nutq va muloqot

PPTX 26 pages 996.6 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 996.6 KB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

tafakkur va nutq. muloqotning o’ziga xos xususiyatlari nutq va muloqot toshkent amaliy fanlar universiteti reja: 1-reja nutq haqida tushuncha 2-reja nutqning fiziologik asoslari. 3-reja nutqni o‘rganishga nazariy yondashuv 4-reja 5-reja nutqning turlari. nutqning rivojlanishi muloqotning o’ziga xos xususiyatlari. tayanch so’zlar interaktiv diaktiologik signifikatsiya perseptiv muloqot komunikativ mimika noverbal kommunkatsiya monologik nutq muloqot nutq pantomimika pedagogik muloqot verbal nutq nutq faoliyati - odam tomonidan ijtimoiy-tarixiy tajribani o’zlashtirish va avlodlarga berish yoki kommunikasiya o’rnatish, o’z harakatlarini rejalashtirish maqsadida tildan foydalanish jarayonidir. so’zlovchining nutqi faol nutq, tinglovchining nutqi passiv nutq hisoblanadi. nutq ichki va tashqi nutqqa bo’linadi. tashqi nutq - yozma va og’zaki nutqqa og’zaki nutq esa monolog va dialogik nutqqa bo’linadi nutq bu imkoniyat! xo’sh, qanday qilib? notanish hodisalar, holatlar, vaziyatlar, sharoitlar yuzasidan bilim olish imkoniyati. hissiy va intellektual taʼsirlar hamda taassurotlar toʻgʻrisida oʻziga oʻzi hisobot berish imkoniyati. axborot, xabar, maʼlumot berishi koʻnikma hamda malakalarni oʻtkazishi, uzatish imkoniyati образец текста второй уровень …

2 / 26

n bo‘lsa xam, lekin ularning ikkovi bitta narsa emas. til ijtimoiy xodisadir. til ayrim kishida mustaqil ravishda mavjuddir.tilning ijodkori esa xalqning o‘zidir, tarixan tarkib topgan millatning o‘zidir. nutq esa til vositasida qilinadigan aloqa nutq rivojlanishi davrlari. 1-davr 2 oydan 11 oygacha. 2-davr 11 oydan 19 оygacha. 3-davr 19 oydan 3 yoshgacha. nutq rivojlanishi quyidagi xususiyatlarga ega: a) gugulash. b) gʻudurlanish (soxta soʻzlar). v) paradigmatik fonetika (1,3- 1,5 yoshgacha) – buvi, buva, oʻtir, oʻtirdi, oʻtiradi. g) nutqning vaziyatbopligi (j.piaje – situativ nutq). d) nutq egotsentrizmi (j.piaje – egotsentrik nutq). nutqning anatomik tasviri: koʻkrak qafasi. oʻpka. traxeya. ovoz paychalari (aloqalari). tomoq trubkasi. halqum boʻshligʻi. tanglay pardasi. ogʻiz boʻshligʻi. burun boʻshligʻi. eshitish markazi so‘z chakkaning orqa bo‘limida joylashgan. miya-ning bu uchastkasi eshitilgan so‘zlarni idrok qiladi, boshqalarning nutqini tushunish va o‘zlashtirishni vujudga keltiradi, bu markaz buzilib qolga-nida nutq chuvalab ketadi, buni sensorli afaziya deb ataladi. bunday kasalga duchor bo‘lgan kishi o‘zgalarning nutqini tushunmaydi: tovush …

3 / 26

bu aloqa asosan odamlarning o‘z fikrlarini bir biriga aytishlaridan iborat bo‘ladi. shu bilan birga mana shu aloqa jarayonida nutq ifodalash vositasi bo‘lib, biror nima bildirish vositasi bo‘lib, ta’sir o‘tkazish vositasi bo‘lib xam qiladi. nutq – ta’sir ko‘rsatish vositasi. ta’sir ko‘rsatish – biz nutqimizni kimga qaratayotgan bo‘lsak, shu kishiga biz istagan hislar, intilishlar va harakatlarni tug‘dirish, ularning fikrini biz istagan tomonga burish, ularni o‘zimiz xohlaganimizcha o‘ylashga majbur etish, ularni ishontirish demaktir. nutq ta’sir ko‘rsatish vositasi bo’lib xizmat qiladi. ma’lumki, nutq yordami bilan boshqalarda xursandchilik, qo‘rquv, g‘azab, ruhlanish hislarini tug‘dirish mumkin, boshqalarda biz istagan intilishlarni, harakatlarni kuzatishimiz mumkin. tilning asosiy funksiyasi. 1. til – hayot kechirish, ijtimoiy tarixiy tajribalarni bilish, uni o‘zlashtirish vositasi. 2. til – kommunikatsiya (aloqa) usuli. 3. til – aqliy faoliyat, yani idrok, xotira, tafakkur, xayol quroli ekanligida nomoyon bo‘ladi. verbal nutq og’zaki-yozma monologik-poliologik tashqi-ichki lakonik-epik affektiv noverbal kommunikasiya jestlar insonning qo’l harakatlari bo’lib, u orqali insonning ichki holati, …

