laboratoriya ishining maqsadi: talabalarni fosfor, mishyakning birikmalari bilan tanishtirish

DOCX 7 pages 73.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 73.0 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

32- lab.mashg’uloti. fosfor birikmalari va xossalari. laboratoriya ishining maqsadi: talabalarni fosfor, mishyakning birikmalari bilan tanishtirish. fosfor, mishyak elementlari va ularning birikmalari bo’yicha tajribalar: zarur asbob va reaktivlar: shtativ qisqichi bilan. probirkalar, paxta, filtr qog‘ozi. pinset. asbestlangan to‘r. chinni tigel kosacha. kimyoviy stakan va voronka. shisha tayoqcha. ko‘k va qizil lakmus. oq va qizil fosfor. uglerod sulfid. kalsiy fosfid. natriy karbonat. natriy digidrofosfat. natriy gidrofosfat, natriy fosfat. eritmalar: konsentrlangan nitrat kislota; 4 n xlorid kislota; 2 n nitrat kislota; natriy digidrofosfat; natriy gidrofosfat; natriy fosfat; ammoniy molibdat; natriy metafosfat; natriy pirofosfat; bariy xlorid; kalsiy xlorid; temir (iii) xlorid; alyuminiy sulfat; natriy atsetat; kumush nitrat. oq fosfor bilan ishlash shartlari oq fosfor kuchli zaharli va oson alangalanuvchi modda (40°c da alangalanadi). oq fosfor odam terisini kuydirsa, qattiq og‘riq beradigan yara hosil qilib, tuzalishi juda qiyin bo‘ladi. shuning uchun oq fosfor bilan ishlaganda quyidagi ehtiyotlik choralariga amal qilish kerak; 1. oq fosfor suv …

2 / 7

fosfor turgan joyini ohista qizdiring. qizil fosfor bug‘lanib, probirkaning sovuq joylarida oq fosfor qirovi hosil bo‘lishini kuzating. ehtiyot bo‘ling, fosfor bug‘i probirkadan chiqib, o‘t olib ketmasin. olingan oq fosforni qorong‘i joyda nur chiqarishini kuzating. 2-tajriba. oq fosforning uglerod sulfidda erishi va uning xossasi. mosh donasidek oq fosfor bo‘lakchasini ehtiyotlik bilan quritib, probirkadagi 1 ml uglerod sulfidning ustiga soling. probirkani ohista chayqatib, fosfor bo‘lakchasining to‘liq erishini kuzating (eritmani uzoq saqlash mumkin emas).tunuka parchasining ustiga filtr qog‘ozini qo‘yib, tayyorlangan fosforning uglerod sulfiddagi eritmasi bilan ho‘llang; qog‘ozni qisqich bilan ushlab, havoda yelpitib quriting. uglerod sulfid uchib ketgandan so‘ng qog‘ozda qolgan fosfor kukuni qog‘oz bilan birga ko‘k alanga berib yonishini kuzating. reaksiya tenglamasini yozing. 3-tajriba. fosforning olinishi va uning havoda yonishi. (tajriba mo‘rili shkafda o‘tkaziladi) chinni tigelga 15-20 tomchi 4 n xlorid kislotadan tomizib, ustiga pinset bilan 2-3 dona kalsiy fosfid kristallaridan soling. ehtiyot bo‘ling, kalsiy fosfid va hosil bo‘ladigan fosfin kuchli zaharli. tajribada …

3 / 7

inab) soda bilan neytrallang va kumush nitrat eritmasidan tomchilatib qo‘shing. oq cho‘kma agpo3 hosil bo‘ladi. reaksiya tenglamasini yozing; b) ortofosfat kislotaning metafosfat kislotadan olinishi. 4-tajribaning abandida hosil qilingan metafosfat kislotaning bir qismini stakanga solib, ustiga 1015 ml suv va 2 ml konsentrlangan (ρ=1,4 g/sm3) nitrat kislotadan qo‘shing va 8-10 daqiqa qaynating (vaqti-vaqti bilan suv qo‘shib turing). hosil bo‘lgan eritmaning bir qismini kislotali muhitgacha (soda qo‘shib) neytrallang va ortofosfat ioniga xos reaksiya qilib ko‘ring (5- tajriba); d) ortofosfat kislotani fosfordan olish. probirkaga ozroq qizil fosfor solib, ustiga 8-10 tomchi konsentrlangan nitrat kislotadan tomizing. probirkani shtativga qiya o‘rnatib, gaz ajralib chiqquncha kuchsiz qizdiring. probirkadan gaz ajralib chiqa boshlagach qizdirishni to‘xtatib, reaksiya borishini kuzating. reaksiya tenglamasini yozib, oksidlovchi va qaytaruvchilarni aniqlang. hosil bo‘lgan eritmada ortofosfat ioniga xos reaksiya qilib ko‘ring (5- tajriba). 5-tajriba. fosfat ionlariga xos reaksiyalar a) natriy gidrofosfat eritmasidan probirkaga 5-7 tomchi solib, ustiga kumush nitrat eritmasidan tomchilatib quying. bunda sariq …

