ўсимлик ҳужайрасининг ультрамикроскопик тузилмалари ва уларнинг функциялари

PPTX 35 sahifa 4,8 MB Bepul yuklash

35 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 4,8 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 35

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 35

презентация powerpoint ўсимлик ҳужайрасининг ультрамикроскопик тузилмалари ва уларнинг функциялари. маърузачи: б.ф.ф.д. (phd) ғ.ш.ғуломов режа 1 2 3 ўсимликлар хужайрасининг кимёвий таркиби ўсимликлар хужайрасининг тузилиши ва физиологияси хужайранинг органик ва минерал тарки дастлаб 1665 йилда инглиз олими роберт гук ўсимликлар тузилишини ўрганиш учун ўзи такомиллаштирган микроскопдан фойдаланди ва пўкак тузилишини ўрганиш натижасида биринчи марта хужайра атамасини таклиф этди. хуii асрнинг охирида микроскопни янада такомиллаштирган голландиялик олим антон левенгук ва италиялик олим м.малпигилар ифлос сув томчиларини кузатиш натижасида ўсимлик хусусиятидаги бир хужайрали организмларни биринчи бўлиб кўрдилар. ҳужайравий таълимотнинг ривожланиш тарихи. хужайра назариясини умумий биологик назария сифатида 1839 йил немис олимлари ботаник маттиас шлейден ва зоолог теодор шванн янги ва юқори поғонага кўтардилар. 1840 йилда эса чех олими я.пуркене биринчи марта протоплазма атамасини таклиф этди. 1831 йилда ўсимлик хужайрасида ядро борлигини аниқлади ва бу ядро барча тирик ҳужайраларнинг зарурий қисми эканлигини тахмин қилди. роберт броун а.а лебедев 1940 йилда мамлакатимизда ўн минг марта …

2 / 35

хужайра пўсти орқали сув ва сувда эрига кичик молекулали моддалар эркин, қаршиликсиз ўтиб, плазмолемма сатхига боради.. хужайра мембранаси. хужайранинг ташқи мухит билан бўладиган алмашув муносабатлари ва протопласт ичида рўй берадиган ҳаётий жараёнлар махсус мембрана тизими оркали амалга ошади. протопласт ва ундаги органоидлар мембрана қавати билан копланган. яъни ҳар бир органоид ҳам протоплазма каби ўзининг мембранаси билан тавсифланади. ядро. асосий вазифаси шундаки, у хужайра, тўқима, орган ва бутун ўсимлик учун зарур бўлган барча физиологик, биокимёвий жараёнларни бошқариб туради ва ахборот маркази саналади. ядро таснифий оқсилларни синтез қилиш ва ирсий белгиларни сақлаб, авлоддан авлодга бериш дастури билан тавсифланади. пластидалар. улар думалоқ ёки овал шаклда. юксак ўсимликларнииг барг хужайраларида 20-50 донагача учрайди. пластидалар рангсиз (протопластлар, лейкопластлар) ёки рангли (хлоропластлар, хромопластлар) бўлади.ўсимлик ҳужайрасида уч хил пластидалар мавжуд: хлоропластлар, хромопластлар ва лейкопластлар. . ўсимлик хужайралари пластидаларнинг бўлиши билан хайвон хужайраларидан фарқ қилади эндоплазматик тўр. мазкур атамани 1945 йил портер жорий қилган. эндоплазматик тўр мураккаб шохланган …

3 / 35

. протопласт - гетероген тизим бўлиб, ядро, цитоплазма, вакуоладан ва цитоплазма эса, цитозол ва органеллалардан ташкил топган. органеллалар ҳужайрани бир қисми бўлиб, улар махсус тузилишга эга ва маълум бир функцияни бажаради. цитозол ёки гиалоплазма - бу ҳужайрани органеллаларидан бири бўлиб, уни ички муҳитини ташкил қилади. протопласт ташқарисидан плазмалемма билан ўралган. плазмолиз - жараёни бу протопластни ҳужайра қобиғидан ажралиши тушинилади. протопласт мураккаб кимёвий таркибга эга. ҳужайрада турли миқдорда 1010-1012 молекула ҳар хил моддалар бор. протопласт таркибига сув, органик ва минерал моддалар киради. органик моддалардан аминокислоталар, оқсиллар, моно-полисахаридлар, нуклеин кислоталар ёғлар, нуклеопротеидлар, липопротеидлар пигментлар ва бошқа моддалар киради. ҳужайра таркибига кирадиган кўпчилик органик моддалар сувда эримайди. бу ҳодиса жуда муҳим, сабаби, ҳужайрадаги органоидларнинг кўп қисми сувда эриб эритмага айланиб кетган бўлар эди, органелалардан ташкил топган тизим бўлмай қолар эди. тирик ҳужайра ярим ўткзувчанлик хусусиятига эга бўлган мемрана билан чегараланган бўлиб, ўзини тиклаш ва қайта қуриш қобилятиги эга. табиатдаги организмлар икки гурухга бўлиниди: …

