o‘tkazuvchi to‘qima- kollateral va bikollateral nay tolali bog‘lamlar bilan tanishish

DOCX 31 sahifa 1,5 MB Bepul yuklash

31 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,5 MB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 31

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 31

mavzu: o‘tkazuvchi to‘qima- kollateral va bikollateral nay tolali bog‘lamlar bilan tanishish mundareja: kirish......................................................................................................................2 i bob. nay tolali bog‘lamlar...................................................................................4 1.1. nay tolali bog‘lamlar haqida umumiy tushuncha.............................................4 1.2. nay tolali bog‘lamlarning o‘simliklarning vegetativ va generativ organlaridagi roli..........................................................................................................................8 i bob bo‘yicha xulosa............................................................................................12 ii bob kollateral va bikollateral bog‘lamlar .........................................................14 2.1.kollateral nay tolali bog‘lamlar va ularning xususiyatlari................................14 2.2. bikollateral nay tolali bog‘lamlar, morfologik tuzilishi hamda xususiyatlari..16 ii bob bo‘yicha xulosa...........................................................................................19 umumiy xulosa.......................................................................................................22 foydalanilgan adabiyotlar,......................................................................................30 kirish kollateral va bikollateral nay tolali bog‘lamlar o‘simliklarning ichki tuzilmasida muhim funksiyani bajaradi. ular moddalarning ildizdan barglargacha, barglardan esa boshqa to‘qimalargacha yetkazilishi jarayonida asosiy transport yo‘llari hisoblanadi. ushbu kurs ishida aynan kollateral va bikollateral bog‘lamlar turlari, ularning tuzilishi, joylashuvi, funksiyasi hamda biologik va amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. shu bilan birga, ushbu bog‘lamlarning evolyutsion rivojlanishi va ularni zamonaviy ilmiy tadqiqotlarda qanday o‘rganilayotgani ko‘rib chiqiladi. kurs ishi mavzusi dolzar

2 / 31

bligi :o‘simliklarning sog‘lom o‘sishi, fotosintez natijalarining o‘z vaqtida tashilishi va organizm ichidagi metabolik jarayonlar aynan ushbu nay tolali bog‘lamlar orqali amalga oshadi. kollateral bog‘lamlar ko‘pchilik o‘simliklarda keng tarqalgan bo‘lsa, bikollateral bog‘lamlar esa ba’zi maxsus oilalarga xosdir. bularni taqqoslab o‘rganish orqali o‘simliklarning xilma-xilligini, moslashuvchanligini va yashash strategiyalarini chuqurroq anglash mumkin. ushbu kurs ishi kollateral va bikollateral nay tolali bog‘lamlar haqidagi nazariy bilimlarni tizimli tarzda bayon etadi va ularni amaliy nuqtai nazardan ham tahlil qiladi. kollateral nay tolali bog‘lamlar o‘simliklarning eng keng tarqalgan nay tolali tuzilmalaridan biri hisoblanadi. bu bog‘lamlarda ksilema va floema yonma-yon, parallel ravishda joylashgan bo‘lib, odatda ksilema ichki (markaziy), floema esa tashqi (periferik) qismda joylashadi. ular barg, poya va ildiz kabi vegetativ organlarda, shuningdek, ayrim generativ organlarda ham mavjud. bikollateral nay tolali bog‘lamlar o‘zining noyob morfologik tuzilmasi bilan kollateral bog‘lamlardan ajralib turadi. bu bog‘lamlarda ksilema ikkita floema qatlami o‘rtasida joylashgan bo‘ladi: tashqi floema va ichki floema. bu jihat ular …

3 / 31

tolali bog‘lamlar haqida umumiy tushuncha o‘tkazuvchi nay tolali boylamlar o‘simlikda keng tarqalgan umumiy to‘qimalardan biri bo‘lib, uning barcha organlarida uchraydi. u o‘tkazuvchi, mexanik va asosiy to‘qimalardan iborat. o‘tkazuvchi nay tolali boylamlar tarkibiga kiruvchi yog‘ochlik va lub har xil shaklda joylashishi mumkin: 1. kollaterial yoki yonma-yon joylashgan boylamlar. yog‘ochlik va lub bar radiusda biri ikkinchisi bilan bevosita yonma-yon joylashadi. bunday turdagi boylamlar ko‘pchilik bir va ikki pallali o‘simliklar poyasi uchun xarakterlidir. 2. bikollaterial yoki ikki yonli boylamlar. bunday turda lubning ikki bo‘lagi, ya'ni ichki va tashqi lublar ksilema bilan chegaralanadi. bikollaterial boylamlar gulli o‘simliklar poyasida kollaterial turga nisbatan kam uchraydi. ularni qovoqdoshlar, ituzumdoshlar, qo‘ng‘iroqguldoshlar va astradoshlar kabi oila vakillarida uchratiladi. 3. konsentrik yoki halqali poylamlar. bunda yog‘ochlik halqa tarzida lub yoki aksincha, lub yog‘ochlik o‘rab oladi. shunga ko‘ra, amfivazal boylamlar va amfikribral boylamlar farq qilinadi. halqali boylamlar bir pallali o‘simliklarning yer ostki organlarida va bir pallali daraxtsimon o‘simliklarning ikkilamchi o‘sishida kuzatiladi. …

