maktabgacha yosh davridagi bolalar psixologiyasi

PPTX 15 pages 3.5 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.5 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

" 5-mavzu. maktabgacha yosh davrdagi bolalar psixologiyasi 1 bolaning 3 yoshdan 7 yoshgacha bo‘lgan maktabgacha yoshi bolalik davrining katta bir qismini tashkil etadi. asosan mana shu davrdan boshlab bolaning mustaqil faoliyatlari rivojlanadi hamda shaxsiy individual xususiyatlari (shaxsiy fazilatlari) tarkib topa boshlaydi. rus pedagoglaridan p.f. lestgaftning fikricha, insonning maktabgacha yoshidagi davri shunday bir davrki, ana shu davr mobaynida kelgusida qanday xarakter xislatlari paydo bo‘lishi belgilanadi va axloqiy sifatlarining asoslari yuzaga keladi. insonning kamol topa borishida maktabgacha yoshdagi davrning ahamiyatiga doir p.f. lestgaftning bu fikri rus pedagogi a.s. makarenkoning quyidagi fikriga to‘la mos keladi. a.s. makarenko bolalarni juda kichik davridan boshlab tarbiyalash zarurligi haqida gapirib, tarbiyaning eng muhim asoslari bolaning besh yoshgacha bo‘lgan davri mobaynida yuzaga keltiriladi. mana shu davrda qilingan butun tarbiya, tarbiya jarayonining 90% ini tashqil etadi, de¬gan edi. haqiqatan ham bolaning maktabgacha yoshidagi davri shu qadar mazmundor va faol davrdirki, bu davr bolaning kelgusi o‘sishida albatta o‘z aksini qoldiradi …

2 / 15

g‘ri keladi. yangi tug‘ilgan bola bosh miyasining o‘rtacha og‘irligi 380-400 g keladi. bola bog‘cha yoshiga yetguncha uning miyasi g‘oyat tez rivojlanib, deyarli uch baravar ko‘payadi. demak, bog‘cha yoshi¬ga yetgan bolalar miyasining og‘irligi 1100-1200 g ga yetadi.maktabgacha yoshdagi bolalar nerv sistemasining bundan keyingi takomillashishi davomida bosh miya po‘sti qismidagi markazlarni bir-biri bilan tutashtiruvchi nerv tolalari ham miye¬lin qobig‘i bilan qoplana boshlaydi. bosh miyadagi nerv tolala¬rining miyelin qobig‘i bilan qoplanishi aks ettirish jarayoni, ya’ni psixik jarayonlar va ularning rivojlanishi uchun juda katta ahamiyatga ega. nerv tolalari miyelinizatsiyalashganda, birinchidan, qo‘zg‘alishlarning nerv tolalaridan tez o‘tishi ta’minlansa, ikkinchidan, qo‘zg‘alishning faqat tegishli markazgagina borishini ta’minlaydi. bolalar o‘sishining umumiy shart-sharoitlari. o‘yin bog‘cha yoshidagi bolalarda etakchi faoliyat. o‘yin faoliyati nazariyalari. bog‘cha yoshidagi bolaning jismoniy jihatdan o‘sishi. bog‘cha yoshidagi bolaning jismoniy jihatdan o‘sishini harakterli tomoni shundan iboratki, bu davrda ham bolaning tanasi bilan qo‘l-oyoqlari barobar mutanosiblikda o‘smaydi.bog‘cha yoshidagi bolalarnig oyoqlari nisbatan ko‘proq o‘sadi. biroq, shunga qaramay, 6 yoshgacha bo‘lgan …

3 / 15

on ma’lum darajada egilish yuz beradi. keyinchalik bolaning umurtqa suyagi mana shu shaklda saqlanib qoladi. bog‘cha yoshida bolaning bosh suyagi ham tez o‘sadi. 3 yoshdan boshlab bosh miya suyagining orqa va tepa tomonlari tez o‘sadi. bolaning bosh suyagi 6 yoshdan 7 yoshgacha bo‘lgan davrda tez o‘sadi. bog‘cha yoshidagi bola yuragining katta odamlar yuragiga qaraganda nisbatan tezroq urishini sababi ham mana shundadir. chunonchi, agar bir yoshdagi bolaning yuragi 1marta qisqarishda 10,2 kub, santimetr qon siqib chiqarsa, 7 yoshli bolaning yuragi 1 marta qisqarganda 23 kub.santimetr qon siqib chiqaradi. katta yoshdagi odamlarning yuragi esa 60 kub.santimetrdan ortiqroq qon siqib chiqaradi. shu narsani ham aytish kerakki, bolaning bog‘cha yoshidagi davrida qon bosimi biroz kuchayadi. bu hodisa barcha yoshdagi davrda yurakning nisbatan kuchli ishlashi bilan bog‘liqdir. ma’lumki, o‘pkaning normal ishlashi va rivojlanishga ko‘krak qafasiga o‘sishi ko‘p jihatdan ta’sir qiladi. chunki, o‘pkaning faoliyati asosan ko‘krak qafasi shakli va elastikligi bog‘liqdir. mana shu jihatdan kichik yoshdagi …

