eksperimental psixologiyaning rivojlanishi va uning tadbiqiy sohalari

PPT 40 pages 1.9 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPT

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

слайд 1 2-маvzu: eksperimental psixologiyaning rivojlanishi va uning tadbiqiy sohalari (4 soat ma’ruza) ebbingauz german (1850 – 1909), nemis psixologi. gall va berlin universitetlarida tarix – filologiya va filosofiyadan ta’lim olgan. 1890 yili g. ebbingauz birinchi nemis psixologik jurnali – “sezgi organlari psixologiyasi va fiziologiyasi jurnali”ni ta’sis qilgan. g.ebbingauz o’zining tadqiqotning ob’ektiv metodlari yordamida amalga oshirgan xotiraning eksperimental tadiqiqotlari bilan tanildi.bu tadqiqotlar natijasini u o’zining 1885 yili nashr qilgan “xotira haqida” nomli monografiyasida e’lon qildi. g. ebbingauz tadqiqotlarining yangiligi shunda ediki, xotirani o’rganishda ilgari foydalanilmagan stimullarning yangi turi yolg’on nutqiy stimullar (mazmunsiz bo’g’inlar)dan foydalandi. har bir bo’g’in ikkita jarangli va bitta jarangsiz harfdan tashkil topadi. yolg’on nutqiy stimullardan foydalanish g. ebbingauzga tadqiqot samarasini sezilarli oshirish imkonini berdi, chunki bir xil tarkibli stimullar osongina hamma tekshiriluvchilarni tenglashtiradi, ularning soni esa eksperimentlarni ko’p marta amalga oshirish uchun har doim etarli hisoblanadi. g. ebbingauz tadqiqotlar natijasida “unutish egri chizig’i”ni aniqladi, unga ko’ra materialning …

2 / 40

osi tadqiqotlari bilan shug’ullana boshladi va shu bilan tafakkurni eksperimental o’rganib bo’lmaydi, deb hisoblaganv. vundt pozitsiyasiga qarshi chiqdi. o.kyulpe retrospektiv introspektsiya metodini ishlab chiqdi, unga ko’ra tekshiriluvchi aniq vazifani hal qilayotib tadqiqot tugagandan keyin o’zining nima uchun shunday qaror qabul qilganligi haqida retrospektiv hisobot taqdim qilgan. o.kyulpe psixik hayotda sensor materiallar bilan, birga sezgi bo’lmagan va sub’ektning aqliy faoliyati bilan bog’liq materiallar katta rol o’ynashligini aniqladi. o. kyulpe o’z atrofiga uning qarashlarini qo’llab quvvatlaydigan n. ax, k. byuller, l. mayer, k. marbe, l. messer, i. ort, g. uatt kabi yosh, talantli olimlarni to’plab ilmiy jamoada ijodiy muhit yarata oldi. l. messer eksperimentlari natijasida predmetga yo’naltirilgan – predmetli tafakkur aniqlandi. vyursburg maktabi 1909 yilgacha faoliyat ko’rsatdi, o. kyulpe vyursburgdan ko’chib ketgandan so’ng o’z faoliyatini to’xtatdi, shunga qaramay o. kyulpe va uning shogirdlarining izlanishlari tufayli tafakkur eksperimental psixologiyasining bundan keyingi taraqqiyoti uchun mustahkam zamin yaratildi. galton frensis (1822 – 1911), ingliz psixologi …

3 / 40

obiliyatlarini yaxshilashni taklif qilgan. 1884 yilda londonda o’tkazilgan xalqaro vo’stavkada f. galton maxsus antropometrik laboratoriya tashkil qilib 9 mingdan ortiq odamning bo’yi va vaznining antropometrik o’lchashdan tashqari sezgirlikning ayrim turlari, reaksiya tezligi va o’lchovlarni ham amalga oshirgan. iqtidorlilik darajasini baholash uchun f. galton test (ingliz tilidan test — sinash) metodini ishlab chiqdi, uning yordamida aqliy qobiliyatlarni o’lchashni amalga oshirdi. f. galton matematik statistika metodlarini amaliyotda faol qo’lladi. bine alfred (1857 – 1911), frantsuz psixologi, testologiyaning asoschilaridan biri. parij yuridik litseyida yuridik ma’lumot olib, keyinchalik nevrologiya va patopsixologiya bilan shug’ullangan. a. bine kasbiy faoliyatini 1882 yilda salpetrier klinikasida j.-m. sharko rahbarligida gipnoz muammosini ishlashdan boshlagan. 1894 yilda a. bine sorbondagi psixologik laboratoriyani boshqargan. 1899 yili a. binening tashabbusi bilan eksperimental pedagogika laboratoriyasi ochilib, unda buyuk iqtidorli odamlarning tafakkuri muvaffaqiyatli tadqiq qilindi. 1904 yilda a. bine ta’limda qiyinchiligi bor o’quvchilar bilan ishlash komissiyasini boshqara boshladi. bolalarning holatini aniq baholash uchun alfred bine …