4 / 31

o‘qima orqali, pastga tushuvchi oqim esa floema yeki lub orqali amalgan oshiriladi. ksilema (yeg‘ochlik). yeg‘ochlik tarkibiga o‘tkazuvchi, mexanik va asosiy parenxima to‘qimalari kirib, uning ixtisoslashgan o‘tkazuvchi elementlari traxeid va naylardir. traxeidlar bir necha mm uzunlikdagi prozenxima hujayralardan iborat. shakllangan traxeidlar qalin hujayra devoriga ega bo‘ladi va o‘lik hujayralar hisoblanadi. traxeidlarning hujayra qobig‘i qalinlanish xususiyatiga ega. ular halqasimon, spiralsimon, parvonsimon eki to‘rsimon shag‘llarda qalinlashadi.traxeidlar tuzilishi jihatidan naylarga o‘xshash, ammo ularga nisbatan oldin kelib chiqqan oddiy suv o‘tkazuvchi element desa bo‘ladi. naylar. naylar uzun (bir necha sm yoki metr), ichi bo‘sh hujayralarning tik qatoridan iborat. ular parenxima hujayralarning tik qatoridan hosil bo‘lib, rat ko‘ndalang devorlari erib ketadi. bir-birlari bilan yonma-yon joylashgan hujayralar nayga aylanadi. har bir hujayra nayning ayrim a'zosi bo‘lib qoladi. hujayralarning ko‘ndalang devorlarini erib ketishidan qolgan qismi perforatsion plastinka deb ataladi. perforatsion plastinkada bir necha teshikchalar bo‘lsa, parvonsimon per-foratsiyalar hosil bo‘ladi. agarda unda bitta yirik teshik bo‘lsa, oddiy perforatsiya deb …

5 / 31

halqasimon va spiral naylardan iborat proteksilemani hosil qiladi. keyinroq hosil bo‘lgan yog‘ochlik elementlari ancha yirik bo‘lib, metaksilema deb ataladi. ikkilamchi to‘qimalar o‘simlik organlarini eniga o‘sishini ta'minlaydi. floema (lub). lub tarkibiga ham o‘tkazuvchi element elaksimon naylar, mexanik to‘qima va asosiy to‘qima hamda ba'zan boshqa elementlar (sut naylari, smola kanallari) kiradi. elaksimon naylar lubning funksional va muhim morfologik elementi hisoblanadi. ularning vazifasi plastik moddalarni o‘tkazishdan iboratdir. elaksimon naylar mayda teshiklarga ega, ularni odatda elaksimon teshiklar deyiladi. elaksimon naylar ikki tomonlama teshiklarga ega bo‘lganligi uchun elaksimon kanallar ham deb yuritiladi. 12-rasm. qovoq poyasining naylari (cucurbita pepo): a-teshikli; b- to‘rsimon; v - spiralsimon; g-xalqasimon. elaksimon elementlarning ikki turi farq qilinadi. ancha sodda tuzilishli lub paporotnik va ochiq urug‘li o‘simliklarda uchraydi. ular uchi o‘tkirlashgan uzun (nina barglilardi 1,5-4,8mm) elaksimon hujayralardan iborat bo‘lib, elaksimon maydoni hujayraning yon devorlarida tarqalgan. bundan tashqari, yo‘ldosh hujayralarga ham ega emas hamda yetilgan hujayralardan yadro uchratiladi. ikkinchi turdagi elaksimon elementlar lub …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 31 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘tkazuvchi to‘qima- kollateral va bikollateral nay tolali bog‘lamlar bilan tanishish" haqida

mavzu: o‘tkazuvchi to‘qima- kollateral va bikollateral nay tolali bog‘lamlar bilan tanishish mundareja: kirish......................................................................................................................2 i bob. nay tolali bog‘lamlar...................................................................................4 1.1. nay tolali bog‘lamlar haqida umumiy tushuncha.............................................4 1.2. nay tolali bog‘lamlarning o‘simliklarning vegetativ va generativ organlaridagi roli..........................................................................................................................8 i bob bo‘yicha xulosa............................................................................................12 ii bob kollateral va bikollatera...

Bu fayl DOCX formatida 31 sahifadan iborat (1,5 MB). "o‘tkazuvchi to‘qima- kollateral va bikollateral nay tolali bog‘lamlar bilan tanishish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘tkazuvchi to‘qima- kollateral… DOCX 31 sahifa Bepul yuklash Telegram