psixik rivojlanish va uni davrlashtirish muammosi

PPTX 13 pages 82.6 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 82.6 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

2-mavzu: psixik rivojlanish va uni davrlashtirish muammosi 2-mavzu: psixik rivojlanish va uni davrlashtirish muammosi reja: 1.psixik rivojlanish haqidagi asosiy nazariyalar. 2.psixik taraqqiyot va ta’lim o‘rtasidagi o‘zaro munosabat. 3.yosh rivojlanishini davrlarga bo‘lish. 2.1.psixik rivojlanish haqidagi asosiy nazariyalar inson va hayvon psixikasi doimiy rivojlanish holatida bo‘ladi. biroq hayvonot dunyosidagi va insoniyatda bo‘ladigan rivojlanish jarayoni o‘z xarakteri va mazmuni jihatidan bir-biridan tubdan farq qiladi. hayvonot dunyosidagi psixik taraqqiyot mexanizmlari – nasliy, biologik jihatdan mustahkamlangan tajribani avloddan - avlodga uzatish bo‘lib, uning asosida hayvonlarning tashqi muhitga individual moslashuvi ro‘y beradi. insonda biologik va ijtimoiy tomonlar munosabati haqidagi masala psixologiyada dialektik ta’limotga asosan hal qilinadi. bu ta’limotga binoan inson “barcha ijtimoiy munosabatlar majmuidan iborat”. dialektik materializm insonga ijtimoiy-tarixiy mavjudot sifatida, shu bilan bir vaqtda tabiatning bir bo‘lagi, deb qaraydi. inson – biosotsial mavjudot. shuning uchun ham uning psixik taraqqiyotga ikki asosiy omil: 1)biologik, tabiiy. 2)ijtimoiy – hayot sharoitlari, jamiyat tomonidan tashkil etiladigan ta’lim va tarbiya …

2 / 13

irini birlikda qarash to‘g‘ri yo‘nalish hisoblanadi. biologik omillarga irsiyat va tug‘ma, nasldan-naslga o‘tuvchi xususiyatlar kiradi. bola nasliy yo‘l bilan avvalom bor nerv sistemasi tuzilishini bosh miya, sezgi organlarining insoniy xususiyatlarini; har bir kishi uchun xos bo‘lgan jismoniy belgilar – ikki oyoqlab yurish, atrof-muhitni bilish va unga ta’sir etish organi sifatida qo‘lga egalik, nutq harakat apparatining o‘ziga xos, insoniy tuzilishini oladi. bulardan tashqari biologik, instiktiv ehtiyojlar – ovqatga, issiqlikka bo‘lgan ehtiyojlarni, oliy nerv faoliyati tipi xususiyatlarini ham bola nasliy yo‘l bilan qabul qiladi. nerv sistemasi, sezgi organlari, bosh miyaning tabiiy, tug‘ma psixofiziologik va anatomik xususiyatlari layoqat deb ataladi. layoqat asosida esa insoniy, intellektual xususiyatlar, qobiliyatlar shakllanadi va rivojlanadi. rivojlanish jarayonida bola shaxsining o‘zgarishi ham ro‘y beradi. bu o‘zgarishlarni 3 ta guruhga bo‘lish mumkin. shaxs yo‘nalishining rivojlanishi. faoliyatning psixologik strukturasidagi xususiyatlar. ong mexanizmlarining rivojlanish darajasi. rivojlanish jarayonida bolalarda shakllanuvchi motivlar turli-tumandir. rivojlanish, taraqqiyot haqidagi bir-biriga qarama-qarshi bo‘lgan 2 ta konsepsiya mavjud. bular: …

3 / 13

arashga ko‘ra, jamiyat va tabiatdagi har qanday harakat singari rivojlanish, taraqqiyot ham ichki qarama-qarshiliklar kurashidan iborat. har bir insonning, shu jumladan butun jamiyatning rivojlanish jarayonida eski shakl, g‘oya, odat, qiziqishlar o‘zgaradi, ularning o‘rniga keluvchi yangi g‘oya, odat, qiziqishlar ta’sirida qayta tuziladi. demak, bu erda eskilik bilan yangilik o‘rtasida kurash ketadi. shunday qilib, rivojlanish jarayonida yangi bosqich boshlanadi. bundan tashqari, dialektik qonsepsiya taraqqiyot deganda faqat miqdor o‘zgarishlarni emas, sifat jihatdan yangi forma va xususiyat, sifatlarining vujudga kelishini tushunadi. ong rivojlanish jarayonida bola tomonidan voqelikni ideal ravishda aks ettirish mexanizmlari, struktura va mazmuni o‘zgaradi. bu ayniqsa, bola aqliy faoliyati xususiyatlarining o‘zgarishida namoyon bo‘ladi. ong rivojlanishining muhim ko‘rsatkichi, o‘z-o‘zini, o‘zining “men”ini anglashdir. o‘zining “men” ini anglash bola shaxsi rivojlanishining turli tomonlarini xarakterlovchi asosiy mexanizmlardir. bola psixik rivojlanishining harakatlantiruvchi kuchlari haqidagi masala ham eng muhim masalalardan biridir. 2.2. psixik taraqqiyot va ta’lim o‘rtasidagi o‘zaro munosabat bolalarning psixik jihatdan o‘sishida ta’lim va tarbiya g‘oyatda muhim …

