ideal gazlar aralashmasi. issiqlik sig‘imi

PPTX 19 pages 975.9 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 975.9 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

презентация powerpoint buxoro muhandislik-texnologiya instituti “transport vositalari muxandisligi” kafedrasi “issiqlik texnikasi” fani mavzu: “ideal gazlar aralashmasi. issiqlik sig‘imi” «issiklik» tushunchasi moxiyatini tushuntirish va uning protsessga boglikligini asoslash. «ish» energiya uzatish shakli ekanligi va protsessga boglikligini tushuntirish va asoslash. «ichki energiya» mazmunini tushuntirish. reja: gazlar aralashmasining asosiy xususiyatlari. gazlar aralashmasining molekulyar massasi va gaz doimiysini aniqlash. gazlarning issiqlik sig‘imi. gazlar aralashmasining issiqlik sig‘imi. oʼquv mashgʼulotining maqsadi: gazlar aralashmasining berilish usullari va parametrlarini aniqlash, issiqlik sig‘imi turlarini va qiymatini aniqlashni o‘rganish. tabiatda mavjud bo’lmagan, molekulalari bir-biri bilan ta’sirlashmaydigan va ularning o’lchami hisobga olinmaydigan darajada kichik bo’lgan, ayrim nazariy masalalar yechimini topishda hamda hisoblashlarda modda sifatida qabul qilinib, istalgan bosim va temperaturadagi siqiluvchanligi birga teng bolgan gaz ideal gaz deyiladi. ishchi jism koʻpincha xususiyatlari ideal gaz holatiga yaqin boʻlgan bir necha gazlar aralashmasidan iborat boʻladi. masalan, qozon qurilmalaridan chiqib ketayotgan yoki ichki yonuv dvigatellarida ishchi jism boʻlgan yonish mahsulotlari, havo, tabiiy gaz va …

2 / 19

aralashma temperaturasida boʻlib, bir oʻzi shu aralashma egallagan hajmni toʻldirganda koʻrsatadigan bosimi ayni komponentning parsial bosimi deyiladi. gazlar aralashmasining tarkibi massaviy yoki hajmiy ulushlar bilan aniqlanadi. agar massasi m boʻlgan aralashma n komponentdan tarkib topgan boʻlsa, aralashmadagi ayrim komponentlarning massaviy ulushlari quyidagiga teng boʻladi: bu erda: m1 , m2 , mn - aralashmani hosil qiluvchi ayrim komponentlarning massalari. aralashmaning massasi ayrim komponentlar massalarining yigʻindisiga teng boʻladi: gazlar aralashmasidagi ayrim komponentlar massaviy ulushlarining yigʻindisi birga teng: agar n komponentdan tarkib topgan aralashmaning hajmi v boʻlsa, u holda aralashmadagi komponentlarning hajmiy ulushlari quyidagi tengliklar bilan aniqlanadi: gazlar aralashmasidagi komponentlar parsial hajmlarning yigʻindisi aralashmaning toʻla hajmiga teng: gazlar aralashmasidagi komponentlar hajmiy ulushlarining yigʻindisi birga teng 2. gazlar aralashmasining molekulyar massasi va gaz doimiysini aniqlash. gazlar aralashmasi holat tenglamalariga boʻysunadi: pv=mrt ёки pv =rt aralashmaning gaz doimiysini massaviy ulushlar orqali quyidagi tenglikdan topish mumkin: aralashmaning oʻrtacha molekulyar massasi: gazlar aralashmasining tarkibi hajmiy ulushlarda berilgan …

3 / 19

ning koʻtarilishiga, ikkinchi qismi tashqi ish bajarishga sarflanadi. demak, bir gazning oʻzini bir xil sharoitda bir xil temperaturagacha qizdirilganda izobarik prosessda, izoxorik prosessdagiga qaraganda koʻproq issiqlik sarflash kerak boʻladi. shuning uchun сp>сv boʻladi. ular orasidagi miqdoriy bogʻliqlik mayer tenglamasiga koʻra aniqlanadi: cp-сv=r (2.13) termodinamikada izoborik va izoxorik issiqlik sigʻimlarining nisbati keng qoʻllaniladi, k harfi bilan belgilanib-adiabata koʻrsatgichi deyiladi: k=cp /cv (2.14) klassik-kinetik nazariyaga koʻra k-ni molekula erkinlik darajalari sonidan foydalanib topishimiz mumkin: agar cx =const deb qabul kilsak, (2.20) ifodaga asosan: i=3 boʻlganda bir atomli gaz uchun k=1.66; i=5 boʻlganda ikki atomli gaz uchun k=1.4; i=6 boʻlganda uch va koʻp atomli gaz uchun k=1.33 boʻladi: amaliy hisoblashlarda oʻrtacha issiqlik sigʻimidan foydalaniladi. jismga berilayotgan issiqlik miqdori q1-2 ni temperaturalar farqi t2-t1 ga nisbati shu jismning t1-t2 temperaturalar oraligʻidagi oʻrtacha issiqlik sigʻimi deyiladi: agar o dan t, 0c gacha oraliqdagi issiqlik sigʻimi jadvallarda berilgan boʻlsa, oʻrtacha issiqlik sigʻimi quyidagi tenglikdan topilishi mumkin: …

