ta'lim va tarbiya psixologiyasi

DOCX 20 pages 39.5 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.5 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

12-mavzu: ta'lim va tarbiya psixologiyasi 1. jamiyatda o‘qituvchining tutgan o‘rni va vazifalari. o‘qituvchiga qo‘yiladigan talablar. 1. o‘qituvchining kasbiga xos xislatlari. 1. pedagogik qobiliyatlar. 1. o‘qituvchining o‘z malakasini oshirib borishining muammolari. o‘qituvchining o‘rni va uning vazifalari, o‘sib kelayotgan yosh avlodni tarbiyalash ishiga jamiyat va jamoatchilik tomonidan e’tibor qaratilishining naqadar muhim ahamiyatga egaligi aniqlanadi. mamlakatimizda “kadrlar tayyorlash milliy dasturi”nihayotga tatbiq etish jarayonida o‘qituvchining yosh avlodga ta’lim va tarbiya berishida jamiyat oldida javobgarligi yanada ortib boraveradi. hozirgi sharoitda jamiyatning maktab oldiga qo‘yayotgan talablari kun sayin ortib bormoqda va bu talablarni amalda to‘g‘ri hal qilish vazifasi o‘qituvchiga bog‘liqdir. zamonaviy maktab o‘qituvchisi qator vazifalarni bajaradi. o‘qituvchi sinfdagi o‘quv jarayoni tashkilotchisidir. o‘qituvchi o‘quvchilar uchun dars paytida, qo‘shimcha darslarda va shu bilan birga darsdan tashqari holatlarda ham kerakli maslahatlar berishda bilimlar manbaidan biridir. ko‘pchilik o‘qituvchilar sinf rahbari vazifasini bajarib, tarbiya jarayoni tashkilotchilari bo‘lib hisoblanadilar. zamonaviy o‘qituvchi ijtimoiy psixolog bo‘lishi kerak va o‘quvchilar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarni yo‘lga sola …

2 / 20

ridan biridir. jamiyat tomonidan qo‘yiladigan talablardan eng muhimi o‘qituvchining shaxsi va uning kasbi bilan bog‘liq xislatlariga qaratilgan. o‘qituvchining eng muhim xislatlari quyidagilardan iborat: · o‘qituvchining o‘z vataniga sodiqligi, bolalarni sevishi, ularni insonparvarlik ruhida tarbiyalash istagi, o‘z yurti, ona tilisi, o‘z xalqining tarixi va uning madaniyatini sevishi, davlatining mustaqilligi g‘oyasida yashashidan iboratdir; · ijtimoiy javobgarlikni yuksak darajada his etishi; - oliyjanobligi, aqli, farosati, ma’naviy pokligi, ma’naviyat va ma’rifat bo‘yicha yuksak maqsadlarni bolalarga singdirib borishi; - o‘zini qo‘lga ola bilishi, sabr-toqatli, bardam, matonatliligidir. jamiyatning o‘qituvchi oldiga qo‘yadigan asosiy talablari quyidagilardir: - shaxsni ma’naviy va ma’rifiy tomondan tarbiyalashning, milliy uyg‘onish mafkurasining hamda umuminsoniy boyliklarning mohiyatini bilishi, bolalarni mustakkillik g‘oyalariga sodiqlik ruhida tarbiyalashi, o‘z vatani tabiatga va oilasiga bo‘lgan muhabbati; - keng bilimga ega bo‘lishi, turli bilimlardan xabardor bo‘lishi; - yosh va pedagogik psixologiya, ijtimoiy psixologiya va pedagogika, yosh fiziologiyasi hamda maktab gigienasidan chuqur bilimlarga ega bo‘lishi; - o‘zi dars beradigan fan bo‘yicha mustahkam …

3 / 20

imalarni kutishini ham esdan chiqarmasligi lozim. o‘qituvchining o‘z ishidan nimanidir kutayotganligining o‘ziyoq muhim ahamiyatga egadir, mana shu tariqa kutishlar, garchand jamiyat tomonidan o‘qituvchiga qo‘yiladigan talablarga kelsada, o‘ziga xos xususiyatlarga ega bo‘ladi. lekin bu talablar hamma vaqt ham bir-biriga mos kelmasligi mumkin. psixologlar tomonidan olib borilgan tadqiqotlarning ko‘rsatishicha xalq ta’limi bo‘limlari va maktab direktorlari o‘qituvchining ayrim xislatlari naqadar muhimligini har xil baholaydilar. jumladan, xalq ta’limi bo‘limlarining mudirlari o‘qituvchidan birinchi navbatda o‘z fanini yaxshi bilishini va dars berish metodikasini mukammal o‘zlashtirishini talab qilsalar, maktab direktorlari o‘qituvchiga qo‘yiladigan bunday talablarni uchinchi o‘ringa qo‘yadilar. shu bilan birga xalq ta’limi bo‘limlarining mudirlari o‘qituvchilarning o‘quvchilar va ota-onalar, maktab jamoasi bilan qanday muloqotda bo‘lishni bilishini naqadar ahamiyatga ega ekanligiga unchalik e’tibor bermaydilar. maktab direktori esa, bunday xislatlarni o‘qituvchi shaxsiga qo‘yiladigan talablar ichida birinchi o‘ringa qo‘yadilar. 2. o‘qituvchining kasbiga xos xislatlari ota-onalar o‘qituvchidan uning ish staji va yoshi qanday bo‘lishidan qatiy nazar, farzandlarini tarbiyalash va o‘qitish mahoratini kutadilar. …

