bronza davri va uning o’rganilishi

PPTX 12 pages 139.8 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 139.8 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

презентация powerpoint bronza davri va uning o’rganilishi. mavzu rejasi: 1. zamonbobo madaniyati. 2.tozabog'yob madaniyati. 3.qayroqqum va chust madaniyatiari. zamonbobo madaniyati. zarafshonning quyi oqimida hududlarida mil. avv. iii ming yillik oxiri - ii ming yillik birinchi yarmida zamonbobo madaniyati faoliyat yuritgan. buxoro vohasining shimoli-g‘arbidagi zamonbobo ko‘li yaqinidan qabriston, uning yaqingi gujaylining qurib qolgan o‘zani bo‘yidan zomonbobo manzilgohi o‘rganilgan. zomonbobo ko‘lidan g‘arbroqda soy bo‘yida ikkinchi manzilgoh joylashgan. manzilgohdan bir necha yarim yerto‘la uy-joylarning o‘rni ochib o‘rganilgan. ulardan birida arxeologik qazish ishlari amalga oshirilib, 170 kv. m. maydonni egallagan yarim yerto‘la uy-joy to‘liq ochilgan. uylarning sathida yog‘och ustunlarining o‘rni saqlanib qolgan. uylarning ichida o‘choq va ichki tomondan loysuvoq qilingan xo‘jalik o‘rasi joylashgan. manzilgohda ikkita kulba va ikki yarusli xumdon (diametri 90 sm.) aniqlangan. kulbalar hunarmand kulollarning sopol buyumlarni tayorlaydigan ustaxonasi mumkin. manzilgohning atrofini o‘rab olgan qalinligi taxminan 2 m. keladigan val-tuproq devorning qoldiqlari saqlanib qolgan. moddiy topilmalar chaqmoqtoshdan ishlangan o‘roq qadamalari, yorg‘uchoq bo‘laklari, …

2 / 12

an (agat, feruza, lazurit, serdolik) va oltindan yasalgan munoqlar, misdan ishlangan ko‘zgu, ayol haykalchalari topilgan. qizilqum cho‘lida mil. avv. iii ming yillikning oxiri-ii ming yillikning boshlarida “lavlakon plyuviali” davri tugab, qurg‘oqchil iqlim sharoitining vujudga kelishi, bu yerda yashagan qabilalarning xo‘jaligiga jiddiy taʼsir qiladi. tabiatdagi tayyor ozuqa manbai bilan kun kechirib kelayotgan aholi xo‘jalik shakllarini o‘zgartirishga majbur bo‘ladilar. zamonbobo madaniyati kaltaminor madaniyatining qurg‘oqchilik tufayli o‘troqlashishi natijasida vujudga kelgan. zomonboboliklar mahalliy hududning tabiiy iqlim sharoitga mos holda xo‘jalikning nisbatan sodda bo‘lgan ko‘rfaz usulida sug‘orishga asoslangan dehqonchilik shakli va uy chorvachiligi bilan hayot kechirgan. zamonboboliklar hayotida to‘qay sharoitida yashaydigan yovvoyi hayvonlarni ov qilish va baliqchilik kabi o‘zlashtiruvchi xo‘jalik shakllari qo‘shimcha oziq-ovqat manbai sifatida ahamiyatini yo‘qotmagan. sopol buyumlari qo‘proq ko‘lda, qisman charxda yasalgan. ayrim qabrlardan charxida yasalib, sirtiga naqsh solingan sopol buyumlarining kam sonli nusxalari ham topilgan. ular janubiy turkmanistondagi o‘troq dehqon jamoasining nomozgoh iv bosqichi oxirlariga oid sopol buyumlariga o‘xshash. zamonbobo madaniyatiga oid …

3 / 12

algan. tozabog‘yob madaniyati anʼanalari o‘rganilgan 50 dan ortiq ko‘kcha, qavat va anka, jonbos guruhi yodgorliklarida aksini topib, ulardan anka 5, qavat 4 makonlar, ko‘kcha 3 qabristonlari yaxshi o‘rganilgan. aholi uy-joylari to‘g‘ri to‘rtburchak shaklli yarim yerto‘lalardan iborat. uylarning tepasi va atrofi yog‘och ustunlar yordamida yopilgan. kulbalarning o‘rtasida markaziy o‘choq joylashgan. uylarning o‘lchami o‘rtacha 10x12 m., 12x15 m. dan iborat. uning atrofida moddiy topilmalar aniqlanmagan. devor yonida xo‘jalik maqsadlarida foydalanilgan o‘ralar mavjud. qavat 3 qabrlarida yakka va juft mayitlar dafn qilingan. ularning ayrimlaridagi marhumlar bir davrda, boshqalari esa turli davrlarda dafn etilgan. erkaklar o‘ng, ayollar chap tomon bilan bukchaytirib, juft mayitlar esa yuzma-yuz yotqizilgan holatda qo‘yilgan. marhumlarning bosh tomonida bir yoki ikki dona sopol idish mavjud. ayollarning qabrlarida turli zeb-ziynat buyumlari, ko‘proq bronza bilakuzuk, erkaklarning qabrida sopol idishdan tashqari bronzadan yasalgan qurollar topilgan. amudaryoning chap sohili hududlari o‘zboy o‘zani va sariqamish ko‘li atrofida ham tozabog‘yob madaniyati oid sopol buyumlari topilgan. bu yerlarda …

