iqtisodiyot nazariyasi fanidan multimediya materiallari (slaydlar)

PPTX 27 pages 476.8 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 476.8 KB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

6-маруза. социал-иқтисодий тизимлар ва уларни ўзгариши o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi toshkent moliya instituti “iqtisodiyot” kafedrasi “iqtisodiyot nazariyasi” fanidan multimediya materiallari (slaydlar) 12-mavzu: agrar munosabatlar va renta tuzuvchi: z.g.allaberganov. toshkent–2022 1 1 режа: 2 12-mavzu: agrar munosabatlar va renta nazariyasi 1. agrar munosabatlar va uning bozor tizimidagi o‘rni. 2. yer rentasining mazmuni va turlari. 3. agrosanoat integratsiyasi. agrobiznes va uning turlari. 4.o‘zbekistonda klaster tizimini joriy qilinishi. 3 agrar munosabatlar – bu yerga egalik qilish, uni tasarruf etish va undan foydalanish hamda yer rentasining xosil bo‘lishi, taqsimlanishi bilan bog‘liq bo‘lgan munosabatlardir. yerga egalik qilish – jismoniy va xuquqiy shaxslarning ma'lum yer uchastkasiga qonuniy asosda belgilangan tartibda yerga egaliq huquqining tan olinishini bildiradi. yerdan foydalanish huquqi –qonuniy tartibda ularning doimiy va muddatli foydalanish uchun berilishini bildiradi. agrar munosabatlar qishloq xo‘jaligida takror ishlab chiqarishning o‘ziga xos xususiyatlarini ifodalaydi. 1. agrar munosabatlar va uning bozor tizimidagi o‘rni qishloq xo‘jaligida takror ishlab …

2 / 27

a mablag‘lar sarfi hamda mahsulot sotishdan olinadigan pul tushumlari yil davomida bir me'yorda bormaydi; yer rentasiga turli xil nazariy yondoshuvlar u.petti dehqonchilikda yaratilgan mahsulot qiymati bilan uni ishlab chiqarishga ketgan xarajatlar o‘rtasidagi farqni renta deb atagan (ya'ni tuproq unumdorligiga bog‘liq bo‘lgan renta). . a.smit nazariyasiga ko‘ra, renta ishchining haq to‘lanmagan mehnati bilan yaratiladi, uning mehnati mahsulotning bir qismi hisoblanadi. u rentada yerga bo‘lgan xususiy mulkchilik monopoliyasi unsurlarini ko‘rgan, lekin absolyut va differensial renta tushunchalari ajratib ko‘rsatib bermagan. 2. yer rentasining mazmuni va turlari. 6 yer rentasining tarixiy shakllari: barshchina – ishlab berish orqali foyda chiqarilgan. obrok – yer egalariga maxsulot ko‘rinishida to‘langan. pul rentasi – maxsulot sotilgandan keyin pul shaklida berilgan 7 differensial renta vujudga kelish shart – sharoiti. foydalanishga jalb qilingan yerlarning unumdorligi va joylashgan joyida farqlarning mavjud bo‘lishi manbai. yuqori va o‘rtacha unumdorlikka ega bo‘lgan yerlarda hosil bo‘ladigan qo‘shimcha sarf daromad. differensial renta turlari differensial renta-i yerlarning tabiiy …

3 / 27

00 5000 b 8000 2000 10000 25 400 500 12500 2500 c 8000 2000 10000 20 500 500 10000 - absolyut renta qishloq xo‘jaligida yerlarga xususiy mulkchilik monopoliyasi mavjudligi sababli vujudga keladi qishloq xo‘jaligida yerning mutlaq cheklanganligi uning vujudga kelishi uchun shart-sharoit hisoblanadi monopol renta tabiiy sharoit noyob qishloq xo‘jalik mahsulotlari (masalan, sitrus ekinlari) yetishtirish imkoniyatini beradigan yerlarda hosil bo‘ladi. qazib oluvchi (undirma) sanoatda renta qazilma boyliklarining joylashgan joydagi farqlar natijasida vujudga keladi va shu sababli differensial renta shaklini oladi. kvazirenta – bu qandaydir ishlab chiqarish omili taklifi kam yoki ko‘p darajada cheklanganligi keltirib chiqaradigan daromaddir. 1 ijara haqi – tarkiban o‘z ichiga yer rentasi (r), yer uchastkasida mavjud bo‘lgan asosiy kapitallar amortizasiyasi (a) va yerga sarflangan kapital uchun foiz to‘lovlarini (r) oladi. ijara haqi = r +r + a yer va boshqa tabiiy resurslarning bahosi irrasional narx deyiladi. yer oldi-sotdi ob'ektiga aylanganda uning narxi (ber) shu yer keltirishi mumkin …

