iqtisodiyotda narx va uning shakllanishi (7-mavzu) multimediya slaydlari

PPTX 19 pages 616.6 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 616.6 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

5-маруза. бозор иқтисодиётида ўзбекистонда мулкий муносабатларнинг ривожланиши. o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “iqtisodiyot nazariyasi” fanidan multimediya materiallari (slaydlar) 7-mavzu: iqtisodiyotda narx va uning shakllanishi tuzuvchi: z.g.allaberganov. toshkent–2024 1 1 2 режа: 7-mavzu: iqtisodiyotda narx va uning shakllanishi 1. narxning iqtisodiy mazmuni, omillari va vazifalari 2. narx turlari va ularning mazmuni 3. raqobatning turli shakllari sharoitida narxning shakllanish xususiyatlari 4. o‘zbekistonda narxlarni erkinlashtirish va uning bosqichlari 3 narx - talab va taklifning muayyan nisbatida, tovar (xizmat)ni ishlab chiqarishga ketgan iqtisodiy resurs harajatlari hamda uning nafliligining pul ko‘rinishida ifodalanishi 1. klassik yondashuv 2. neoklassik yondashuv narx —tovarlar nafli-ligini baholash vositasi (a.smit, d.rikardo, j.s. mill) narx —tovar qiymati-ning puldagi ifodasi narxning mazmuniga asosiy yondashuvlar narxga ta’sir etuvchi omillari 4 нархга таъсир кўрсатувчи омиллар iqtisodiy xarajatlar raqobat turlari va usullari davlatning iqtisoliy siyosati tovar (xizmat)ning nafliligi xufyona iqtisodiyotning rivojlanish holati talab va taklif nisbati 5 qiymatni o‘lchash: …

2 / 19

tasida raqobatlashganda u raqobat vositasi vazifasini bajaradi. ijtimoiy himoyalash: narx bu vazifani tovarlar dotasion (byudjet mablaglari hisobidan arzonlashtirilgan) narxlarda sotilsa bajaradi. narx vositasida daromadlar, mahsulotlar va iktisodiy resurslar mulkdorlar, tarmoklar, sohalar hamda hududlar o‘rtasida taqsimlanadi va qayta taqsimlanadi narxning vazifasi 7 narx turlari i. iqtisodiy mazmuniga ko‘ra ulgurji narxlar chakana narxlar xarid narxlar by narxlarda tovarlar katta partiyalarda, ko‘ta-rasiga sotiladi. u tarkiban ishlab chiqarish xarajatlari hamda ulgurji-savdo tashkilotlari xarajatlari va foydasini o‘z ichiga oladi. bu tovarlar bevosita iste'molchilarga sotila-digan narxlardir. chakana narx o‘z tarkibiga tovarning ulgurji narxi, hamda chakana savdo tashkilotlari xarajatlari va foydasini oladi. bu narxlar davlat buyurtmasi bo‘yicha ishlab chiqarilgan tovarlarga belgilanadi. ayrim hollarda bunday narxlarga muayyan ustama va imtiyozlar bo‘lishi ko‘zda tutiladi. 8 dotasion narxlar demping narxlar nufuzli narxlar ta'riflar davlat byudjeti hisobidan arzonlashtirilgan narxlardir. bunday narxlarda ishlab chiqaruvchilar bozordagi mavqeini mustahkamlash va raqiblarini siqib chiqarishda foydalanadi. u bozorga «suqilib kirish» narxi deb ham ataladi aholining yuqori …

3 / 19

rdir. ishlab chiqaruvchi va iste'molchi tomoni-dan shartnomada qayd qilingan narxlar. tartibga solinishi darajasiga ko‘ra 10 hududiy (mintaqa-viy) narxlar milliy narxlar jahon narxlari muayyan xududiy bozorlarda uning doirasida amal qiluvchi omillar ta'sirida shakllanadi. alohida mamlakatlar doirasida o‘rtacha ijtimoiy sarf-xarajatlar, milliy bozordagi talab va taklif ta'sirida shakllanadi. muayyan tovarlarni ishlab chiqarishga ketgan baynalminal xarajatlarni, tovarlarning jahon andozasi talablariga mos kelishi darajasini hamda xalqaro bozordagi talab va taklif nisbatini o‘zida aks ettiradi. amal qilish doirasi (bozor ko‘lami)ga ko‘ra 11 yuqoridagilardan tashqari iqtisodiy hayotda quyidagi narxlardan ham foydalaniladi. auksion narxi — auksionda sotilgan tovarning «kim oshdi» narxi. bazis narxi — bitimlar tuzilgan paytda belgilangan narx. birja narxi —birja kotirovkasi va unga birja kontraktidan tovarning sifati, olib kelib berish joyi va boshqa o‘zgarishlarga qarab chegirma qilingan yoki ustama qo‘shilgan narxlar. kotirovka narxi — ma'lum bir davr uchun qayd etilgan o‘rtacha tipik narxlar. kontrakt baholari asosida aniqlanadi va yangi bitimlar tuzishda (jumladan birjalarda) mo‘ljal bo‘lib xizmat …

