tayanch-harakat apparatining yosh xususiyatlari va gigienasi

PPTX 26 pages 1.3 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

валеология кеча, бугун, эртага вчера, сегодня, завтра 5. ma’ruza. tayanch-xarakat apparatining yosh xususiyatlari va gigienasi. reja: 1. tayanch-xarakat apparatiining ahamiyati va vazifasi. 2. odam skeletinnig umumiy tuzilishi va yosh xususiyatlari. 3. suyak tuzilishi, birikishi, va uning yosh xususiyatlari. 4. umurtqa pog’onasi va ko‘krak qafasi skeletining shakllanishi. 5. bosh va qo’l-oyoq skeletining o’sishi va rivojlanishi. 6. muskul sistemasi. muskullarning dinamik va statik ishi. 7. muskullaming rivojlanishi. 8. turli yosh davrda muskullar kuchi, tezligi, chaqqonligi, chidamligi. 9. charchash uning fiziologik mexanizmi. 10. qaddi-qomat va uning kamchiliklari. 11. skolioz, uning kelib chiqish sabablari va uni oldini olish. 12. yassioyoqlik, uning kelib chiqish sabablari va uni oldini olish. tayanch-xarakat apparatining ahamiyati va vazifasi. harakat organlari tizimiga suyaklar (skelet), bog’lar, bug’unlar va muskullar kiradi. suyaklar, bog’lar va bug’unlar harakat organlarining passiv elementlari hisoblanadi. harakat apparatining faol qismi bo’lib muskullar hisoblanadi. harakat organlari tizimi – yaxlitdir; har bir organ va uning qismlari bir-biri bilan uzviy bog’liq …

2 / 26

«tayanch-harakat apparatlari» degan atama yuzaga kelgan. hozirda skeletni funksiyasi juda keng ekanligi aniqlangan. odam skeletinnig umumiy tuzilishi va yosh xususiyatlari. skelet («quritilgan» degan ma’noni anglatadi) 206 dan ortiq alohida suyaklardan tashkil topgan bo‘lib, bularning 85 tasi juft, 36 tasi toq suyaklardan iborat. skeletdagi ba’zi suyaklar (miya qutisi, yuz suyaklari, qisman o‘mrov suyagi va boshqalar) bevosita biriktiruvchi to‘qimadan rivojlanadi. bunday rivojlanishda biriktiruvchi to‘qima hujayralariga ohak tuzlari so‘rilib, suyak hujayralari vujudga keladi. skeletdagi suyaklarning ko‘pchiligi tog‘ay to ‘qimasining suyak to‘qimasiga aylana borishi bilan rivojlanadi va tog‘ay to‘qimasining ichida suyaklanish nuqtalari vujudga keladi. birinchi suyaklanish nuqtalari embrion rivojlanishining 7-8-haftalarida vujudga kela boshlaydi. yangi tug'ilgan bola skeletida ko‘pchilik suyaklanish nuqtalari vujudga kelgan bo‘lib, skeletda tog‘ay qismlari ko‘p bo‘ladi. hayot mobaynida suyaklar о‘sib rivojlana boradi. har bir suyakning ustini suyak usti pardasi qoplab turadi, bu parda bolalarda juda pishiq bo'lib, hatto suyak singanda ham yirtilmaydi. suyak usti pardasi ko‘p miqdordagi qon tomirlar, nervlar bilan ta’minlangandir. …

3 / 26

i tarkibiga kirib, ular orasida uzunlari yelka, bilak, tirsak, son suyaklari kaltalari qo'l va oyoq kaft va barmoq suyaklari hisoblanadi. har bir naysimon suyakning tanasi (diafiz) va ikki uchi (epifíz) farq qilinadi. yassi suyaklarning shakli har xil bo'lib, ularga kallaning qoplovchi suyaklari, kurak va chanoq suyaklari kiradi. aralash suyaklar esa turli shaklda bo'ladi. suyaklar yuzasida notekisliklar, do'mboq, teshiklar va egatlar bo'lib, ularga umurtqalar, kaft usti va tovon suyaklari kiradi. muskullar, paylar, boylamlar birikadi yoki tomirlar, nervlar o'tadi. suyak tuzilishi, birikishi va uning yosh xususiyatlari. suyak tuzilishi. suyaklar tarkibi organik va anorganik moddalardan iborat. suyakning organik moddasiga ossein deyilib, u suyak vaznining 1/3 qismini tashkil etadi, qolgan 2/3 qismi anorganik moddalardan iborat. yosh kattalashgan sari suyaklar tarkibidagi anorganik moddalar miqdori ortib boradi. shuning uchun keksalarning suyagi mo'rt bo'ladi. kalsiy, fosfor, magniy va boshqa elementlar nisbati ham o'zgaradi. kichik maktab yoshidagi bolalar suyagi tarkibida ko'proq kalsiy, katta maktab yoshidagi bolalarning suyagi tarkibida …