4 / 20

qda. o‘kituvchiga jamiyat tomonidan qo‘yiladigan talablar, turli xilda ijtimoiy kutishlar, pedagogning individualligi, uning shu tariqa talablarga javob berishga sub’ektiv tayyorligi muayyan o‘qituvchining pedagogik faoliyatga naqadar tayyorligidan dalolat beradi. shunisi muhimki, zamonaviy o‘qituvchi uchun zarur bo‘lgan shaxsiy xislatlarni batafsil ko‘rib chiqish kerak. bular qanday xislatlarekan? ko‘pchilik psixologlar, shu bilan birga o‘zbekistonlik psixolog olimlar tomonidan olib borilgan tadqiqotlar zamonaviy o‘qituvchilar uchun eng zarur xislatlarni aniqlab olish imkoniyatini beradi. rossiya psixologlaridan n.v.kuzmina, v.slastenin, f.n.gonobolin, o‘zbekistonlik psixologlardan r.z.gaynutdinov, m.g.davletshin, s.jalilova, a.jabborov, m.kaplanova va boshqalar tomonidan olib borilgan ilmiy-tadqiqotlar o‘qituvchilik kasbini atroflicha o‘rganib, ancha batafsil ko‘rsatmalar berish imkoniyatini yaratadi. bunda gap o‘qituvchilik kasbining professiogramma (ma’lum tizimga keltirilgan, mehnat psixologik tomonidan o‘rganishga va undan kelgusi amaliy faoliyatda foydalanishga qaratilgan qisqa va har tomonlama batafsil ko‘rsatib berilgan hujjatga professiogramma deyiladi). professiogramma psixologik nuqtai nazardan ishlab chiqarish faoliyati xarakteristikasi (aniq birorta kasb bo‘yicha kelgusi amaliy ishlar uchun zarur bo‘lgan mazmundagi barcha tomonlarini o‘z ichiga olishi kerak) ustida boradi. …

5 / 20

s tili va adabiyoti, matematika, jismoniy tarbiya o‘qituvchilari va maktabgacha tarbiya muassasalarining tarbiyachilari kabi qator mutaxassisliklar bo‘yicha o‘qituvchi professiogrammasining taxminiy modelini, ya’ni namunasini aniqlab olish imkoniyatini berdi. har bir mutaxassislik bo‘yicha o‘qituvchining ixtisoslashgan xarakteristikasini nazarda tutgan professiogrammasi tuziladi. jumladan, maktabning o‘qituvchi-murabbiysi professiogrammasini misol qilib keltiramiz. professiogrammada muhim xislatlardan borgan sari birmuncha ortib borishini hisobga olgan holda o‘qituvchining quyidagi xislatlari ko‘rsatib berilishi lozim. 1) o‘qituvchining shaxsiy xislatlari: -bolalarni yaxshi ko‘rish, ularni sevish; -amaliy-psixologik akl-farosatlilik; -mehnatsevarlik; -jamoat ishlarida faollik; -mehribonlik; -kamtarlik; -odamiylik, dilkashlik; -uddaburonlik, mustahkam xarakterga ega bo‘lish; -o‘z bilimlarini oshirishga intilish. 2) kasbiga xos bilimlari: -ta’lim va tarbiya jarayoni mohiyati bilan uning maqsad va vazifalarini tushunishi; -psixologiya asoslari, yosh psixologiyasi va pedagogik psixologiya asoslarini bilishi; -etnopsixologik bilimlarni egallashi; -hozirgi zamon pedagogikasi asoslarini bilishi; -hozirgi zamon pedagogikasining metodologik asoslarini egallanganligi; -maktab yoshidagi bolalarning psixologik-pedagogik xususiyatlarini tushunishi; -o‘z fanini o‘qitish metodikasini bilishi; -o‘quvchilarga tarbiyaviy ta’sir etishning samaradorligini bilishi; -ota-onalar va jamoatchilik bilan olib …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ta'lim va tarbiya psixologiyasi"

12-mavzu: ta'lim va tarbiya psixologiyasi 1. jamiyatda o‘qituvchining tutgan o‘rni va vazifalari. o‘qituvchiga qo‘yiladigan talablar. 1. o‘qituvchining kasbiga xos xislatlari. 1. pedagogik qobiliyatlar. 1. o‘qituvchining o‘z malakasini oshirib borishining muammolari. o‘qituvchining o‘rni va uning vazifalari, o‘sib kelayotgan yosh avlodni tarbiyalash ishiga jamiyat va jamoatchilik tomonidan e’tibor qaratilishining naqadar muhim ahamiyatga egaligi aniqlanadi. mamlakatimizda “kadrlar tayyorlash milliy dasturi”nihayotga tatbiq etish jarayonida o‘qituvchining yosh avlodga ta’lim va tarbiya berishida jamiyat oldida javobgarligi yanada ortib boraveradi. hozirgi sharoitda jamiyatning maktab oldiga qo‘yayotgan talablari kun sayin ortib bormoqda va bu talablarni amalda to‘g‘ri hal qilish vazifasi o‘...

This file contains 20 pages in DOCX format (39.5 KB). To download "ta'lim va tarbiya psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ta'lim va tarbiya psixologiyasi DOCX 20 pages Free download Telegram