gidrostatik bosim qiymatini o‘lchaydigan asboblar (pezometrlar, manometrlar va vakuumetrlar) ishlash prinsipi

PPTX 39 pages 1.5 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

слайд 1 fan gidravlika toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti qarshi filiali “gidrotexnik inshootlar va nasos stansiyalaridan foydalanish” ta’lim yo’nalishi mavzu:gidrostatik bosim qiymatini o’lchaydigan asboblar (pezometrlar, manometrlar va vakuumetrlar) ishlash prinsipi. “umumtexnik fanlar” kafedrasi asssistenti xo’shiyev shuhrat panjievich 1.1. sinov savollari gidrostatik bosim gidrostatikaning asosiy tenglamasi bosim o‘lchash asboblari manometrik va vakuummetrik bosimlar nuqtadagi bosimni aniqlash formulasi 1.2. ishning maqsadi gidrostatik bosimni turli asbob, qurilmalar bilan o‘lchashni o‘rganish. suyuqlik bosimini o‘lchovchi qurilmalarning ishlash uslubi va tuzilishini o‘rganish. talabalarda manometrik va vakuummetrik bosimlarni o‘lchash ko‘nikmalarini rivojlantirish. 1.3. tajriba asosida quyidagi parametrlar o‘lchab olinadi turli gidravlik qurilmalarga o‘rnatilgan pyezometrlarning ko‘rsatgichlari; turli gidravlik qurilmalarga o‘rnatilgan manometrlarning ko‘rsatgichlari; 1.4. tajriba o‘tkazish tartibi bosim o‘lchash asboblari bilan tanishish; tajriba qurilmalariga suv uzatilishni ta’minlash; manometr ko‘rsatgichlarini yozib olish; pyezometr ko‘rsatgichlarini yozib olish; olingan ma’lumotlarni tahlil qilish. bosim o’lchash asboblari bosim o‘lchash uchun, uning kattaligiga hamda o‘lchashlarni zarur aniqligini ta’minlanishiga ko‘ra turli konstruksiyali va turkumli …

2 / 39

(bosim o‘zgarishini) o‘lchaydi suyuqlikli bosim o‘lchash asboblari bu asboblarning ishlash prinsipi o‘lchanayotgan bosimning suyuqlik ustunining gidrostatik bosimi bilan muvozanatlashishiga asoslangan. asboblar turli idish suyuqliklari, ko‘pincha simob, transformator moyi, suv va spirt bilan to‘ldiriladi. asboblarda tutash idishlar prinsipi qo‘llaniladi. ularda ish suyuqligi sathlari ular ustidagi bosim teng bo‘lganda mos tushadi tushadi, bosim teng bo‘lmaganda esa, suyuqlik sathi shunday holatni egallaydiki, bir idishdagi ortiqcha bosim boshqa idishdagi suyuqlikning ortiqcha ustunining gidrostatik bosimi bilan muvozanatlashtiriladi. ko‘pgina suyuqlikli manometrlar ish suyuqligining ko‘rinadigan sathiga ega. o‘sha sath bo‘yicha ko‘rsatishlarni bevosita yozib olish mumkin. shunday suyuqlikli asboblar gruppasi borki, ularda ish suyuqligining sathi bevosita ko‘rinib turmaydi. sathning o‘zgarishi po‘kakning siljishiga olib keladi yoki boshqa qurilma xarakteristikalarining o‘zgarishiga olib keladi. bu xarakteristikalar va raqamli qurilmalar yordamida o‘lchanayotgan kattalikning bevosita ko‘rsatishini, yoki uning qiymatini o‘zgartirish va masofaga uzatishni ta’minlaydi. pyеzomеtrlar. pyеzomеtrlar sifatida оdatda diametri 0.5 sm dan katta bo’lmagan shisha naychalardan foydalaniladi; naychalarning bundan kichik diametrlarida sanoqlarga tuzatma …

3 / 39

bosimni shkala bo’yicha aniqlab olish mumkin: p=ρghp= γhp agar metr yo’ki millimetrlarda o’lchangan suyuqlik ustuni balandligi hp ni y ning qiymatiga ko’paytirilsa, ortiqcha gidrostatik bosim kg/sm² va kg/m² larda ifodalangan bo’ladi. agar gidrostatik bosim suyuqlik ustuni balandligi bilan ifodalanadigan bo’lsa, hp=р/γ uchun gidrostatik bosim hp ning qiymatiga teng bo’ladi. shuni e’tiborga olish kerakki, pyеzomеtr deb idish va naychada bir xil suyuqlik quyilgan asbobga aytiladi. demak, pyеzomеtr gidrostatik bosimni haqiqiy – natural masshtabda o’lchash imkonini yaratadi, bu esa ushbu o’lchash uslubining asosiy afzalligidir. kattagina (suv ustuninig 3-4 m dan ortiq) bosimlarni o’lchashda, pyеzomеtr naychalari balandligi haddan ziyod bo’lgani uchun, ushbu uslubning amaliy jihatdan foydasi kam bo’lib, boshqa asboblardan, xususan, naychasiga suv o’rniga simob quyilgan manometrlardan foydalanishga to’g’ri keladi. shunday qilib, pyеzomеtrlar kichik bosimlarni o’lchashda (0,3-0,4 atm gacha), amalda birinchi navbatda, yuqoriroq aniqlik talab etiladigan o’lchashlarda ishlatiladi. shuning uchun pyеzomеtrlar laboratoriya gidravlik tadqiqotlarida juda keng qo’llaniladi. маnometrlar. маnоmеtrlar ikki tizimga ajratiladi: suyuqlikli …

