orfografiya (imlo) va uning qoidalari

PPTX 13 pages 181.2 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 181.2 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

o‘qituvchi: b.suleymanova mavzu: orfografiya (imlo) va uning qoidalari o‘qituvchi: b.suleymanova mavzu rejasi: 1. orfografiya va uning asosiy tamoyillari. 2. harflar imlosi. unlilar imlosi. 3. undoshlar imlosi. 4. mashqlar bajarish, testlar ishlash. orfografiya (imlo) va uning qoidalari orfografiya tildagi so‘zlarni, so‘zning tarkibiy qismlarini to‘g‘ri yozish, bo‘g‘in ko‘chirish va bosh harflarni to‘g‘ri yozish haqidagi qoidalar yig‘indisidir. orfografiya qoidalari quyidagi tamoyillar asosida yaratiladi: 1.fonetik yozuv (tamoyil). bu qoidaga muvofiq ba’zi so‘z va qo‘shimchalarni eshitganimiz bo‘yicha yozishimiz mumkin: 1) terak+ga=terakka; 2) og‘iz+im=og‘zim; 3) ong+la=angla; 4) ikki+ov=ikkov; 5) tara+q=taroq; 6) kes+dir=kestir; 7) ishlay ber (ishlayver), kela oldi (keloldi). 2.morfologik yozuv (tamoyil). bu qoidaga ko‘ra so‘z asosi va qo‘shimchalar asliga muvofiq yoziladi: 1) ketti emas, ketdi; aytipti emas, aytibdi; 2) toshkenttan emas, toshkentdan; 3) ishka emas, ishga ; 4) kulub emas, kulib yoziladi. 3. shakliy yozuv (tamoyil). bu qoidaga ko‘ra boshqa tillardan kirgan so‘zlar o‘sha tillarda qanday bo‘lsa, shunday yoziladi: stol (ustol emas), tonna (to‘nna) emas …

2 / 13

ri (75-82-bandlar. unlilar imlosi aa harfi savol, zamon, bahor so`zlarida “o” tarzida aytilsa ham, har doim “a” yoziladi. oo harfi boshqa tillardan kirgan quyidagi so`zlarda “a” tarzida aytiladi, lekin hamisha “o” yoziladi: kollej, monitoring, dekloratsiya, omonim, okulist va h.k. “o” ba’zan, “o‘” kabi aytilishi ham mumkin, lekin baribir “o” yozilaveradi: nota, tonna, boks, tort va h.k. ii harfi bilim, bilan, til, qism kabi so`zlarda qisqa aytiladi va “i” yoziladi, badiiy, ommaviy kabi so‘zlarda “i” cho‘ziq aytiladi, lekin doimo “i” yoziladi. uu harfi yutuq, butun, sovuq, sovun kabi so‘zlarda “i”ga monand aytilsa ham, qoidaga binoan “u” yoziladi. o‘ o‘ harfi o‘t, o‘q, o‘zbek, o‘simlik, do‘ppi; bo‘tako‘z, semizo‘t, gulko‘rpa, noo‘rin kabi so‘zlarda orqa qator o‘rta - keng unlini ifodalash uchun yoziladi. e e harfi ekin, esla, evara, ekran, eksport; kel, zehn; kecha, behi; telefon, teatr; poyezd, atelye; e’lon, ne’mat, she’r kabi so‘zlarda old qator o‘rta keng unlini ifodalash uchun yoziladi. yonma-yon keladigan …