4 / 15

odda bilan qilinadi. bog‘cha yoshidagi bolalarning o‘yin faoliyatlari. bolalar o‘yinining psixologik xususiyatlari. bog‘cha yoshidagi bolalarni eng asosiy va etakchi faoliyatlaridan biri o‘yindir . etakchi faoliyat deb bolaning ayni shu yoshida tez – tez ko‘zga tashlanib turadigan xatti – harakatiga aytamiz. etakchi faoliyat shunday faoliyatki, bu faoliyat tufayli bolaning psixik jihatdan o‘sishida jiddiy o‘zgarishlar yuz beradi. boshqacha qilib aytganda , mana shunday asosiy faoliyat jarayonida bolaning barcha psixik prosesslari anchagina o‘sadi. o‘yin bola hayotida mana shunday asosiy faoliyatlardan biridir. o‘yin shu qadar universial, shu qadar ko‘p qirrali va qudratli faoliyatdirki, barcha yoshdagi bolalarni o‘yindan boshqa kamolga etkazishni tasavvur etish qiyin. bolalar o‘yin faoliyatlarining mohiyati rus psixologlaridan l.s. vigotskiy , s.k.rubinshteyn , a.n.leontev, e.a.arkin, d.b. elkonin va boshqalarning asarlarida ilmiy asosda yoritib berilgan. rus psixologlari o‘z asarlarida burjua psixologlarining o‘yin nazariyalarini qattiq tanqid ostiga olishlari bilan birga bolalar o‘yin faoliyatlarining mohiyatini materialistik asosda ilmiy nuqtai nazardan tushuntirib berganlar. bu jihatdan , xususan, …

5 / 15

ila boshlaydilar. masalan, qiz bolalar onalari kir yuvayotganda suv tashish, ayrim kichikroq narsalarni (dastro‘molchalarni) chayishda qatnashadilar, uy va hovlilarni yig‘ishtirib supurishga, ug‘il bolalar esa otasi bajarayotgan ishga qatnashishga intila boshlaydilar. bu yoshdagi bolalar mehnatining natijasi emas, balki mehnat jarayonining o‘ziga qiziqishi psixologik jihatdan xarakterlidir.bog‘cha yoshdagi bolalarning ishiga baho berib borish ularda mehnatga nisbatan ijobiy munosabatni tarbiyalashda katta rol o‘ynaydi. bolalar kuchlari etadigan ishlarni bajarayotganlarida ko‘p xatolarga yo‘l qo‘yishlari turgan gap. lekin bunda bolalarni mehnatga jalb qilmaslik kerak, bolalarning bajariladigan ishlarini kattalarning o‘zlari bir pasda qilib qo‘yishlari mumkin, degan ma’no kelib chiqadi. sharq halqlarida bir maqol bor: “bolaga ish bo’yur, ketidan o‘zing yugur”. bu juda to‘g‘ri, xayotiy gap. bu bolalarga biron yumush bajarilganda, uni qanday bajarayotganliklaridan ko‘z-quloq bo‘lib turishlari kerak, degan ma’noni bildiradi. bolalarda, xususan, kichik yoshdagi bog‘cha bolalrida hali mehnat malakalari yo‘q, qo‘l muskullari yaxshi rivojlanmagan bo‘ladi. ana shuning uchun bolalar qasddan yoki anqovliklaridan emas, balki eplay olmasliklaridan biror narsani …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maktabgacha yosh davridagi bolalar psixologiyasi"

" 5-mavzu. maktabgacha yosh davrdagi bolalar psixologiyasi 1 bolaning 3 yoshdan 7 yoshgacha bo‘lgan maktabgacha yoshi bolalik davrining katta bir qismini tashkil etadi. asosan mana shu davrdan boshlab bolaning mustaqil faoliyatlari rivojlanadi hamda shaxsiy individual xususiyatlari (shaxsiy fazilatlari) tarkib topa boshlaydi. rus pedagoglaridan p.f. lestgaftning fikricha, insonning maktabgacha yoshidagi davri shunday bir davrki, ana shu davr mobaynida kelgusida qanday xarakter xislatlari paydo bo‘lishi belgilanadi va axloqiy sifatlarining asoslari yuzaga keladi. insonning kamol topa borishida maktabgacha yoshdagi davrning ahamiyatiga doir p.f. lestgaftning bu fikri rus pedagogi a.s. makarenkoning quyidagi fikriga to‘la mos keladi. a.s. makarenko bolalarni juda kichik davridan boshlab tarbi...

This file contains 15 pages in PPTX format (3.5 MB). To download "maktabgacha yosh davridagi bolalar psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: maktabgacha yosh davridagi bola… PPTX 15 pages Free download Telegram