электростатик майдонда ўтказгичлар

DOCX 138.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1541866719_72899.docx d s q c 0 2 1 ee j j = - = ) ( s d 0 ва тескари томонга, агар с (16.11) бу натижа: яккаланган ўтказгичнинг электр сиғими ҳар доим, шу ўтказгичнинг яккаланган пайтидаги электр сиғимидан катта деган умумий қоиданинг номоён бўлишидир. иккита ўтказгичнинг ўзаро электр сиғими зарядлари сон жиҳатидан тенг, аммо ишоралари қарама-қарши икки ўтказгичдан иборат системани қараб чиқамиз. ўтказгичлар потенциаллари фарқини 1 - 2 деб, улар зарядларининг абсолют қийматини эса q деб белгилаймиз. ўтказгичлар қандай бўлмасин зарядланган жисмлардан ва бошқа ўтказгичлардан узоқда турган бўлсалар, ҳам назария, ҳам экспериментларнинг кўрсатишича, 1 - 2 потенциаллар айирмаси q зарядга пропорционал, яъни 1 - 2 = q/c (16.12) икки ўтказгич модуллари бир хил, аммо ишоралари қарма-қарши зарядларга эга ва бошқа ҳамма ўтказгичлар улардан чексизликка узоқлаштирилган бўлса, ўтказгичларнинг биридаги зарядни иккала ўтказгич электр потеницаллари айирмасига нисбатининг абсолют қийматига тенг бўлган с скаляр катталикни икки ўтказгичнинг ўзаро электр сиғими (икки ўтказгичлар …
2
инг бундай тизимини конденсатор, ўтказгичларнинг ўзини эса конденсатор қопламалари деб аталади. конденсаторнинг электр сиғими унинг қопламаларининг ўзаро электр сиғимидан иборат. ясси, сферик ва цилиндр шаклидаги содда конденсаторларнинг электр сиғимини топамиз. ясси конденсатор бир-бирларига яқин d масофада жойлашган, ҳар бирининг юзаси s бўлган иккита параллел метал пластинкалардан иборат. пластинкаларнинг заряди q>0 ва -q. агар пластинкаларнинг чизиқли ўлчами d га нисбатан жуда катта бўлса, пластинкалар орасидаги майдон, худди турли ишорали зарядлар билан зарядланган ва зарядларининг сирт зичлиги =q/s ва - бўлган текисликлар орасидаги майдон каби бўлади деб ҳисоблаш мумкин. §15.4 да қараб чиқилган 2 мисолдан кўриниб турибдики ясси конденсаторнинг майдони унинг қопламалари орасидаги фазода мужассамлашган. агар ох ўқи мусбат зарядланган 1 (х1= 0) пластинкадан манфий зарядланган 2 (х2=d) пластинка йўналишида пластинкаларга перпендикуляр қилиб ўтказилган бўлса, конденсатор пластинкалари орасидаги майдон кучланганлиги бу ерда - конденсаторни тўлдирган муҳитнинг нисбий диэлектрик сингидирувчанлиги. бўлгани учун пластинкаларнинг потенциаллар айирмаси шундай қилиб, ясси конденсаторнинг электр сиғими: (16.13) (16.13) …
3
адиал йўналган: =r, ҳамда бу ерда - конденсаторни тўлдирган муҳитнинг нисбий диэлектрик сингдирувчанлиги. бўлгани учун, қопламалар потенциалларининг айирмаси сферик конденсаторнинг электр сиғими (16.14) r2 да конденсатор r1 радиусли яккаланган сферага айланади, конденсаторнинг электр сиғими эса қиймати бўйича яккаланган ички қопламанинг электр сиғими с1=40r1 га яқинлашади. r2 нинг ҳар қандай чекли қийматида сферик конденсаторнинг электр сиғими, унинг битта яккаланган ички қопламасининг электр сиғимидан катта. агар r2-r1=d r1 ҳамда баландлиги h бўлган иккита юпқа деворли металл цилиндрлардан иборат. r1 радиусли ички қопламанинг заряди q>0, ташқисининг эса – q бўлсин. агар h>>(r1 ва r2) бўлса, конденсаторларнинг чеккаларидаги майдоннинг бузилишини инобатга олмасдан, тахминан конденсатор майдони, =q/h ва - чизиқли заряд зичликлари билан зарядланган, иккита ўқлари устма-уст тушган чексиз узун цилиндрларнинг майдонидек бўлади деб ҳисоблаш мумкин. конденсатор ичида майдон фақат ички қоплама томонидан хосил қилинади. (15.28) ва (14.13) лардан, бундаги =/(2r1) = q/(2r1h), конденсатор қопламалари орасидаги (r1<r<r2) майдонни тўлдирган, нисбий диэлектрик сингдирувчанлиги бўлган, диэлектрикдаги майдон …
4