3 / 13

harfi obod, savod, marvarid; zavod, pud, sud; badqovoq, badxo‘r kabi so‘zlarda t aytilsa ham, d yoziladi. z z harfi iztirob, izquvar, bo‘zchi, tuzsiz kabi so‘zlarda jarangsiz undoshdan oldin s aytilsa ham, z yoziladi. sh sh harflar birikmasi shahar, shisha, shodlik; ishq, pishiq; bosh, tosh kabi so‘zlarda til oldi jarangsiz sirg‘aluvchi undoshni ifodalash uchun yoziladi. sh harflari ikki tovushni ifodalasa, ular orasiga ’ tutuq belgisi qo‘yiladi: is’hoq, as’hob kabi. j j harfi 1) jon, jahon, jiyda, tijorat; rivoj, vaj kabi so‘zlarda til oldi jarangli qorishiq undoshni ifodalash uchun yoziladi; 2) jurnal, projektor; gijda, ajdar, tiraj kabi o‘zlashma so‘zlarda til oldi jarangli sirg‘aluvchi undoshni ifodalash uchun yoziladi; ch ch harflar birikmasi choy, chevar, chiroyli, chaman; achchiq uchun, bichiqchi; kuch, kech kabi so‘zlarda til oldi jarangsiz qorishiq undoshni ifodalash uchun yoziladi ; n n harfi: 1) non, nomus; ona, tana; bilan, tomon kabi so‘zlarda til oldi ovozdor burun undoshini ifodalash uchun yoziladi; 2) …

4 / 13

ytilsa ham, ikki harf yoziladi. lekin bunday so‘zga xuddi shu tovush bilan boshlanadigan qism qo‘shilsa, so‘z oxiridagi bir harf yozilmaydi: metall + lar = metallar, kilogramm + mi = kilogrammi kabi. ’ - tutuq belgisi: 1) a’lo, ba’zan, ma’yus, ta’zim; ra’y, ta’b, e’lon, e’tibor, e’tiqod, me’mor, ne’mat, she’r, fe’l; nu’mon, shu’la kabi o‘zlashma so‘zlarda unlidan keyin shu unli tovushning cho‘ziqroq aytishni ifodalash uchun qo‘yiladi; mo‘jiza, mo‘tadil, mo‘tabar kabi so‘zlarda o‘ unlisi cho‘ziqroq aytilsa ham, tutuq belgisi qo‘yilmaydi. 2) in’om, san’at, qat’iy, mas’ul kabi o‘zlashma so‘zlarda unlidan oldin shu oldinga undosh tovushdan ajratib aytilishini ifodalash uchun qo‘yiladi. fonetik yozuv morfologik yozuv shakliy yozuv tarixiy-an’anaviy yozuv farqlash yozuvi terakka ketdi tonna borgil atlas-atlas e’tiboringiz uchun rahmat!!! /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 13

orfografiya (imlo) va uning qoidalari - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "orfografiya (imlo) va uning qoidalari"

o‘qituvchi: b.suleymanova mavzu: orfografiya (imlo) va uning qoidalari o‘qituvchi: b.suleymanova mavzu rejasi: 1. orfografiya va uning asosiy tamoyillari. 2. harflar imlosi. unlilar imlosi. 3. undoshlar imlosi. 4. mashqlar bajarish, testlar ishlash. orfografiya (imlo) va uning qoidalari orfografiya tildagi so‘zlarni, so‘zning tarkibiy qismlarini to‘g‘ri yozish, bo‘g‘in ko‘chirish va bosh harflarni to‘g‘ri yozish haqidagi qoidalar yig‘indisidir. orfografiya qoidalari quyidagi tamoyillar asosida yaratiladi: 1.fonetik yozuv (tamoyil). bu qoidaga muvofiq ba’zi so‘z va qo‘shimchalarni eshitganimiz bo‘yicha yozishimiz mumkin: 1) terak+ga=terakka; 2) og‘iz+im=og‘zim; 3) ong+la=angla; 4) ikki+ov=ikkov; 5) tara+q=taroq; 6) kes+dir=kestir; 7) ishlay ber (ishlayver), kela oldi (keloldi). 2.morfologik...

This file contains 13 pages in PPTX format (181.2 KB). To download "orfografiya (imlo) va uning qoidalari", click the Telegram button on the left.

Tags: orfografiya (imlo) va uning qoi… PPTX 13 pages Free download Telegram