlar operatsiyasi ehm apparati tomonidan tashkil etiladi va quyidagi harakatlarni bajarishga yig’ilgan: joriy dastur bajarilishi to’xtatiladi. uzilish, qoida bo’yicha, dasturning joriy buyrug’i tugagandan keyin amalga oshiriladi. keyingi buyruqni bajarish boshlanmaydi, yani u bloklanadi. protsessor holati haqidagi ma’lumotlar saqlanadi – keying buyruq adresi, natija belgilari, niqoblar (maskalar) …

3 / 21

pc uchun bu buyruq int n, bu yerda n – uzilish nomeri) ishga tushadi. uzilish signallarini shakllantirish bo’yicha sabablar, turli xil va ichki va tashqilarga bo’linadi. tashqi sabablar – bu ehm dan tashqarida sodir bo’ladigan hodisalar (masalan, tashqi qurilmalarda),, ma’lumotlarga ulangan boshqa ehm dan, taymerdan vaqt signallari va h.k. ichki sabablar – bu ehm ning ichida sodir bo’ladigan hodisalar. ularni ikki turga ajratish mumkin: hisoblash jarayonlarini davom ettirish imkonsiz yoki ma’nosiz bo’lgan sabablar (to’lib ketish, not’g’ri kod, noto’g’ri adres va boshqalar); normal sabablar, hisoblash jarayonlari uchun tabiiy (kiritish/chiqarish jarayonlari odatda uzilishlardan foydaniladi, tizim resurslariga murojaat qilish). kiritish/chiqarish qurilmalaridan uzilish signallari, qurilma ma’lumot almashishga tayyor bo’lganda tanlanadi. ushbu uzilish signali joriy dasturni to’xtatadi va kchq ning ma’lumotlar registri yoki buffer xotira bilan va tx yaycheykasi yoki protsessor registrlari (uir) o’rtasida ma’lumotlar almashuvini ta’minlaydigam maxsus qayta ishlash-dasturini ishga tushiradi. bu kiritish-chiqarish usuli odatda tq (printer, klaviatura va boshqalar) ga xizmat ko’rsatish uchun …

4 / 21

utunlay tashlab ketiladi. odatda uzilish operatsiyalari faqat joriy buyruqning bajarilishi tugagandan keyingina bajariladi. bitta uzilishni qayta ishlayotgan vaqtda bitta boshqa yoki bir nechta boshqa qurilmalardan uzilish signalini olish kabi, yana bir holat bo’lishi mumkin. bunday muammoni yechishning ikikita usuli mavjud: birinchidan – signallarning kelish ketma-ketligi tartibida uzilishlar amalga oshiriladi. lekin bu uzoq vaqt dovimida to’xtamay ishlaydigan qurilmalarning noto’g’ri ishlashiga olib kelishi mumkin. ikkinchidan – har bir periferik qurilmaga ma’lum bir ustivor tartib nomerni berish va ustivorlik uzilishlar tizimidan foydalanish, bu esa ustivorligi yuqori bo’lgan uzilishlar ustivorligi pastroq bo’lganlaridan oldin bajarilishini ko’rish mumkin. ustivorlikning (prioritetning) ikki turi mavjud – nisbiy va absolyut (mutloq). nisbiyda ustivorligi juda yuqori bo’lgan uzilish past ustivorlikda ishlaydigan uzilishni to’xtata olmaydi, absolyutda esa buni amalga oshirish mumkin. uzilishlarni maskalash. uzilishlar ustivorligi. ehm turli xil uzilishlarga tanlab javob beradigan vositalarga ega bo’lishi kerak. masalan, agar apparat ishlamay qolishi faktini aniqlagan nazorat sxemasi biridan uzilish signali kelsa, u holda …

5 / 21

mikasi asosida amalga oshiriladi: tezkor oqimlarga yuqori ustivorliklar belgilanadi. masalan, noto’g’ri (korrekt bo’lmagan) darajasiga asoslanib: apparatdagi noto’g’rolik (ishlamay qolishi) dastrudagi noto’g’rilikdan farqli o’laroq avval unga xizmat ko’rsatilishi kerak. noto’g’ri dasturni hisobdan olib qo’yib va boshqa dasturga xizmatni boshlash mumkin. apparatning ishlamay qolishi ixtiyoriy dasturni bajarilishini imkonsiz qiladi. shuning uchun, ishlamay qolishga javob (reaksiya) dasturiy nosozliklar va uzilishlarning boshqa sabablaridan ustun bo’lishi kerak. ustivorlik tizimining oddiy sxemasi. ixtiyoriy niqoblanmagan (maskalanmagan) uzilish signalini olgandan so’ng, protsessor joriy dasturning bajarilishini to’xtatadi va hakam (arbitr) uzilishga so’rov yuborgan manbani izlashni boshlaydi. qidiruv ustivorlikning kamayish tartibida eng yuqori ustivorlikka ega manbadan boshlab belgilangan ustivorliklar tartibida amalga oshiriladi. bitta ishlov berish dasturini boshqasi bilan to’xtatish imkoniyatiga nisbatan ustivor uzilish tizimlarining harakati uchun ikkita sxema mavjud. birinchisi – nisbiy ustivorlikli (nu) sxema bo’yicha xizmat. ikkinchisi – absolyut ustivorlikli (au) boyicha xizmat. nu holatida uzilish signaliga berilgan ustivorlik nisbiy, ya’ni, har doim ham harakat qilmaydi, lekin faqat bir …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "9-mavzu. uzilish rejimi, uzilishlarni qayta ishlash algoritmlari"

2-mavzu. kompyuterlarni tashkil qilishning raqamli mantiqiy asoslari 9-mavzu. uzilish rejimi, uzilishlarni qayta ishlash algoritmlari. reja uzilishlarni tashkil etish uzilishlar uzilishlar va istisnolar – tizimda yoki berilgan vaqt momentidagi masalada muayan shart bajarilganda paydo bo’lganda, protsessorning aralashuvi talab etiladi. bu protsessorni bajarilayotgan joriy masalani to’xtatishga va boshqaruvni uzilishlarni qayta ishlaydigan yoki istisnolarni qayta ishlaydigan deb nomlanuvchi maxsus protsedura yoki topshiriqqa uzatishga majbur etadi. uzilishlar odatda ixtiyoriy vaqt momentida paydo bo’ladi. uzilishlar apparatli va dasturiy bo’ladi. birinchisi, unga xizmat qilish talab etilgan periferik qurilmalardan olingan apparat signali bo’yicha xosil bo’ladi. dasturiy uzilishlar int n ko’r...

This file contains 21 pages in PPTX format (290.4 KB). To download "9-mavzu. uzilish rejimi, uzilishlarni qayta ishlash algoritmlari", click the Telegram button on the left.

Tags: 9-mavzu. uzilish rejimi, uzilis… PPTX 21 pages Free download Telegram