oʻzbekistonda psixologiya fanining rivojlanishi va hozirgi ahvoli (4 soat ma’ruza)

PPTX 53 pages 946.9 KB Free download

53 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 946.9 KB

File type PPTX

Pages 53

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 53

презентация powerpoint o’zbekistonda psixologiya fanining rivojlanishi va hozirgi ahvoli (4 soat ma’ruza) mavzu 01 02 o’zbekistonda psixologiya fani rivojlanishi 03 o’zbekistonda psixologik g’oyalar taraqqiyotining tarixiy ildizlari reja: o’zbekistonda psixologiya fanining xozirgi axvoli zoroastrizm psixologik bilimlarning paydo bo’lishi va taraqqiy etish tarixi, ularni vujudga keltirgan, o’z tarkibida saqlaydigan manbalar haqida gapirganda, birinchi navbatda turli diniy ta’limotlar to’g’risida so’z yuritiladi. chunki turli din asoslari insonning mohiyati, shaxs xususiyatlari, ijtimoiy munosabatlar tizimi, axloqiy masalalar kabi inson hayot faoliyatining hamma qirralarini o’zida aks ettiradi. ma’lumki, movarounnahr arablar tomonidan egallanib, islom dini tarqalgunga qadar bu erlardagi xalqlar zoroastrizm diniga sig’inganlar. ilmiy adabiyotlarda zoroastrizmni otashparastlik dini deb atash qabul qilinganligining asosiy sababi, bu dinning sig’inish marosimlarida olov asosiy atribut bo’lib hisoblangan. lekin shuni ham eslatib o’tish joizki, qolgan barcha dinlarda ham bu atribut, albatta, ishtirok etadi. musulmonlarda olovdan aylantirish, nasroniylarda sham yoqish, buddizmda sig’inish marosimlari, dafn marosimlarida olovning albatta shartligi bu fikrimizni isbotlaydi. so’fizmda ruhiy holatlar, …

2 / 53

ruh, vujud munosabati qanday talqin qilingan? so’fiylar g’oyasiga ko’ra vujud ruhning qafasi, uning oyog’idagi kishan hisoblanadi, vaholanki, ruh bor narsa ekan u har doim, har soniyada ozodlikka intiluvchan bo’ladi. qachonki, qafasdan ozod bo’lsa u parvoz qiladi, oliy aql bilan qo’shilib ketadi degan g’oyani farididdin attorning “mantiq-ut-tayr”, alisher navoiyning “lison-ut-tayr”, ibn sinoning “xay ibn yakzan”, ”salomon va ibsol”, ”qushlar” kabi kitoblarida ko’rish mumkin. naqshbandiya va o’z-o’zini tarbiyalash muammosi muhammad ibn muhammad jaloliddin xoja bahovuddin naqshband 1318 yilda buxoro shahri yaqinidagi ko’shki hinduvon (keyinchalik qasri orifon) qishlog’ida tug’ilgan. bahovuddin o’z tahsil va tarbiyasini sayid mir kulol va bobo samosiydan olgan. sayid mir kulol ma’rifatli ruhoniy bo’lib, aflotun va arastu falsafasini, imom ismoil buxoriy, muso at-termiziylarning kitoblarini mutolaa qilar, tasavvufga doir kitoblar yozar edi. naqshbandiya bahovuddin naqshband ruhoniy, so’fiy, darveshning qo’li mehnatda, xayoli xudoi taoloda bo’lishi kerak, deb hisobladi va bu ta’limotni ixcham, lo’nda qilib: ”dil ba yoru, dast ba kor” so’zlarida teran …

3 / 53

asrlarga borib taqaladi. xiv asrning ikkinchi yarmi va xv asrda markaziy osiyoning madaniy-ma’naviy va ma’rifiy kamoloti ix-xii asr madaniyati, ma’naviyati va ma’rifati davomidir. markaziy osiyo xalqlaridan etishib chiqqan buyuk tafakkur egalarining butun bir avlodi xuddi shu davrda shakllandi va ijod etdi. butun dunyoga nomlari mashhur tarixchilar sharofiddin ali yazdiy, mirxond, xondamir, davlatshoh samarqandiy olimlar – ulug’bek, ali qushchi, qozizoda rumiy; faysafus shoirlar – abduraxmon jomiy, alisher navoiy, lutfiy, sakkokiy, atoiy; musavvirlar - kamoliddin behzod, qosim ali, mirak naqqosh va boshqalar shular jumlasidandir. rus psixofiziologiya maktabi sechenov ivan mixaylovich (1829 – 1905); rus tabiatshunosi, “rus fiziologiyasining otasi”, rossiyada materialistik psixologiyaning asoschisi. 1863 yilda “bosh miya reflekslari” asarida u bosh miya eksperimental tadqiqotlari natijasi sifatida tirik mavjudotlar xulqi haqidagi ta’limotning asosiy qoidalarini e’lon qildi. m. sechenov tomonidan markaziy tormozlanish aniqlanib, bu fakt keyinchalik qo’zg’olish va tormozlanish dinamikasi haqidagi ta’limotning yaratilishiga asos bo’ldi. rus psixofiziologiya maktabi pavlov ivan petrovich (1849 – 1936); rus …