4 / 35

и бир ҳужайрадан иборат бўлиб, узунлиги 35-40 мм ни, қичитқи ўтни пўстлоқ толаси 70-80 мм ни ташкил қилади. ўсимлик ҳужайраларининг кўриниши ва бажарадиган функциялари ҳар хил бўлса ҳам, умумий тузилишга эга. ўсимлик ҳужайраларининг дастлаб ҳужайра қобиғини ва ички таркибий қисмини фарқлаш зарур. ҳаётий хоссалари айнан ҳужайра ички қисми билан белгиланади. уни протопласт деб аталади. вояга етган ўсимлик ҳужайраси вакуолага эга, у ҳужайра шираси билан тўлган бўлади. протопласт цитоплазма ва унда жойлашган йирик органеллалардан яъни; ядро, пластидалар ва митохондриялардан иборат. цитоплазма мураккаб тизимдан иборат, унда голджи аппарати, эндоплазматик тўр, рибасома, микронайчалар ва бошқа субимикроскопик структуралар жойлашган. организмни ҳужайралари бир-бирлари билан боғланган, бу плазмодесмалар деб аталувчи цитоплпзматик ипчалар билан ёрдамида амалга оширилган. ҳужайра пўсти. у ҳужайра ва тўқмаларга механик мустахкамликни беради, протоплазматик мембрана ҳужайрани гидростатик босимдан ҳимоя қилади. ёш ҳужайралар пўсти ўсиш қобилятига эга, моддаларни ютилишда иштирок этади. у протопласт компонентларидан ҳосил бўлади. она ҳужайра бўлинаётганда 2 ёш ҳужайра оралиғида парда-тўсиқ ҳосил …

5 / 35

ниши ўтазувчанликни сезиларли пасайтиради, пўкаклаш эса, ўтказувчанликни кескин пасайтради, натижада ҳужайра нобуд бўлади. ҳужайра мембранаси. ҳужайра ва унинг таркибига кирувчи барча органоидлар мемрана билан чегараланаган. мембраналар ҳужайраларни айрим компартаментларга ажратади. мембраналарда барерлик, транспорт, осмотик, энергетик, биосинтетик ва бошқа ўта ҳаётий муҳим бўлган жараёнлар содир бўлади. мембраналар асосан липопротеидли тузилмалар бўлиб, 60% оқсил, 40% липидлардан айниқса фосфолипидлардан иборат. уларнинг қалинлиги 6-10 нм. тузилишга кўра қўш қаватли оқсил молекулаларини орасида жойлашга бўлади (расм). мембрана шакилланишига гидрофоб боғга ўрин берилади: липид-липид, липидоқсил, оқсил-оқсил. мембранада яна ҳар хил функцияни бажарувчи оқсиллар ҳам киради (ташувчи, ион канали, оқсил, насос). мембранада шакар ва аминокислота ташувчи оқсиллар ҳам топилган. мембранада полисахарид ва нуклеин кислоталар ҳам учирайди. мембранада сезувчи тизим (рецептролар) ҳам жойлашган. демак, мембрана мухим метаболитик функциясини бажариши билан ҳам ажралиб туради. вакуолалар. бу органеллалар фақат ўсимлик ҳужайралари учун характерли бўлиб, улар аста секин эр цистернаси орқали келиб чиқади. улар меристематик ҳужайраларда жуда кичик кўринишга эга бўлиб …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 35 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ўсимлик ҳужайрасининг ультрамикроскопик тузилмалари ва уларнинг функциялари" haqida

презентация powerpoint ўсимлик ҳужайрасининг ультрамикроскопик тузилмалари ва уларнинг функциялари. маърузачи: б.ф.ф.д. (phd) ғ.ш.ғуломов режа 1 2 3 ўсимликлар хужайрасининг кимёвий таркиби ўсимликлар хужайрасининг тузилиши ва физиологияси хужайранинг органик ва минерал тарки дастлаб 1665 йилда инглиз олими роберт гук ўсимликлар тузилишини ўрганиш учун ўзи такомиллаштирган микроскопдан фойдаланди ва пўкак тузилишини ўрганиш натижасида биринчи марта хужайра атамасини таклиф этди. хуii асрнинг охирида микроскопни янада такомиллаштирган голландиялик олим антон левенгук ва италиялик олим м.малпигилар ифлос сув томчиларини кузатиш натижасида ўсимлик хусусиятидаги бир хужайрали организмларни биринчи бўлиб кўрдилар. ҳужайравий таълимотнинг ривожланиш тарихи. хужайра назариясини умумий биологик на...

Bu fayl PPTX formatida 35 sahifadan iborat (4,8 MB). "ўсимлик ҳужайрасининг ультрамикроскопик тузилмалари ва уларнинг функциялари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ўсимлик ҳужайрасининг ультрамик… PPTX 35 sahifa Bepul yuklash Telegram