4 / 26

etishdan iborat. muloqotning perseptiv jihati muloqot jarayonida oʻzaro bir-birini idrok qilish orqali tushunishdir. muloqotning turli shakllari va bosqichlari mavjud: dastlabki bosqich –odamning o`z-o`zi bilan muloqotidir. t. shibutani «ijtimoiy psixologiya» kitobida «agar odam ozgina bo`lsa ham o`zini anglasa, demak, o`z-o`ziga ko`rsatmalar bera oladi»,-deb yozgan edi. ikkinchi bosqichi boshqalar bilan muloqot ! ikkinchi bosqichi: boshqalar bilan muloqotdir. odamning o`z-o`zi bilan muloqoti aslida uning boshqalar bilan muloqotining xarakterini va hajmini belgilaydi. agar odam o`z-o`zi bilan muloqot qilishni odat qilib olib, doimo jamiyatdan o`zini chetga tortib yursa, demak, u boshqalar bilan suhbatlashishda jiddiy qiyinchilikni boshidan kechiradi deyish mumkin. uchinchi bosqich: avlodlar o`rtasidagi muloqot. bu muloqot tufayli har bir jamiyatning o`z madaniyati, madaniy boyliklari, qadriyatlari mavjud bo`ladiki, buning ahamiyatini tushungan insoniyatning eng ilgor vakillari uni doimo keyingi avlodlar uchun saqlab keladilar hamda ta’lim-tarbiya va kundalik muloqot jarayonida uni avloddan-avlodga uzatadilar har qanday muloqot rasmiy yoki norasmiy bo`ladi. odamlarning asl tabiatiga mos bo`lgani uchun ham norasmiy …

5 / 26

kelib chiqadi. masalan, rahbarning o`z xodimlari bilan, professorning talaba bilan muloqoti. 20 muloqot mavzu va yo`nalishiga ko`ra: ijtimoiy yo`naltirilgan ( keng jamoatchilikka qaratilgan va jamiyat manfaatlaridan kelib chiqadigan). guruhdagi predmetga yo`naltirilgan (mehnat, ta’lim jarayonidagi yoki biror topshiriq bajarish jarayonidagi muloqot). refleksiya – muloqot jarayonida suhbatdoshning pozitsiyasida turib, o`zini tasavvur qilishdir, o`ziga birovning ko`zi bilan qarashga intilishdir. masalan: guruhdoshingizdan biriga ko`ylagi yarashmaganini aytish mumkin, 2-chisiga aytsam ichi kuyyapti deb o`ylaydi deysiz. muloqotning kognitiv tomoni suhbatdoshning kim, qanday odam ekanligi, unlan nima kutish mumkinligi haqidagi, shuningdek, sherikning shaxsi bilan bog‘liq bo‘lgan boshqa ko‘pgina savollarga javob berish imkonini beradi. muloqotning kommunikativ-axborotli tomoni tasavvurlar, g‘oyalar, qiziqishlar, hissiyotlar, mayllar va sh.o‘.lari turlicha bo‘lgan odamlar o‘rtasidagi almashinuvdan iborat. muloqotning emotiv tomoni sheriklarning shaxsiy aloqalaridagi his-tuyg‘ular, kayfiyatning vazifa bajarishlari bilan bog‘liq. muloqotning konativ (hulq-atvor tomondan) tomoni sheriklar qarashlaridagi ichki va tashqi qarama-qarshiliklarni muvofiqlashtirishga xizmat qiladi. verbal ta’sir - bu so’z va nutqimiz orqali ko’rsatadigan ta’sirimizdir. bundagi asosiy …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutq va muloqot"

tafakkur va nutq. muloqotning o’ziga xos xususiyatlari nutq va muloqot toshkent amaliy fanlar universiteti reja: 1-reja nutq haqida tushuncha 2-reja nutqning fiziologik asoslari. 3-reja nutqni o‘rganishga nazariy yondashuv 4-reja 5-reja nutqning turlari. nutqning rivojlanishi muloqotning o’ziga xos xususiyatlari. tayanch so’zlar interaktiv diaktiologik signifikatsiya perseptiv muloqot komunikativ mimika noverbal kommunkatsiya monologik nutq muloqot nutq pantomimika pedagogik muloqot verbal nutq nutq faoliyati - odam tomonidan ijtimoiy-tarixiy tajribani o’zlashtirish va avlodlarga berish yoki kommunikasiya o’rnatish, o’z harakatlarini rejalashtirish maqsadida tildan foydalanish jarayonidir. so’zlovchining nutqi faol nutq, tinglovchining nutqi passiv nutq hisoblanadi. nutq ichki va tashqi nu...

This file contains 26 pages in PPTX format (996.6 KB). To download "nutq va muloqot", click the Telegram button on the left.

Tags: nutq va muloqot PPTX 26 pages Free download Telegram