алмашлаб экиш ва деҳқончилик тизими

PPTX 16 стр. 97,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 16
табиатда тупроқларни тарқалиш қонуниятлари алмашлаб экиш ва деҳқончилик тизмлари режа: 1. алмашлаб экиш ва унинг аҳамияти. 2. алмашлаб экиш турлари. 3.деҳқончилик тизими тўғрисида тушунча. 4.деҳқончиликнинг ибтидоий, экстенсив, интенсив тизимлари алмашлаб экиш ва унинг аҳамияти алмашлаб экиш деб экинларни йиллар давомида, далалар буйича юкори агротехник шароитда тупроқнинг унумдорлигини яхшилаш ва ҳосилни оширишни таъминлайдиган тўғри навбатлаб экишга айтилади. алмашлаб экишнинг аҳамияти шундаки, унинг таркибидага кўп йиллик ўтлар ўзидан кейин тупроқда кўп миқдорда органик моддалар қолдиради. масалан, 3 йиллик беда 10-11 т/га илдиз қолдиғи ва 300-500 кг соф азот туплайди. шу туфайли тупроқнинг структураси, сув-физик хоссалари, сиғими, зичлиги, тупроқнинг озиқ, ҳаво, иссиклик, сув режимлари ва микроорганизмлар фаолияти яхшиланади. алмашлаб экиш таъсирида турли касаликлар ва хашоратлар миқдори кескин камаяди. бир даланинг ўзида битта экиннинг узок вақт эқилиши сурункасига экиш дейилади. хўжалик майдонининг кўп қисмида узоқ вақт битта экин эқилиши монокультура дейилади. сурункасига бир-хил экин эқилиши озиқ элементларини бир томонлама камайишига сабаб бўлади. шу экинга …
2 / 16
далаларидаги кўп йиллик ем-ҳашак экинлари таъсирида сизот сувлар сатхи пасайиб, тупроқда ботқоқланиш ва шўрланиш жараени яъни туз тупланиши камаяди. оқибатда экинларининг ҳосилдорлиги 10-35 % гача ошади. дал йил 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 2020 б1+а б2 б3 ғ ғ ғ ғ ғ ғ ғ 2021 б2 б3 ғ ғ ғ ғ ғ ғ ғ б1+а 2022 б3 ғ ғ ғ ғ ғ ғ ғ б1+а б2 2023 ғ ғ ғ ғ ғ ғ ғ б1+а б2 б3 2024 ғ ғ ғ ғ ғ ғ б1+а б2 б3 ғ 2025 ғ ғ ғ ғ ғ б1+а б2 б3 ғ ғ 2026 ғ ғ ғ ғ б1+а б2 б3 ғ ғ ғ 2027 ғ ғ ғ б1+а б2 б3 ғ ғ ғ м 2028 ғ ғ б1+а б2 б3 ғ ғ ғ ғ ғ 2029 ғ б1+а б2 б3 ғ ғ ғ ғ ғ ғ намуна ғ-ғўза …
3 / 16
змевалар, бодринг, августда экилган пиёз карам картошка, илдизмевалар, бодринг, августда экиладиган пиёз сабзи карам, шолғом, турп, картошка ош лавлаги сабзи, карам, шолғом, турп бодринг, икки йиллик уруғлик илдизмевалар билан карам шолғом, турп, августда экиладиган пиёз кўкатлар (салат, исмалоқ, укроп, сельдерей ва бошқалар) картошка, сабзавот ва полиз экинларининг ҳаммаси 7 шоли алмашлаб экиш ўзбекистондаги шоликор хўжаликлар учун илмий ва лойиғалаш ташкилотларининг тавсиясига асосан алмашлаб экишнинг тўртта схемаси қабул қилинган. • 1. тўрт далали – 3:1. шоли – қатор оралари ишланадиган экинлар. • 2. олти далали – 2:4. бу схемада шолининг улуши 66,7 % ни ташкил этади. биринчи ва иккинчи дала кузги дон экинлари, кўп йиллик дуккакли ўсимликлар. бошқа далалар эса шоли билан банд бўлади. • 3. етти далали – 2:2:1:2. бунда шолининг улуши 57,2 % ни ташкил этади. бу схема уруғчилик хўжаликларида қўлланилади. • 1 – ва 2 – дала кузги дон экинлари ёки кўп йиллик дуккакли ўсимликлар; 3-, 4- далаларда …
4 / 16