4 / 13

ayonlar bo‘lsa ham, bir-biriga mos kelar va bir- biriga ta’sir o‘tkazar ekan. ta’lim va psixik o‘sish bir-biriga mos keladigan nazariyaning namoyandalari (amerikalik psixologlar djeyms, torndayk va ingliz psixologi makdugall) ning da’vo qilishicha : ikkala jarayon bir-biriga yaqin va parallel holda boradi – ta’lim- tarbiya bilan psixik o‘sish qadam- baqadam boradi; ta’lim va psixik o‘sish bir vaqtda amalga oshadi. bu nazariya ikki jarayonni aralashtirib, bir-biriga tenglashtirib qo‘yadi. bu ta’lim jarayoni o‘rganilsa, psixik o‘sish jarayoni ham o‘rganilgan bo‘ladi, degan xulosaga olib keladi. bu nazariya bir tomonlama nazariya bo‘lib, butun e’tiborni bilish faoliyatiga qaratadi-yu, bola shaxsining hissiyoti va irodasini e’tiborga olmaydi. odam ongining roli, inson shaxsini tarkib toptiruvchi ijtimoiy hayot va amaliyotning roli kamsitiladi yoki inkor qilinadi. ta’lim va taraqqiyotning o‘zaro munosabati qanday baholanishiga qarab, bu masalada 2 nuqtai - nazarni ajratib ko‘rsatish mumkin. nemis psixologi v.shtern ta’lim psixik taraqqiyotning orqasidan boradi va unga moslashadi, degan fikrni ilgari suradi. uning ta’kidlashicha, bola tomonidan …

5 / 13

‘zining sifat xususiyatlariga ega bo‘ladi. psixologiyada bir necha yosh davrlari farqlanadi: d.b. elkonin bo‘yicha yoshni quyidagi davrlarga bo‘lish mumkin: go‘daklik davri – tug‘ilgandan 1 yoshgacha. ilk bolalik davri – 1-3 yosh. maktabgacha yosh davri – 3-7 yosh. kichik va o‘rta maktabgacha yosh davri – 3 dan 4-5 yoshgacha. katta maktabgacha yosh davri 4-5 dan 6-7 yoshgacha. kichik maktab yoshi 7 – yoshdan 11yoshgacha. o‘smirlik yosh davri 11-15 yosh. ilk o‘spirinlik davri 16-18 yosh. v.a. krutetskiy bo‘yicha: chaqaloqlik davri - tug‘ilgandan 10 kungacha. go‘daklik davri – 1 yoshgacha. ilk bolalik davri – 1-3 yoshgacha. maktabgacha yosh davri – 3-5 yoshgacha. bog‘cha yosh davri – 5-7 yoshgacha. kichik maktab yoshi davri – 7-11 yoshgacha. o‘smirlik davri – 11-15 yoshgacha. ilk o‘spirinlik davri – 15-18 yoshgacha. har ikkala tasnif ham puxtaligidan, ularga qanday nuqtai nazardan yondashilganidan qat’iy nazar inson kamolotini to‘la ifodalab berishga ojizlik qiladi. mazkur nazariyalar insonning shaxs sifatida shakllanishi bosqichlari haqida …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixik rivojlanish va uni davrlashtirish muammosi"

2-mavzu: psixik rivojlanish va uni davrlashtirish muammosi 2-mavzu: psixik rivojlanish va uni davrlashtirish muammosi reja: 1.psixik rivojlanish haqidagi asosiy nazariyalar. 2.psixik taraqqiyot va ta’lim o‘rtasidagi o‘zaro munosabat. 3.yosh rivojlanishini davrlarga bo‘lish. 2.1.psixik rivojlanish haqidagi asosiy nazariyalar inson va hayvon psixikasi doimiy rivojlanish holatida bo‘ladi. biroq hayvonot dunyosidagi va insoniyatda bo‘ladigan rivojlanish jarayoni o‘z xarakteri va mazmuni jihatidan bir-biridan tubdan farq qiladi. hayvonot dunyosidagi psixik taraqqiyot mexanizmlari – nasliy, biologik jihatdan mustahkamlangan tajribani avloddan - avlodga uzatish bo‘lib, uning asosida hayvonlarning tashqi muhitga individual moslashuvi ro‘y beradi. insonda biologik va ijtimoiy tomonlar munosabati ha...

This file contains 13 pages in PPTX format (82.6 KB). To download "psixik rivojlanish va uni davrlashtirish muammosi", click the Telegram button on the left.

Tags: psixik rivojlanish va uni davrl… PPTX 13 pages Free download Telegram