liderlik faniga kirish

PPTX 20 pages 1.0 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

liderlik faniga kirish liderlik faniga kirish reja: 1.1-§. “liderlik” tushunchasining mazmun-mohiyati. 1.2-§. liderlik va boshqaruv o‘rtasidagi o‘zaro aloqa. tashkilotdagi liderlik sohalari 1.3-§. hokimiyat va ta’sir 1.4- §. liderlik elementlari liderlik (lider ingiliz tilida, leader - lider, birinchidan, oldinda boruvchi) tushunchasiga ko‘plab ta’riflar berilgan. liderlik quyidagicha qarab chiqiladi: psixologik, falsafiy, ijtimoiy, - siyosiy, boshqaruv va boshqalar. liderlik turli vaziyatlar uchun aniq ta’rifga ega emas, bu liderlikning ko‘p qirrali xususiyatini, uni tahlil qilishda turli yondashuvlarning mavjudligini, shuningdek, liderlik haqidagi keng tarqalgan noto‘g‘ri tushunchalarni tushuntiradi. ilgari, qadim zamonlardan boshlab, liderlik muammosi qanday qilib himoyachini, qutqaruvchini (urug‘ oqsoqollari, qabila boshliqlari) topish edi. har tomonlama liderlikning tarixiy modellari payg‘ambarlarning suratlari edi: iso, muhammad, budda. asta-sekin liderlikka yondashuvlar o‘zgartirildi va menejmentda o‘z o‘rnini topdi, bu yrda ular katta biznes va menejmentning o‘zi ehtiyojlari bilan bog‘liq holda har tomonlama ko‘rib chiqiladi. umumiy (inson faoliyatining turli sohalari uchun) liderlik ta’rifi: liderlik – bu ma’lum bir shaxsning guruhdagi yoki …

2 / 20

atiga va jamoadagi psixologik muhitga tobora bog‘liq bo‘lishi ayon bo‘ldi. keyinchalik esa xodimlarga ma’muriy va boshqa rasmiy ta’sir usullariga murojaat qilmasdan, xodimlarga ta’sir o‘tkaza oladigan liderlarning mavjudligiga bevosita bog‘liqligi namayon bo‘ldi. shu boisdan liderlik masalasi menejment nazariyasi va amaliyoti uchun dolzarb bo‘lib qoldi. menejmentda liderlikning ta’rifi: liderlik – bu ma’lum bir shaxsning tashkilotdagi (korxona, firmadagi), uning bo‘linmasi, guruhidagi mavqei (maqomi) bo‘lib, uni egallab turgan shaxsning boshqa odamlarga ta’sir o‘tkazishi va tashkilotning muayyan maqsadlariga erishish uchun ularni harakatga keltiruvchi liderlik qobiliyati bilan tavsiflanadi. tashkilot lideri – bu rasmiy va norasmiy boshqaruv va liderlikni samarali amalga oshiradigan shaxs. liderlik – ham ilm, ham amaliyot, ham san’atdir. boshqaruv lavozimiga (menejer) tayinlangan shaxs allaqachon lider hisoblanadi. liderlik lavozim bilan bo‘lmaydi. bu maqsaddan emas, balki insonning ta’siridan keladi. yuqori lavozim lider bo‘lish uchun ko‘proq imkoniyat beradi, lekin u o‘z o‘rnini saqlab qolganda ham ta’sirni butunlay yo‘qotish imkoniyatini istisno qilmaydi; lider – bu tadbirkor, ya’ni pul …

3 / 20

1.2-§. liderlik va boshqaruv o‘rtasidagi o‘zaro aloqa. tashkilotdagi liderlik sohalari amerika sotsiologik va siyosatshunoslik adabiyotida «menejment» va «liderlik» atamalari ko‘pincha sinonim sifatida ishlatiladi. rus tilida ular o‘rtasida sezilarli farq bor. «menejment» va «liderlik» atamalari bir xil harakatlarni anglatmaydi, lekin ular o‘zaro uzviy bog‘liqdir. ularning munosabatlarining mohiyati shundaki, liderlik boshqaruvning muhim jihati hisoblanadi. liderlik tashkilotning butun boshqaruv tizimiga kiradigan faoliyat turidir. menejment va liderlik o‘rtasida umumiy bo‘lgan narsa odamlarga o‘zaro ta’sir qilish hisoblanadi. bundan tashqari, boshqaruv funktsiyalarining deyarli har biri, bu bir vaqtning o‘zida liderlik funktsiyasi ham hisoblanadi (1-rasm). rejalash nazorat motivatsiya tashkilashtirish liderlik va boshqaruv o‘rtasidagi asosiy farqlar: boshqaruv, liderlikdan farqli o‘laroq o‘zaro ta’sir qiluvchi odamlarning tashkiliy strukturalarida mavjud. kundalik hayot shuni ko‘rsatadiki, boshqaruvning tipik xususiyatlari bo‘lmagan, mutlaqo uyushmagan guruhlarda ham liderlari bo‘lishi mumkin. misol uchun, diskoteka paytida ba’zi bir qiz yoki yigit raqsda liderga aylanadi, qolganlari esa ularga ergashishni boshlaydilar. boshqaruv va uni amalga oshiruvchi menejer faqat o‘zaro aloqada …