4 / 12

ar topilgan. ayollar dafn qilingan qabrda bronzadan yasalgan bilakuzuk uchraydi. tozabog‘yob madaniyati aholisi hayotida metallga ishlov berish hunarmandchiligi yaxshi rivojlangan. qavat 3 makonidan bronza quyish va qurollar yasash ustaxonasining izlari saqlangan. bu metall quyish uchun mo‘ljallangan qolip, metall bo‘laklari va qurollarning parchalari topib o‘rganilgan. toshdan nayzaning uchi, yorg‘uchoq va boshqa anjomlar yasalgan. qavat 3 yodgorligi yaqinida qadimgi dehqon jamoalari tomonidan foydalanilgan ekin maydonlarining o‘rni saqlanib qolgan. tozabog‘yob madaniyati egalari sunʼiy qurilgan yerto‘la uylarda istiqomat qilib, xo‘jalikning chorvachilik va dehqonchilik shakllarini yuritgan. bu madaniyat taraqqiyotining dastlabki bosqichda xo‘jalikda chorvachilikning mavqei yuqori bo‘lgan. bu yerda qoramol, qo‘y va ot boqilgan. keyinchalik aholining o‘troqlash jarayoni chuqurlashib borishi natijasida sug‘orma dehqonchilik xo‘jaligi ahamiyati o‘sadi. bug‘doy, arpa, tariq va poliz ekinlar dehqonchilikning asosini tashkil etgan. основные археологические культуры ранней и развитой бронзы на территории евразии: 1 — прибалтийская; 2 — тшеницкая; 3 — комаровская; 4 — сосница; 5 — катакомбная; 6 — кызыл-кобинская; 7 — …

5 / 12

o‘la uy-joylarning maydoniga ko‘ra katta, o‘rtacha va kichik o‘lchamli turlari ajralib turadi. ular maydoni 28 m. kv. dan 165 m. kv.m.gacha bo‘lgan. yer usti chaylalar bizgacha yetib kelmagan, ularni taxmin qilish mumkin. amirabod madaniyati egalari dehqonchilik va chorvachilik bilan shug‘ullanganlar. dehqonchilikda sug‘orish tizimidan foydalanilgan. xo‘jalikning ikkinchi tarmog‘i bo‘lgan chorvachilikda qora mol boqish yetakchi o‘rinni egallagan. o‘zlashtiruvchi xo‘jalik shakllari ahamiyati saqlab qolgan. to‘qayzor hayvonlari, cho‘l hududlarda to‘da bo‘lib yashovchi yovvoyi hayvonlar asosiyov o‘ljasini tashkil etgan. suv havzalariga boy hududda baliqchilikning ahamiyati doimo ustun bo‘lgan. moddiy madaniyati namunalari bronzadan yasalgan buyumlar, tosh qurollari va sopol buyumlaridan iborat. bu davrda bronzadan yasalgan anjomlar turi ko‘payadi. bronzadan o‘roq, pichoq, begiz, igna, paykon va zeb-ziynat buyumlari yasalgan. yakkaparson manzilgohidan topilgan tosh qolipda o‘roq, pichoq va paykonlar quyilgan. amirobod madaniyatiga oid sopol idishlar qo‘lda yasalgan. ularning ayrimlarining sirti silliqlangan va qizil rangli bo‘yoqda naqshlar chizilgan. naqshlar uchburchak, egri chiziq va archa tasviri shakllaridan iborat. barcha sopol …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bronza davri va uning o’rganilishi"

презентация powerpoint bronza davri va uning o’rganilishi. mavzu rejasi: 1. zamonbobo madaniyati. 2.tozabog'yob madaniyati. 3.qayroqqum va chust madaniyatiari. zamonbobo madaniyati. zarafshonning quyi oqimida hududlarida mil. avv. iii ming yillik oxiri - ii ming yillik birinchi yarmida zamonbobo madaniyati faoliyat yuritgan. buxoro vohasining shimoli-g‘arbidagi zamonbobo ko‘li yaqinidan qabriston, uning yaqingi gujaylining qurib qolgan o‘zani bo‘yidan zomonbobo manzilgohi o‘rganilgan. zomonbobo ko‘lidan g‘arbroqda soy bo‘yida ikkinchi manzilgoh joylashgan. manzilgohdan bir necha yarim yerto‘la uy-joylarning o‘rni ochib o‘rganilgan. ulardan birida arxeologik qazish ishlari amalga oshirilib, 170 kv. m. maydonni egallagan yarim yerto‘la uy-joy to‘liq ochilgan. uylarning sathida yog‘och ustunl...

This file contains 12 pages in PPTX format (139.8 KB). To download "bronza davri va uning o’rganilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: bronza davri va uning o’rganili… PPTX 12 pages Free download Telegram