4 / 19

xususiyatlarini farqlay olishni oʻrgatadi 2. gazlar aralashmasi tarkibining berilishi usuliga koʻra ularning asosiy parametrlarini aniqlashga doir zaruriy ma’lumotlar oladi. 3. issiqlik sigʻimining fizik ma'nosi va issiqlik miqdorini aniqlashdagi ahamiyati boʻyicha ma'lumot oladi. gazlar aralashmasining issiqlik sigʻimini toʻgʻri aniqlash va farqlash lozim boʻladi. 4. issiqlik sigʻimi turlari, ya'ni gaz tarkibiga koʻra hamda prosess turiga koʻra nimalardan iborat ekanligini tahlil qilish koʻnikmasiga ega boʻladi. 1. «issiqlik texnikasi» fanining predmeti va bilish usullari, rivojlanish tarixi boshqa fanlar bilan aloqasi toʻgʻrisida bilimlarni toʻliq tasavvurini shakllantirish, termodinamika asoslari, suyuiqliklarning fizik xossalari, suv manbalari hamda iste’molchilarga etkazib berish texnologiyasini oʻrgatishdan iborat quyidagi muammolarni qoʻyadi: a) issiqlik texnikasini fan sifatida shakllanish tarixi; b) termodinamika asoslari toʻgʻrisida chuqur bilimga ega boʻlishi; 15 2- ma’ruza mashg’uloti boʻyicha bilimlarni mustahkamlash uchun vazifa (ha, yoʻq texnikasi). 1. gazlar aralashmasi tarkibidagi gazlar oʻzaro kimyoviy reaksiyaga kirishadimi? 2. gazlar aralashmasi bosimi dalton qonuniga koʻra topilishi mumkinmi? 3. molyar ulush tushunchasi mavjudmi? 4. massaviy …

5 / 19

bulgan issiklik mikdori. izoxorik issiqlik sigʻimi – prosess uzgarmas xajmda borganda jismga berilayotgan issiklik mikdorini temperatura uzgarishiga nisbati. izobarik issiqlik sigʻimi – prosess uzgarmass bosimda borganda jismga berilayotgan issiklik mikdorini temperatura uzgarishiga nisbati. oʻrtacha issiqlik sigʻimi – jismga berilayotgan issiklik mikdorini temperaturalar farkiga nisbati shu jismning t1 dan t2 gacha temperaturalar oraligidagi urtacha issiklik sigimi deyiladi. 17 1. gazlar aralashmasi qaysi usulda beriladi? a) massaviy b) hajmiy c) massaviy va hajmiy d) massaviy, hajmiy va molyar test topshiriqlari 2. dalton qonuni yordamida nima aniqlanadi? a) ish v) bosim s) issiqlik d) hajm 3. issiqlik sigʻimi deb nimaga aytiladi? jismga berilgan issiqlik miqdoriga jism temperaturasini 10 ga oʻzgartirishga sarflangan issiqlik miqdoriga jismning isiganlik darajasiga issiqlikni ishga aylanishiga 4. izoxorik issiqlik sigʻimi qanday belgilanadi? a) cx v) cv s) cp d) coʻr 5. izobarik issiqlik sigʻimi qanday belgilanadi? a) cx v) cv s) cp d) coʻr 6. oʻrtacha issiqlik sigʻimi qanday belgilanadi? …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ideal gazlar aralashmasi. issiqlik sig‘imi"

презентация powerpoint buxoro muhandislik-texnologiya instituti “transport vositalari muxandisligi” kafedrasi “issiqlik texnikasi” fani mavzu: “ideal gazlar aralashmasi. issiqlik sig‘imi” «issiklik» tushunchasi moxiyatini tushuntirish va uning protsessga boglikligini asoslash. «ish» energiya uzatish shakli ekanligi va protsessga boglikligini tushuntirish va asoslash. «ichki energiya» mazmunini tushuntirish. reja: gazlar aralashmasining asosiy xususiyatlari. gazlar aralashmasining molekulyar massasi va gaz doimiysini aniqlash. gazlarning issiqlik sig‘imi. gazlar aralashmasining issiqlik sig‘imi. oʼquv mashgʼulotining maqsadi: gazlar aralashmasining berilish usullari va parametrlarini aniqlash, issiqlik sig‘imi turlarini va qiymatini aniqlashni o‘rganish. tabiatda mavjud bo’lmagan, molekulal...

This file contains 19 pages in PPTX format (975.9 KB). To download "ideal gazlar aralashmasi. issiqlik sig‘imi", click the Telegram button on the left.

Tags: ideal gazlar aralashmasi. issiq… PPTX 19 pages Free download Telegram