4 / 27

lar doirasida. alohida mamlakatlar doirasida. xalqaro darajada. agrosanoat integratsiyasining ko‘lami: 3. agrosanoat integratsiyasi. agrobiznes va uning turlari. agrosanoat integratsiyasi – qishloq xo‘jaligi bilan unga ximat qiluvchi va maxsulotni iste'molchiga yetkazib beruvchi tutash tarmoqlar o‘rtasidagi ishlab chiqarish aloqalarining rivojlanishi hamda uzviy birikish jarayonidir. 1 agrosanoat majmuasi bu qishloq ho‘jalik maxsulotlarini yetishtirish, uni saqlash, qayta ishlash va iste'molchilarga yetkaazib berish bilan shug‘ullanuvchi iqtisodiyot tarmoqlaridir 15 agrobiznes turlari: fermer va dehqon xo‘jaliklari. agrofirmalar. agrosanoat birlashmalari. agrosanoat kombinatlari. shirkatlar va boshqa jamoa xo‘jaliklari. qo‘shma korxonalar (agrar sohadagi) agrobiznes – bu tadbirkorlik faoliyatining qishloq xo‘jaligi sohalaridagi shakli. fermer xo‘jaligi fermer xo‘jaligi ijaraga berilgan yer uchastkalaridan foydalangan holda qishloq xo‘jaligi tovar ishlab chiqarishi bilan shug‘ullanuvchi, mustaqil xo‘jalik yurituvchi sub'ektdir. ( fermer xo‘jaligi to‘g‘risidao‘zbekiston respublikasiningqonuni 30.04.1998 y.n 602-i) 2013yilning 1yanvar holatiga respublikada faoliyat ko‘rsatayotgan fermer xo‘jaliklarining soni 66134 tani tashkil etib, ular ixtiyorida yer maydoni 5890,7 ming gektarga yetdi. ushbu fermer xo‘jaliklarining 35896 tasi paxta va g‘allachilikka, …

5 / 27

boshqa viloyatlar va qoraqalpog‘iston respublikasidagi sug‘oriladigan yerlarda kamida 0,45 gektarni, sug‘orilmaydigan (lalmikor) yerlarda esa kamida 2 gektarni tashkil etadi. dehqonchilik mahsuloti yetishtirishga ixtisoslashtirilgan fermer xo‘jaliklariga ijaraga beriladigan yer uchastkalarining eng kam o‘lchami paxtachilik va g‘allachilik uchun kamida 30 gektarni, bog‘dorchilik, uzumchilik, sabzavotchilik va boshqa ekinlarni yetishtirish uchun kamida 5 gektarni tashkil etadi. dehqon xo‘jaligi dehqon xo‘jaligi oilaviy mayda tovar xo‘jaligi bo‘lib, oila a'zolarining shaxsiy mehnati asosida, meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish uchun oila boshlig‘iga berilgan tomorqa yer uchastkasida qishloq xo‘jaligi mahsuloti yetishtiradi va realizasiya qiladi.(30.04.1998 y.n 604-idehqon xo‘jaligi o‘g‘risidao‘zbekiston respublikasiningqonuni) dehqon xo‘jaliklariga yer berish shartlari oilali va qishloq joylarda kamida uch yil mobaynida yashab turgan fuqarolarga dehqon xo‘jaligi yuritish uchun meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilishga tomorqa yer uchastkasi sug‘oriladigan yerlarda 0,35 gekgargacha va sug‘orilmaydigan (lalmikor) yerlarda 0,5 gekgargacha o‘lchamda, cho‘l va sahro mintaqasida esa sug‘orilmaydigan yaylovlardan 1 gektargacha o‘lchamda beriladi. 4. o‘zbekistonda klaster tizimini joriy qilinishi klaster mahsulot …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiyot nazariyasi fanidan multimediya materiallari (slaydlar)"

6-маруза. социал-иқтисодий тизимлар ва уларни ўзгариши o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi toshkent moliya instituti “iqtisodiyot” kafedrasi “iqtisodiyot nazariyasi” fanidan multimediya materiallari (slaydlar) 12-mavzu: agrar munosabatlar va renta tuzuvchi: z.g.allaberganov. toshkent–2022 1 1 режа: 2 12-mavzu: agrar munosabatlar va renta nazariyasi 1. agrar munosabatlar va uning bozor tizimidagi o‘rni. 2. yer rentasining mazmuni va turlari. 3. agrosanoat integratsiyasi. agrobiznes va uning turlari. 4.o‘zbekistonda klaster tizimini joriy qilinishi. 3 agrar munosabatlar – bu yerga egalik qilish, uni tasarruf etish va undan foydalanish hamda yer rentasining xosil bo‘lishi, taqsimlanishi bilan bog‘liq bo‘lgan munosabatlardir. yerga egalik qilish – jismoniy va xuquqiy...

This file contains 27 pages in PPTX format (476.8 KB). To download "iqtisodiyot nazariyasi fanidan multimediya materiallari (slaydlar)", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiyot nazariyasi fanidan … PPTX 27 pages Free download Telegram