г хоссаларига боғлиқ. катта электр сиғимга эга конденсаторлар батареясини олиш учун, конденсаторлар батареяга параллел уланади (16.6-расм). бундай батареянинг ҳамма конденсаторлари батарея клеммалари орасидаги билан бир хил потенциаллар айирмасигача зарядланади. агар сi - i - конденсаторнинг сиғими, n эса – батареядаги конденсаторларнинг умумий сони бўлса, i – конденсаторнинг заряди qi = ci, батареянинг ҳамма заряди эса ҳамма конденсаторлар зарядларининг йиғиндисига тенг: бошқа томондан, qб = cб, бу ерда сб – батареянинг умумий электр сиғими. шундай қилиб, 16.6-расм. (16.16) конденсаторлар параллел уланганда уларнинг умумий сиғими, батареяга кирган барча конденсаторлар электр сиғимларининг йиғиндисига тенг. бундай батареянинг тешилиш кучланиши, конденсаторлар батареясидаги тешилиш кучланиши энг кичик бўлган конденстаорникига тенг. батареяга конденсаторлар кетма-кет уланганда (16.7-расм) барча конденсаторларнинг зарядлари бир хил ва батареянинг q зарядига тенг. батарея клемаларида потенциаллар айирмаси алоҳида олинган ҳар бир конденсаторлардаги потенциаллар айирмаларининг йиғиндисига тенг: бошқа томондан, =q/сб, бу ерда сб – батареянинг электр сиғими. шундай қилиб, (16.17) конденсаторлар кетма-кет уланганда, батарея электр …
5
генератор шу принципга асосланган. электротехникада, масалан момақалдироқ разрядлари ва бошқа сабаблар таъсирида турли қурилмада пайдо бўладиган қисқа муддатли кучланиш ортиб кетишини ўрганишда, импулpсли генераторлар ишлатилади. адабиётлар: 1. и.в.савельев «умумий физика курси», т. i, ii, ii, т.укитувчи, 1970-80 йиллар. 2. р.и.грабовский «физика курси», т.укитувчи, 1973. 3. о.ахмаджонов «физика курси. механика ва молекуляр физика», т.укитувчи, 1981. 4. о.ахмаджонов «физика курси. электр ва магнетизм», т.укитувчи, 1981. 5. о.ахмаджонов «физика курси. оптика, атом ва ядро физикаси», т.укитувчи, 1983. 6. с.п.королев «физика курси.», т.укитувчи, 1985. oleobject5.bin oleobject68.bin image29.wmf oleobject69.bin image30.wmf oleobject70.bin oleobject71.bin oleobject72.bin image31.wmf oleobject73.bin image32.wmf oleobject6.bin oleobject74.bin image33.wmf oleobject75.bin image34.wmf oleobject76.bin image35.wmf oleobject77.bin image36.wmf oleobject78.bin image37.wmf image2.wmf oleobject79.bin image38.wmf oleobject80.bin image39.wmf oleobject81.bin image40.png image41.wmf oleobject83.bin image42.wmf oleobject7.bin oleobject84.bin image43.wmf oleobject85.bin image44.png image45.png image3.wmf oleobject8.bin oleobject9.bin image4.wmf oleobject10.bin oleobject11.bin image5.wmf oleobject12.bin image6.wmf oleobject13.bin oleobject14.bin image7.wmf oleobject15.bin image8.png image9.wmf oleobject17.bin oleobject18.bin image10.wmf oleobject19.bin oleobject20.bin image11.wmf oleobject21.bin oleobject22.bin oleobject23.bin image12.wmf oleobject24.bin image13.png image14.png image15.png oleobject28.bin oleobject29.bin oleobject30.bin …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "электростатик майдонда ўтказгичлар"

1541866719_72899.docx d s q c 0 2 1 ee j j = - = ) ( s d 0 ва тескари томонга, агар с (16.11) бу натижа: яккаланган ўтказгичнинг электр сиғими ҳар доим, шу ўтказгичнинг яккаланган пайтидаги электр сиғимидан катта деган умумий қоиданинг номоён бўлишидир. иккита ўтказгичнинг ўзаро электр сиғими зарядлари сон жиҳатидан тенг, аммо ишоралари қарама-қарши икки ўтказгичдан иборат системани қараб чиқамиз. ўтказгичлар потенциаллари фарқини 1 - 2 деб, улар зарядларининг абсолют қийматини эса q деб белгилаймиз. ўтказгичлар қандай бўлмасин зарядланган жисмлардан ва бошқа ўтказгичлардан узоқда турган бўлсалар, ҳам назария, ҳам экспериментларнинг кўрсатишича, 1 - 2 потенциаллар айирмаси q зарядга пропорционал, яъни 1 - 2 = q/c (16.12) икки ўтказгич модуллари бир хил, аммо ишоралари қарма-қарши зарядларг...

DOCX format, 138.3 KB. To download "электростатик майдонда ўтказгичлар", click the Telegram button on the left.