4 / 26

hi bilan yuz beradi. bunday paytlarda harakat juda chegaralangan yoki umuman bo’lmaydi. masalan, bosh miya qutisining harakatlanmasligiga uning ko’plab qirralarining ikkinchi suyakning shunga xos qirralarining chuqurchalariga kirib ketishi natijasida erishiladi. suyaklarning bunday birikishi «tikish» - «tikilish» degan nom oldi. suyaklar orasidagi egiluvchan tog’ay yopg’ichlarning faoliyati tufayli, kam harakatlanuvchanlikga erishiladi. bunday yopg’ichlar barcha umurtqa pog’onasi segmentlari orasida joylashgan bo’ladi. muskullar qisqargan paytda bu yopg’ichlar siqiladi va umurtqa segmentlari bir-biriga yaqinlashadi. yurganda, sakraganda va yugurganda bu yopg’ichlar ammortizator vazifasini o’taydi, bu bilan keskin harakatlarni yumshatadi va tanani silkinishidan saqlaydi. harakatlanuvchi birikishlar ko’proq uchraydi va ular haqiqiy bo’g’unlar bilan ta’min etiladi. suyaklarning bo’g’inlarga bo’linuvchi uchlari 0,2-0,6 mm.ga teng bo’lgan gialinli tog’aylar bilan qoplangan bo’ladi. bunday tog’aylar juda elastik, yuzasi silliq yarqirab turuvchi po’stloqga o’xshash bo’lib suyaklar orasidagi ishqalanishni kamaytiradi va shu bilan yurgan paytda uni yengillashtiradi. suyaklarning bo’linadigan qismlari juda zich biriktiruvchi to’qimadan iborat bug’un xaltasi bilan (kapsula) o’ralgan bo’ladi. suyaklarning yosh xususiyatlari. …

5 / 26

alari bilan almashadi. bolalarning suyaklarini o’sishi davomida uning tarkibidagi suvning miqdori kamayadi, mineral moddalarning miqdori esa ortadi. bu paytda organik moddalarning miqdori esa kamayadi. erkaklarda suyaklarning o’sishi 20-24 yoshga kelib tugaydi. bu vaqtda suyaklarni bo’yiga o’sishi tamomlanadi va ularning tog’ayli qismlari to’liq suyak to’qimalariga aylanib bo’ladilar. ayollarda skeletning rivojlanishi 2-3 yil oldin tamom bo’ladi. umurtqa pog’onasi va ko‘krak qafasi skeletining shakllanishi. umurtqa pog’onasi. umurtqa pog‘onasi alohida-alohida umurtqa suyaklarining umurtqalararo tog‘ayli disk qavati yordamida ustma-ust joylashishidan hosil bo‘ladi. umurtqa pog‘onasi skelet o‘qi va tayanchi hisoblanadi, orqa miyani turli tashqi ta’sirdan saqlab turadi. umurtqa pog‘onasi yuqori va pastki kamar og‘irligini yengillashtirishda qatnashadi. umurtqa yoylari va tanalaridan hosil bo‘lgan teshiklar tutashib umurtqa kanahni hosil qiladi. umurtqa kanali yuqorida miya qutisi bo‘shlig‘iga tutashadi, pastda esa dumg‘aza suyagining tesliigi bilan tugaydi. umurtqa pog‘onasining yonida umurtqalararo teshiklar bo‘lib, bu teshiklardan orqa miya nervlari, qon tomirlar va limfa tomirlari o‘tadi. umurtqa pog‘onasi 33-34 ta um urtqadan tashkil …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tayanch-harakat apparatining yosh xususiyatlari va gigienasi"

валеология кеча, бугун, эртага вчера, сегодня, завтра 5. ma’ruza. tayanch-xarakat apparatining yosh xususiyatlari va gigienasi. reja: 1. tayanch-xarakat apparatiining ahamiyati va vazifasi. 2. odam skeletinnig umumiy tuzilishi va yosh xususiyatlari. 3. suyak tuzilishi, birikishi, va uning yosh xususiyatlari. 4. umurtqa pog’onasi va ko‘krak qafasi skeletining shakllanishi. 5. bosh va qo’l-oyoq skeletining o’sishi va rivojlanishi. 6. muskul sistemasi. muskullarning dinamik va statik ishi. 7. muskullaming rivojlanishi. 8. turli yosh davrda muskullar kuchi, tezligi, chaqqonligi, chidamligi. 9. charchash uning fiziologik mexanizmi. 10. qaddi-qomat va uning kamchiliklari. 11. skolioz, uning kelib chiqish sabablari va uni oldini olish. 12. yassioyoqlik, uning kelib chiqish sabablari va uni oldini...

This file contains 26 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "tayanch-harakat apparatining yosh xususiyatlari va gigienasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tayanch-harakat apparatining yo… PPTX 26 pages Free download Telegram