4 / 7

kuzating. reaksiyalar tenglamasini yozing. 6-tajriba. qiyin eriydigan ortofosfat kislota tuzlarining olinishi a) bariy gidrofosfatning olinishi. probirkaga 6-8 tomchi bariy xlorid eritmasidan solib, ustiga 4-5 tomchi natriy gidrofosfat eritmasidan tomizing. probirkani chayqatib, hosil bo‘lgan cho‘kmaning rangiga e’tibor bering, reaksiya tenglamasini molekulyar va ionli shaklda yozing; b) temir va alyuminiy fosfatlarini hosil qilish. ikkita probirka olib, birinchisiga 6-8 tomchi temir (iii) xlorid eritmasidan, ikkinchisiga esa alyuminiy sulfat eritmasidan quying. har bir probirkaga 3-4 tomchidan natriy asetat va natriy gidrofosfat eritmalaridan tomizib, hosil bo‘lgan cho‘kmalarning rangiga e’tibor bering. temir va alyuminiy fosfatlarning mineral kislotalarda erib, sirka kislotada erimasligini hisobga olgan holda, kuzatilgan reaksiyalarni molekulyar va ionli shaklda yozing. 7-tajriba. ortofosfat kislota tuzlarining parchalanishi a) natriy digidrofosfatning parchalanishi. ikkita quruq probirka olib, har biriga 3-4 dona natriy digidrofosfat kristallaridan soling. probirkalarning birini tekshirishga qoldirib, ikkinchisini shtativga vertikal holda o‘rnating va 5-6 daqiqa qizdiring. probirka sovigandan so‘ng, har ikkala probirkaga 1 ml chamasi distillangan suvdan …

5 / 7

olekula va ionli shaklda yozing. 8-tajriba. fosfat kislota tuzlarining gidrolizi alohida probirkalarga natriy digidrofosfat, natriy gidrofosfat va natriy fosfat eritmalaridan solib, har birini ko‘k va qizil lakmus qog‘ozlari bilan sinab ko‘ring. kuzatilgan hodisalarni tushuntirib, reaksiyalarni molekulyar va ionli shaklda yozing. savol va mashqlar 1. meta, orto-pirofosfat, fosfat, giрofosfat kislotalarining tuzilish formulalarini yozing. 2. pcl3, pcl5, pi3 larning gidrolizlanish reaksiya tenglamalarini yozing. 3. ortofosfat kislota qanday usullarda olinadi? reaksiya tenglamalarini yozing. 4. 3 g fosfor yonganda 6,81 g oksid hosil bo‘ladi. olingan oksid bug‘ining havoga nisbatan zichligi 9,8 ga teng bo‘lsa, oksid formulasini aniqlang. 5. qanday fosforli o‘g‘itlarni bilasiz? ularning olinish reaksiya tenglamalarini yozing. 6. tibbiyotda tarkibida fosfor tutgan qanday dori moddalari ishlatiladi? 7. quyidagi reaksiya tenglamalarini tugallab tenglashtiring. a) pbs+ hno3  pbso4 + no+ b) p + agno3 + h2o  d) ph3 +cuso4 + h2o  e) alp+ hcl f) h3po3 +hgcl2 +h2o g) h3po2 + br2 + …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "laboratoriya ishining maqsadi: talabalarni fosfor, mishyakning birikmalari bilan tanishtirish"

32- lab.mashg’uloti. fosfor birikmalari va xossalari. laboratoriya ishining maqsadi: talabalarni fosfor, mishyakning birikmalari bilan tanishtirish. fosfor, mishyak elementlari va ularning birikmalari bo’yicha tajribalar: zarur asbob va reaktivlar: shtativ qisqichi bilan. probirkalar, paxta, filtr qog‘ozi. pinset. asbestlangan to‘r. chinni tigel kosacha. kimyoviy stakan va voronka. shisha tayoqcha. ko‘k va qizil lakmus. oq va qizil fosfor. uglerod sulfid. kalsiy fosfid. natriy karbonat. natriy digidrofosfat. natriy gidrofosfat, natriy fosfat. eritmalar: konsentrlangan nitrat kislota; 4 n xlorid kislota; 2 n nitrat kislota; natriy digidrofosfat; natriy gidrofosfat; natriy fosfat; ammoniy molibdat; natriy metafosfat; natriy pirofosfat; bariy xlorid; kalsiy xlorid; temir (iii) xlorid; alyumin...

This file contains 7 pages in DOCX format (73.0 KB). To download "laboratoriya ishining maqsadi: talabalarni fosfor, mishyakning birikmalari bilan tanishtirish", click the Telegram button on the left.

Tags: laboratoriya ishining maqsadi: … DOCX 7 pages Free download Telegram