4 / 40

a emas balki yagona pedologiya fani doirasida o’rganish kerak, deb hisoblagan. bixeviorizmning paydo bo’lishi va rivojlanishi bixeviorizm– amerika psixologiya fanida alohida yo’nalish sifatida xx asrning boshlarida paydo bo’ldi. bixeviorizmda tadqiqot predmeti sifatida xulq o’rganilgan (behavior, inglizcha xulq). xulqiy reaksiyalarni o’rganish bilan ko’plab tadqiqotchilar shug’ullanishgan, ular orasida taniqlilari: d. b. uotson, e. torndayk va f. b. skinnerlar hisoblanadi. uotson djon brodes (1878 – 1958), amerikalik psixolog, bixeviorizmning asoschisi. 1913 yili d. uotson “psixologiya bixeviorist nuqtai nazarida” nomli maqola e’lon qiladi, bu maqola psixologiyada yangi yo’nalishning o’ziga xos manifesti bo’lib qoldi. d. uotsonning ”psychological review” jurnalida shu maqolasining e’lon qilinishini bixeviorizmning paydo bo’lish sanasi, deb qabul qilingan. ushbu maqolada d. uotson xulqni organizmning tashqi stimullarga reaksiyasi sifatida ko’rib chiqish kerakligini taxmin qilib, xulqiy tadqiqotlar o’tkazish zarurati haqidagi fikrni bayon qildi. torndayk edvard (1874 – 1949), amerikalik psixolog. e. torndayk hayvonlar ustida o’tkazgan eksperimental tadqiqotlarida o’zi yasagan turlicha murakkablik darajasiga ega bo’lgan qurilma, …

5 / 40

igi ortadi; 3) tayyorlik qonuni, ya’ni aloqaning o’rnatilish tezligi sub’ekt nerv sistemasining xususiyatlariga bog’liq. skinner berres frederik (1904 – 1990), amerikalik psixolog. garvard universitetida hayvonlar xulqini o’rganish bo’yicha ilmiy tadqiqot ishlari bilan shug’ullanib b. skinner keyinchalik “skinner qutisi” deb atalgan eksperimental quti kashf qildi. qutiga tushgan hayvonlar richagni bosib emakxonani ochib, ijobiy mustahkamlovchi ovqatni olishgan. richag harakatni qayd etishni amalga oshiruvchi yozuv mexanizmi bilan ulangan. b. skinner xulqning ikkita tipi: respondent va operant xulq mavjud, deb hisoblagan. respondent xulq deganda qandaydir stimulning ta’siriga javob tariqasida paydo bo’ladigan reaksiya tushuniladi. operant xulq deganda, avval javob reaksiyasi amalga oshirilib, keyin mustahkamlanadigan xulq shakli tushuniladi. b. skinner bir necha turlarini o’z ichiga oladigan operant xulq tipologiyasini taklif qildi: 1)instrumental shartlangan, 2)urinib ko’rish va xato qilish yordamida o’rganiladigan, 3)verbal shartlangan, 4)tushunchalarning shakllanishi. geshtaltpsixologiya geshtaltpsixologiya xx asrning boshlarida v. vundtga oppozitsiya sifatida paydo bo’lib, o’z tadqiqot predmeti sifatida geshtalt (yahlit strukturalar)ni o’rgangan. geshtaltpsixologlar idrok, tafakkur …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eksperimental psixologiyaning rivojlanishi va uning tadbiqiy sohalari"

слайд 1 2-маvzu: eksperimental psixologiyaning rivojlanishi va uning tadbiqiy sohalari (4 soat ma’ruza) ebbingauz german (1850 – 1909), nemis psixologi. gall va berlin universitetlarida tarix – filologiya va filosofiyadan ta’lim olgan. 1890 yili g. ebbingauz birinchi nemis psixologik jurnali – “sezgi organlari psixologiyasi va fiziologiyasi jurnali”ni ta’sis qilgan. g.ebbingauz o’zining tadqiqotning ob’ektiv metodlari yordamida amalga oshirgan xotiraning eksperimental tadiqiqotlari bilan tanildi.bu tadqiqotlar natijasini u o’zining 1885 yili nashr qilgan “xotira haqida” nomli monografiyasida e’lon qildi. g. ebbingauz tadqiqotlarining yangiligi shunda ediki, xotirani o’rganishda ilgari foydalanilmagan stimullarning yangi turi yolg’on nutqiy stimullar (mazmunsiz bo’g’inlar)dan foydalandi. ha...

This file contains 40 pages in PPT format (1.9 MB). To download "eksperimental psixologiyaning rivojlanishi va uning tadbiqiy sohalari", click the Telegram button on the left.

Tags: eksperimental psixologiyaning r… PPT 40 pages Free download Telegram