4 / 20

, rahbarlikni esa teskari yo‘nalishdagi vektor bilan belgilash mumkin ( 2-rasm). 1.2-rasm. liderlik va rahbarlikning faoliyati yo‘nalishlari. rahbar menejer tashkilotning rasmiy vakolatlarini olishi natijasida tashkilot lideri bo‘ladi. liderlar tashkilotning xohishi bilan yaratilmaydi (garchi odamlarda liderlik qilish qobiliyatini vakolatlarni topshirish orqali ham oshirish mumkin); liderlik, rahbarlikdan farqli ravishda bo‘ysunuvchilar yoki xodimlarga emas, balki izdoshlari mavjudligiga tayanadi. shunga ko‘ra, boshqaruvning an’anaviy qarashlariga xos bo‘lgan “boshliq-bo‘ysunuvchi” munosabati “lider-izdosh” munosabatlariga almashtiriladi. inson aynan odamlarning unga ergashishga tayyorligi tufayli liderga aylanadi. lekin odamlar o‘z oldilarida turgan maqsad va vazifalarni aniq va lo‘nda shakllantira oladigan, ularni hal qilish yo‘llari va vositalarini belgilay oladigan, o‘z xohish-istaklari, intilishlari, ehtiyojlarini qondirish vositalari bilan ta’minlashga qodir deb hisoblanganlarga ergashishga moyil; lider bo‘lish va menejer bo‘lish bir xil narsa emas. liderlik uchun rasmiy asosdan ko‘ra ko‘proq vajlar bor. liderning samaradorligini uning boshqalarga qanchalik ta’sir qilishiga qarab baholash mumkin. ba’zida samarali liderlik rasmiy tashkilotga xalaqit berishi mumkin. masalan, korxonada norasmiy lider ishchi …

5 / 20

y hayot har doim ham boshqaruvchi va liderni qaramaqarshi yo‘nalishda ajratmaydi, ko‘pincha boshqaruvchi tashkilot ierarxiyasidagi rasmiy mavqeidan qat’i nazar, lider hisoblanadi. bizni eng katta qiziqish uyg‘otadigan variant bo‘lib, o‘z qo‘l ostidagilarni samarali boshqaradigan lider ular tomonidan tashkilot lideri sifatida tan olinadi. liderlikning tabiati ikki tomonlama: u biznes sohasini (rasmiy liderlik) va munosabatlar sohasini (norasmiy liderlik) ajratib turadi. ikkala soha ham boshqaruvning tashkiliy, texnik va ijtimoiyiqtisodiy jihatlari sifatida bir-biridan ajralmasdir (3-rasm). 1.3-rasm. tashkilotda liderlik sohalari yagona lavozim pozitsiyasidan ta’sir qilish rahbarlik bilan birlashtirilgan rasmiy liderlik deb ataladi. ammo odamlarga ta’sir qilishda lider faqat lavozim unga beradigan vakolatlarga tayanishi kerak emas. mavqedan tashqari resurslar orqali ta’sir qilish jarayoni norasmiy liderlik deb ataladi. bunday liderlik shaxsiy va vaziyat omillari bilan shartlanadi. 1.3-§. hokimiyat va ta’sir liderlik va rahbarning asosiy elementlari ta’sir va hokimiyatdir. ta’sir – boshqa odamlarning unga bo‘lgan munosabati va histuyg‘ularini o‘zgartiradigan odamning xatti-harakati. bir kishi boshqasiga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan o‘ziga …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "liderlik faniga kirish"

liderlik faniga kirish liderlik faniga kirish reja: 1.1-§. “liderlik” tushunchasining mazmun-mohiyati. 1.2-§. liderlik va boshqaruv o‘rtasidagi o‘zaro aloqa. tashkilotdagi liderlik sohalari 1.3-§. hokimiyat va ta’sir 1.4- §. liderlik elementlari liderlik (lider ingiliz tilida, leader - lider, birinchidan, oldinda boruvchi) tushunchasiga ko‘plab ta’riflar berilgan. liderlik quyidagicha qarab chiqiladi: psixologik, falsafiy, ijtimoiy, - siyosiy, boshqaruv va boshqalar. liderlik turli vaziyatlar uchun aniq ta’rifga ega emas, bu liderlikning ko‘p qirrali xususiyatini, uni tahlil qilishda turli yondashuvlarning mavjudligini, shuningdek, liderlik haqidagi keng tarqalgan noto‘g‘ri tushunchalarni tushuntiradi. ilgari, qadim zamonlardan boshlab, liderlik muammosi qanday qilib himoyachini, qutqaruvc...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "liderlik faniga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: liderlik faniga kirish PPTX 20 pages Free download Telegram