4 / 39

bilan to’ldiriladi. bоsim o’lchanadigan joyga manometr ulanguncha ikkala tirsakdagi simob bir xil sathda bo’ladi. manometr bosim o’lchash joyiga ulangandan keyin chap tirsakdagi simob sathi pasaya boshlaydi, ong tirsakdagi esa, to butun tizim muvozanat holatga kelmaguncha ko’tariladi. ushbu tizimni muvozanat holati ichun quyidagini yozish mumkin. kesimdagi absolyut gidrostatik bosim; - naychaning chap va o’ng tirsagida simob sathlari farqi; – simobning hajmiy vazni. rezervuarning a nuqtasida absolyut gidrostatik bosimni aniqlash uchun, naychadagi simob sathini a nuqtasiga nisbatan pasayishi hisobiga tuzatma kiritish zarur. bu pasayish a nuqta bilan manometrning chap tirsagidagi simob sathi orasidagi vertical masofa a ga, bosimga tuzatma esa γа ga teng, bunda γ -rezervuardagi suyuqlikni hajmiy vazni. demak, a nuqtada aniqlanadigan absolyut gidrostatik bosim qiymati quyidagi tenglamadan topiladi: naychalardagi sathlar farqi va a ning qiymati shkala bo’yicha aniqlanadi. agar simob o’rniga naychaga suv quyilsa, suv ustunining balandligi hp 13.6 martaga ortadi, bu esa 3-4 atm gacha bosimlarni o’lchash imkonini yaratuvchi …

5 / 39

ak, yani faqat bitta sanoq olishni o’zi kifoya. ikki sohada bosim farqini o’lchash uchun differensial manometer deb nomlanadigan asboblardan foydalaniladi. ko’proq o’zaro tutashgan ikkita u-simon naychalardan iborat differensial simobli manometrlar qo’llaniladi o’zaro birlashtirilgan ikkita u-simon naychalardan iborat differensial manometr simob o’rta tirsakda joylashadi. asbob ishlamayotgan vaqtda ikkala qismida ham simob sathi teng bo’ladi. manometr ishga ushirilganda, simob siljib, muvozanat holatidagi sathlarga mos yangi holat egallaydi,masalan, rasmda ko’rsatilgandek. differentsial manometr birinchi va ikkinchi rezervuarlarning a va b nuqtalaridagi bosimni p1va р2 deb, δh bilan esa – simob sathlari farqini belgilaymiz. manometrdagi suyuqlikning muvozanati shartlarini tuzamiz. bu tenglama quyidagi bog’lanishlarga olib keladi: bunda γ – birinchi va ikkinchi rezervuarlardagi suyuqlikning hajmiy vazni. juda kichik bosimlarni o’lchashda tik shkala qiyasiga almashtirilgan mikromanometrlar (qiya pyеzomеtrlar) dan foydalaniladi. shunda kichik balandlik h o’rniga undan kattaroq sanoq l = h / sinα ni olish mumkin, va shu bilan kichik miqdorlarni o’lchashda paydo bo’ladigan katta- katta nisbiy …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gidrostatik bosim qiymatini o‘lchaydigan asboblar (pezometrlar, manometrlar va vakuumetrlar) ishlash prinsipi"

слайд 1 fan gidravlika toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti qarshi filiali “gidrotexnik inshootlar va nasos stansiyalaridan foydalanish” ta’lim yo’nalishi mavzu:gidrostatik bosim qiymatini o’lchaydigan asboblar (pezometrlar, manometrlar va vakuumetrlar) ishlash prinsipi. “umumtexnik fanlar” kafedrasi asssistenti xo’shiyev shuhrat panjievich 1.1. sinov savollari gidrostatik bosim gidrostatikaning asosiy tenglamasi bosim o‘lchash asboblari manometrik va vakuummetrik bosimlar nuqtadagi bosimni aniqlash formulasi 1.2. ishning maqsadi gidrostatik bosimni turli asbob, qurilmalar bilan o‘lchashni o‘rganish. suyuqlik bosimini o‘lchovchi qurilmalarning ishlash uslubi va tuzilishini o‘rganish. talabalarda manometrik va vakuummetrik bosimlarni o‘lchash ...

This file contains 39 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "gidrostatik bosim qiymatini o‘lchaydigan asboblar (pezometrlar, manometrlar va vakuumetrlar) ishlash prinsipi", click the Telegram button on the left.

Tags: gidrostatik bosim qiymatini o‘l… PPTX 39 pages Free download Telegram