avtomatikaning texnik vositalari va funksional elementlari xaqida umumiy tushunchalar

DOCX 287.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1538461325_72414.docx avtomatikaning texnik vositalari va funksional elementlari xaqida umumiy tushunchalar reja: 1. avtomatik nazorat qilinadigan kattaliklar xaqida tushuncha 2. avtomatika elementlari va ularning asosiy ko’rsatkichlari 3. avtomatikaning boshqarish sxemalari нozirgi davrda xalq xo’jaligi sohalarini avtomatlashtirish jarayonlarida 3000 dan ortiq fizik kattaliklar va texnologik ko’rsatkichlarni nazorat qilish kerak bo’ladi. qishloq xo’jaligini avtomatlashtirishda barcha nazorat qilinadigan kattaliklar va ko’rsatkichlar asosan besh guruxga bo’linadi: teploenergetik ko’rsatkichlar; elektroenergetik ko’rsatkichlar; mexanik ko’rsatkichlar; kimyoviy tarkibi va fizikaviy tuzilishi. тeploenergetik ko’rsatkichlarga: xarorat, bosim, satx va sarf kabi kattaliklar, elektroenergetik ko’rsatkichlarga: o’zgarmas va o’zgaruvchan tok va kuchlanish, aktiv reaktiv va to’la quvvat, quvvat koeffitsiyenti, chastota, izolatsiya qarshilig, mexanik ko’rsatkichlar: burchak tezlanish, deformatsiya, kuch, aylanish momentlari, detallar soni, materiallar qattiqligi, tebranish, massa, kimyoviy ko’rsatkichlar: konsentratsiya, kimyoviy tuzilishi va tarkibi va fizikaviy kattaliklar: namlik, elektr o’tkazuvchanlik, zichlik, yumshoqlik, yoritilganlik va kabilar kiradi. nazorat qilinadigan kattaliklar bilan o’zgartirgichlar va signallarning strukturaviy bog’lanish sxemasi 1.1- rasmda keltirilgan. bajariladigan vazifalariga qarab avtomatlashtirishni quyidagilarga …

o’lchamlari, rangi va boshqa fiziko-mexanikaviy xususiyatlariga qarab ajratishga xizmat qiladi. avtomatik axborotni yig’ish texnologik jarayon o’tishi, maxsulotni sifati, soni va boshqa ko’rsatkichlari xaqida ma’lumot yig’ishda xizmat qiladi. avtomatik ximoya normal va xalokat xolatlarida qo’llaniladi. bu holda himoya vositalari jarayonni to’xtatib yoki avtomatik ravishda ushbu xolatlarni chetlashtirishga xizmat qiladi. теploenergetik ko’rsatkichlar тeploenergetik ko’rsatkichlar тabiiy chiqish signali elektronika ko’rsatkichlar takomillashgan chiqish signali birlamchi o’zgartgichlar оraliq o’zgartgichlar mexanik ko’rsatkichlar pnevmatik elektrik кimyoviy ko’rsatkichlar o’lchash o’zgartirkichlar fizik ko’rsatkichlar diskretli chiqish signali 1.1- rasm. o’lchash o’zgartirgichlarining strukturaviy bog’lanish sxemasi. avtomatika elementlari va ularning asosiy ko’rsatkichlari avtomatika elementi deb o’lchanayotgan fizik kattalikni birlamchi o’zgartiruvchi moslamaga aytiladi. avtomatika elementlari to’rt xil strukturaviy belgilanish sxemalaridan iborat bo’ladi (1.1- jadval): a) oddiy bir martali (birlamchi) to’g’ridan-to’g’ri o’zgartirish; b) ketma-ketli to’g’ridan-to’g’ri o’zgartirish; v) differensial sxemali; g) kompensatsion sxemali. oddiy o’lchash o’zgartirgichlari (a) bir dona elementdan tashkil topgan bo’ladi. ketma-ketli o’zgartgichlarda esa (b) oldindagi o’zgartirgichning kirish ko’rsatgichi keyindagi o’zgartgichning chiqishi hisoblanadi. …

sh koeffitsiyentining tashqi ta’sirlarga deyarli bog’lik emasligi bilan ajralib turadi. avtomatika elementlari tizimning eng asosiy qismi bo’lib, quyidagi funksiyalardan birini bajaradi: - nazorat qilinayotgan yoki rostlanayotgan kattalikni qulay ko’rinishdagi signalga o’zgartirish (birlamchi o’zgartgich - datchiklar); - bir energiya ko’rinishidagi signalni boshqa energiya ko’rinishdagi signalga o’zgartirish (elektromexanik, termoelektrik, pnevmoelektrik, fotoelektrik va xakozo o’zgartgichlari); - signal tabiatini o’zgartirmasdan uning kattaliklarini o’zgartirish (kuchaytirgichlar); - signalning ko’rinishini o’zgartirish (analog-raqam, raqam analog o’zgartkichlari). - signalning formasini o’zgartirish (taqqoslash vositalari), - mantiqiy operatsiyalarni bajarish (mantiqiy elementlar), - signallarni taqsimlash (taqsimlagich va kommutatorlar), - signallarni saqlash (xotira va saqlash elementlari), - programmali signallarni hosil qilish (programmali elementlar), - bevosita jarayonga ta’sir qiluvchi vositalar (ijrochi elementlar). avtomatika elementlarining funksiyalari xar hil bo’lganiga qaramay, ularning parametrlari umumiy hisoblanadi va ularga quyidagilar kiradi: - statik va dinamik rejimlardagi tavsifnomalari; - uzatish koeffitsiyenti (sezgirlik, kuchaytirish va stabilizatsiya koeffitsiyentlari); - xatolik (nostabillik); - sezgirlik chegarasi. хar bir avtomatika elementi uchun turg’unlashgan rejimda …