4 / 19

lyasiya jarayonida narxlarning qanday o‘zgarganini bilish dolzarb bo‘lib, u taqqoslama narxlar yordamida aniqlanadi. irrasional narxlar yer, suv, o‘simlik va hayvonot dunyosi kabi tabiiy resurs va ne'matlarga belgilanadigan narxlarni bildiradi. 13 narx dipazoni - narx pariteti- narx diskriminasiyasi turli narxlar oralig‘ining puldagi ifodasi narx nisbati ham deb atalib, u o‘zaro bog’liq bo‘lgan va bir-birini yuzaga chiqaradigan narxlarni bildiradi. narxni kamayishi deb ham atalib, u narxlardagi farq ishlab chiqarish xarajatlaridagi farqlardan kelib chiqmaganda ro‘y beradi. yuqoridagilardan tashqari iqtisodiy hayotda quyidagi narxlardan ham foydalaniladi. 3. raqobatning turli shakllari sharoitida narxning shakllanish xususiyatlari erkin yoki sof raqobat sharoitida narxning shakllanishi. monopoliya sharoitida narxning shakllanishi. oligopoliya sharoitida narxning shakllanishi. monopsoniya sharoitida narxning shakllanishi. 15 narxlarni erkinlashtirishdan ko‘zlangan maqsad: xom ashyo bilan mahsulot narxlari o‘rtasidagi nomutanosiblikni yumshatish; narx bilan axoli daromadlari o‘rtasidagi mutanosiblikka erishish; investision tovarlar, ists'mol tovarlari va xizmatlar narxlarining oqilona nisbatini ta'minlash; tovarlar va xizmatlarning erkin narxlari hamda ta'riflariga o‘tish; davlatning narx siyosati - …

5 / 19

narxlarni erkinlashtirish bosqichlari: 1-bossich (1992 yil boshidan)- bu davrda investision tovarlar, ayrim iste'mol tovarlari va xizmatlarning erkin narxlari va ta'riflariga o‘tildi. cheklangan doiradagi xalq iste'mol tovarlari narxlari, ayrim turdagi xizmatlar ta'riflarining yuqori chegarasi belgilab quyildi. 2-bosqich (1993 yil) da ulgurji narxlarni davlat tomonidan tartibga solish to‘xtatildi. davlat tomonidan qat'iy belgilanadigan va tartibga solib turi-ladigan tovar (xizmat) lar soni ancha qisqardi. 3-bosqich (1994 yil oktyabr-noyabr)da xalq iste'mol tovarlari asosiy turlari narxlari erkin qo‘yib yuborildi, transport va kommunal xizmat-larning ta'riflari oshirildi. adabiyotlar ro’yhati jo’rayev t.,iqtisodiyot nazariyasi. . darslik..-t.: «fan va texnologiya» nashr, 2018. – 512 bet. ўлмасов а., ваҳобов а.в. иқтисодиёт назарияси. дарслик. – т.: «iqtisod- moliya», 2018. – 480 бет. jo’rayevt.,iqtisodiyotnazariyasi. о’quvqo’llanma. .-t.: «fanvatexnologiya» nashr, 2017. – 638 bet в. ф.максимова [и др.] экономическая теория:учебник для бакалавров /; под общей редакцией в. ф. максимовой. – москва: издательство юрайт, 2019. – 580 с toshmatovsh, asatullaevx, allaberganovz. darslik. t.: iqtisodiy ta’limotlar tarihi« iqtisod-moliya», …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiyotda narx va uning shakllanishi (7-mavzu) multimediya slaydlari"

5-маруза. бозор иқтисодиётида ўзбекистонда мулкий муносабатларнинг ривожланиши. o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “iqtisodiyot nazariyasi” fanidan multimediya materiallari (slaydlar) 7-mavzu: iqtisodiyotda narx va uning shakllanishi tuzuvchi: z.g.allaberganov. toshkent–2024 1 1 2 режа: 7-mavzu: iqtisodiyotda narx va uning shakllanishi 1. narxning iqtisodiy mazmuni, omillari va vazifalari 2. narx turlari va ularning mazmuni 3. raqobatning turli shakllari sharoitida narxning shakllanish xususiyatlari 4. o‘zbekistonda narxlarni erkinlashtirish va uning bosqichlari 3 narx - talab va taklifning muayyan nisbatida, tovar (xizmat)ni ishlab chiqarishga ketgan iqtisodiy resurs harajatlari hamda uning nafliligining pul ko‘ri...

This file contains 19 pages in PPTX format (616.6 KB). To download "iqtisodiyotda narx va uning shakllanishi (7-mavzu) multimediya slaydlari", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiyotda narx va uning sha… PPTX 19 pages Free download Telegram