4 / 53

a stajirovka qilgan. 1885 yili u qozon shahrida birinchi eksperimental psixofiziologik laboratoriya tashkil qildi. 1908 yili v. m. bexterev psixonevrologiya institutini tashkil qildi, 1918 yildan esa miya va psixik faoliyatni o’rganish institutini boshqara boshladi. v. m. bexterev odam bosh va orqa miyasi o’tkazuvchi yo’llarining kashfiyotchisi hisoblanadi. rus psixofiziologiya maktabi uxtomskiy aleksey alekseevich (1875 – 1942); rus fiziologi, nerv markazlari faoliyati va xulqni tashkil qilishning bosh tamoyili sifatida dominanta ta’limotining kashfiyotchisi. 1923 yili nashr qilingan a. a. uxtomskiyning “dominanta nerv markazlarining ishchi tamoyili sifatida” nomli kitobida dominanta markaziy nerv sistemasida muvaqqat ustunlik qiladigan refleks yoki reflektor xulq, deb ta’riflangan. sobiq ittifoq hududida psixologiyaning 1917-yildan keyingi taraqqiyoti 20–30- yillarda amaliy psixologiyaning psixotexnika yo’nalishi gurkirab rivojlandi. psixotexnika o’z ta’siri jihatidan ilmiy hamjamiyatda keng ko’lamli jamoatchilik harakatiga aylandi. psixotexnikaning asoschilari 1903 yilda “psixotexnika” atamasini qo’llashni taklif qilgan nemis psixologi vilyam shtern (1871–1938) va korxonalarni boshqarish, kasbiy tanlov hamda kasbga yo’naltirish muammolari bilan shug’ullangan nemis-amerika …

5 / 53

arning toliqishi muammosi bilan izchil shug’ullangan. uning fikricha, eng muhim muammolardan biri kasbiy tanlash va kasbiy layoqat diagnostikasi muammosi bo’lib hisoblanadi. u o’z ishlarida kasbiy faoliyat sharoitlarini ratsionalizatsiya qilish va ishlab chiqarishda jarohatlarni kamaytirish masalalari bilan shug’ullangan. sobiq ittifoq hududida psixologiyaning 1917-yildan keyingi taraqqiyoti gellershteyn solomon grigorevich (1896 –1967); psixolog, psixotexnika harakati qatnashchisi. 1931 yili s. g. gellershteynning “sovet psixotexnika tizimida kasblar psixologiyasi muammolari” kitobi nashr qilinadi. s. g. gellershteyn turli kasb vakillarida kasbiy-muhim sifatlarni mashq qildirish muammolari, urush yillarida u harbiy neyroxirurgiya gospitalida ilmiy rahbar sifatida mehnat terapiyasi masalalari bilan shug’ullangan. sobiq ittifoq hududida psixologiyaning 1917-yildan keyingi taraqqiyoti xx asrning 20-30-yillarida pedologiya rivojlandi. pedologiyaning asoschisi bolaning faqat yosh xususiyatlarini emas, uning individual taraqqiyot traektoriyasini ham o’rganishni taklif qilgan nemis pedagogi va psixologi ernst meyman (1862–1915) hamda bola haqidagi kompleks fan – pedologiya yaratishga chaqirgan amerikalik psixolog stenli xoll (1844 –1924) hisoblanishadi. sobiq ittifoq hududida psixologiyaning 1917-yildan keyingi taraqqiyoti v’gotskiy …

Want to read more?

Download all 53 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oʻzbekistonda psixologiya fanining rivojlanishi va hozirgi ahvoli (4 soat ma’ruza)"

презентация powerpoint o’zbekistonda psixologiya fanining rivojlanishi va hozirgi ahvoli (4 soat ma’ruza) mavzu 01 02 o’zbekistonda psixologiya fani rivojlanishi 03 o’zbekistonda psixologik g’oyalar taraqqiyotining tarixiy ildizlari reja: o’zbekistonda psixologiya fanining xozirgi axvoli zoroastrizm psixologik bilimlarning paydo bo’lishi va taraqqiy etish tarixi, ularni vujudga keltirgan, o’z tarkibida saqlaydigan manbalar haqida gapirganda, birinchi navbatda turli diniy ta’limotlar to’g’risida so’z yuritiladi. chunki turli din asoslari insonning mohiyati, shaxs xususiyatlari, ijtimoiy munosabatlar tizimi, axloqiy masalalar kabi inson hayot faoliyatining hamma qirralarini o’zida aks ettiradi. ma’lumki, movarounnahr arablar tomonidan egallanib, islom dini tarqalgunga qadar bu erlardagi xalq...

This file contains 53 pages in PPTX format (946.9 KB). To download "oʻzbekistonda psixologiya fanining rivojlanishi va hozirgi ahvoli (4 soat ma’ruza)", click the Telegram button on the left.

Tags: oʻzbekistonda psixologiya fanin… PPTX 53 pages Free download Telegram