sxemalari № strukturaviy belgilanish sxemalari o’zgartirish koeffitsiyenti chetga chiqish к1 к1 1. х у х z у к = к1 δ=δі кi к1 2. х у yn-1 уn n к=п ki i=1 n δ=∑δ1 i=1 к2 3. то к1 δ1 y δ2 k=k1+k2 δ=δ1k1/(k1+k2)+δ2/(k1+k2) к2 4. то к1 х yпр y δ1 δ2 к=к1/(1+к1*к2) δ=δ1/(1+к1+к1к2)-δ2/[1+1(к1+к1)] izox: x - o’lchanayotgan (kirish) ko’rsatkichi; u - o’lchash o’zgartirgichining chiqish signali. z- qo’shimcha energiya manbaisi. avtomatika elementlari ma’lum inersionlikka ega, ya’ni chiqish signali kirish signaliga nisbatan kechikishi bilan o’zgariladi. elementlarning bu xususiyatlari avtomatik tizimining dinamik rejimidagi ishini aniqlaydi. хar bir elementning umumiy va asosiy xarakteristikasi uning o’zgartirish koeffitsiyenti, ya’ni element chiqish kattaligining kirish kattaligiga bo’lgan nisbatiga teng. avtomatik tizimlarning elementlari miqdor va sifat o’zgartirishlarni bajaradi. miqdor o’zgartirishlar kuchaytirish, stabillash va boshqa koeffitsiyentlarni nazarda tutadi. sifat o’zgartirishda bir fizikaviy kattalik ikkinchisiga o’tadi. bu holda o’zgartirish koeffitsiyenti element sezgirligi deyiladi. u u u х х1 х …

lan bog’liq. kirish kattaligining element chiqishidagi signalini sezilarli darajada o’zgartirish qobiliyatiga ega bo’lgan qiymati sezgirlik chegarasi deyiladi. avtomatika elementlari mustahkamlik bilan xam xarakterlanadi. elementlarning sanoat ekspluatatsiyasida o’z parametrlarini yo’l qo’yiladigan chegarada saqlash qobiliyatiga mustahkamlik deb ataladi. mustahkamlik elementni loyihalash vaqtida hisoblanadi va uni ishlab chiqarilgandan so’ng ekspluatatsiya jarayonida sinaladi. avtomatikaning boshqarish sxemalari avtomatik tizimlar, elementlar va moslamalarning montaj, sozlash, rostlash, ekspluatatsiya qilish kabi ish jarayonlarni bajarish maqsadida avtomatik sxemalardan foydalinadi. avtomatika sxemalari asosiy hujjat hisoblanadi va ular funksional, strukturaviy, prinsipial va montaj sxemalariga bo’linadi. funksional sxemalar moslamalarni, elementlarni, vositalarni o’zaro bog’lanishlarini va xarakatlanishlarini ifodalaydi. elementlar sxemada to’rtburchak shaklida belgilinadi, ularning orasidagi aloqalar esa strelkali chiziqlar bilan belgilanadi. strelkaning yo’nalishi signalning o’tishini ko’rsatadi (1.3 - rasm). тe бк бо им бу 1.3.- rasm. avtomatikaning funksional sxemasi. тe - topshirish elementi; bk-boshqarish va qabul qilish elementi; im - ijro mexanizmi; be-boshqarish elementi; bu - birlamchi o’zgartirgich. strukturaviy sxema avtomatik tizimni tashkiliy qismlarining …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "avtomatikaning texnik vositalari va funksional elementlari xaqida umumiy tushunchalar"

1538461325_72414.docx avtomatikaning texnik vositalari va funksional elementlari xaqida umumiy tushunchalar reja: 1. avtomatik nazorat qilinadigan kattaliklar xaqida tushuncha 2. avtomatika elementlari va ularning asosiy ko’rsatkichlari 3. avtomatikaning boshqarish sxemalari нozirgi davrda xalq xo’jaligi sohalarini avtomatlashtirish jarayonlarida 3000 dan ortiq fizik kattaliklar va texnologik ko’rsatkichlarni nazorat qilish kerak bo’ladi. qishloq xo’jaligini avtomatlashtirishda barcha nazorat qilinadigan kattaliklar va ko’rsatkichlar asosan besh guruxga bo’linadi: teploenergetik ko’rsatkichlar; elektroenergetik ko’rsatkichlar; mexanik ko’rsatkichlar; kimyoviy tarkibi va fizikaviy tuzilishi. тeploenergetik ko’rsatkichlarga: xarorat, bosim, satx va sarf kabi kattaliklar, elektroenergetik ko’...

DOCX format, 287.4 KB. To download "avtomatikaning texnik vositalari va funksional elementlari xaqida umumiy tushunchalar", click the Telegram button on the left.

Tags: avtomatikaning texnik vositalar… DOCX Free download Telegram

avtomatikaning texnik vositalari va funksional elementlari xaqida umumiy tushunchalar

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "avtomatikaning texnik vositalari va funksional elementlari xaqida umumiy tushunchalar"

Similar files