қаратилган ташкилий хўжалик, агротехник, агрокимёвий ҳамда агромелиоратив тадбирлар мажмуаси деҳқончилик тизими дейилади. деҳқончилик тизими самарадорлик даражасига кўра уч турга: - ибтидоий; -экстенсив; - интенсивга бўлинади. деҳқончиликнинг ибтидоий тизимига: қўриқ ёки буз ер тизими, партов ер тизими; экстенсив тизимига эса шудгорлаш тизими киради. интенсив тизимига фан ва техника ютукларидан самарали фойдаланишга аcоcланган тупроқ унумдорлигини ошириш ва экинлардан юкори ҳамда сифатли ҳосил олишни таъминлайдигаи ҳозирги замон тизимлари киради. деҳқончиликнинг ибтидоий тизими ибтидоий жамоа тизими даврида қўриқ ер ёки буз ер тизими қўлланилган. бу тизимда деҳқонлар қўриқ ер очиб деҳқончилик қилишган, ерга оддий куролларда ишлов берганлар, 3-4 йил ғалла экинлари экилгандан сўнг тупроқ унумдорлиги камайган, хашоратлар, касалликлар, бегона ўтлар кўпайиб кетган. ҳосилдорликни пасайиб кетиши деҳқонларни бу ерни ташлаб бошқа янги ер очишга мажбур килган. ташлаб кетилган ернинг хусусиятлари 15-20 йилдан кейин табиий равишда тикланган. шу усулда тупроқ унумдорлигини тиклаш ва деҳқончилик юритиш партов ер тизими дейилади. деҳқончиликнинг ўрмонлари кесиш ва куйдириш тизими ҳам …
5 / 16
унумдор ҳолда сақлаб туриш учун юқори агротехник талабларни бажаришга тўғри келади. лекин аҳолининг борган сари кўпайиши, деҳқончилик қилинадиган ерларнинг камайиши деҳқончилик маданиятини яхшилашни талаб этади. деҳқончиликнинг шудгорли тизимида ташлаб қўйилган партов ерига ишлов бериб, бегона ўтлар йўқотилган. натижада бир йилдан сўнг яна экин экиш имконияти туғилган. дастлабки даврда икки далали шудгордан алмашлаб экиш қўлланилган. яни ерга бир йил тоза шудгор сифатида ишлов берилган, иккинчи йили донли экинлар экилган. деҳқончиликнинг кўп далали ўт тизимида ерларнинг яримидан кўпи табиий яйлов ва кўп йиллик ўтлар билан банд бўлган. колган қисмига дон экилган. яъни қуйидагига ўхшаш бўлган: 1-6 дала кўп йиллик ўтлар, 7-дала зигир, 8-дала тоза шудгор, 9-дала жавдар, 10-дала жавдар, 11-дала тоза шудгор, 12-15 далалар галла экинлари. бу тизим хiх асрнинг иккинчи ва хх асрнинг биринчи ярмида ёғин-сочин кўп бўладиган европа мамлакатларида қўлланилган. интенсив тизими деҳқончиликнинг яхшиланган ғаллачилик тизмида тоза шудгор, дуккакли ва ғалла экинлари алмашлаб экилган. алмашлаб экишда шудгор қўлланилмасдан ёки ниҳоятда …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "алмашлаб экиш ва деҳқончилик тизими"

табиатда тупроқларни тарқалиш қонуниятлари алмашлаб экиш ва деҳқончилик тизмлари режа: 1. алмашлаб экиш ва унинг аҳамияти. 2. алмашлаб экиш турлари. 3.деҳқончилик тизими тўғрисида тушунча. 4.деҳқончиликнинг ибтидоий, экстенсив, интенсив тизимлари алмашлаб экиш ва унинг аҳамияти алмашлаб экиш деб экинларни йиллар давомида, далалар буйича юкори агротехник шароитда тупроқнинг унумдорлигини яхшилаш ва ҳосилни оширишни таъминлайдиган тўғри навбатлаб экишга айтилади. алмашлаб экишнинг аҳамияти шундаки, унинг таркибидага кўп йиллик ўтлар ўзидан кейин тупроқда кўп миқдорда органик моддалар қолдиради. масалан, 3 йиллик беда 10-11 т/га илдиз қолдиғи ва 300-500 кг соф азот туплайди. шу туфайли тупроқнинг структураси, сув-физик хоссалари, сиғими, зичлиги, тупроқнинг озиқ, ҳаво, иссиклик, сув режимлари...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPTX (97,1 КБ). Чтобы скачать "алмашлаб экиш ва деҳқончилик тизими", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: алмашлаб экиш ва деҳқончилик ти… PPTX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram