o‘smirlik davri psixologiyasi

PPTX 30 pages 260.0 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 260.0 KB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti 5140500 – kimyo ta’lim yo’nalishi uchun «umumiy psixologiya» fanidan 11-mavzu. yosh davrlarining psixologik xususiyatlari samarqand – 2018 yil reja: o’smirlik davri psixologiyasi akseleratsiya nazariyalari tarbiyasi qiyin o’smirlar o’smirlik davri psixologiyasi o‘smirlik davri 10-11, 14-15 yoshni tashkil etib, ko‘pchilik o‘quvchilarda o‘smirlik yoshiga o‘tish asosan 5-sinfdan boshlanadi. «endi u bola emas-u, hali katta ham emas» - bu formula o‘smirlik davri xarakterini bildiradi. bu yoshda o‘smir rivojida keskin o‘zgarishlar ro‘y bera boshlaydi. bu o‘zgarishlar fiziologik hamda psixologik o‘zgarishlardir. fiziologik o‘zgarish jinsiy yetilishning boshlanishi va bu bilan bog‘liq ravishda tanadagi barcha a’zolarning mukammal rivojlanishi va o‘sishi, xujayra va organizm tuzilmalarining qaytadan shakllana boshlashidir. o‘smirlar o‘zlarini kattalardek tutishga harakat qiladilar. ular o‘zlarining layoqat, qobiliyat va imkoniyatlarini ma’lum darajada o‘rtoqlari va o‘qituvchilariga ko‘rsatishga intiladilar. bu holatni oddiy kuzatish yo‘li bilan ham osongina ko‘rish mumkin. o‘smirlik yoshiga xos bo‘lgan psixologik xususiyatlarni o‘rgana turib, o‘smirlar …

2 / 30

ilishning boshlanishi bilan izohlab bo‘lmaydi. jinsiy yetilish o‘smir xulq-atvoriga asosiy biologik omil sifatida ta’sir ko‘rsatib, bu ta’sir bevosita emas, balki ko‘proq bilvositadir. o‘smirlik davriga ko‘pincha so‘zga kirmaslik, o‘jarlik, tajanglik, o‘z kamchiliklarini tan olmaslik, urushqoqlik kabi xususiyatlar xos. kattalarga nisbatan agressiv munosabatning paydo bo‘lishi, negativizm singari noxush xulq-atvor alomatlari o‘z-o‘zidan kelib chiqadigan bevosita jinsiy yetilish tufayli paydo bo‘ladigan belgilar bo‘lmay, balki ular bilvosita ta’sir ko‘rsatadigan o‘smir yashaydigan ijtimoiy shart-sharoitlar vositasi orqali: uning tengdoshlari, turli jamoalardagi mavqei tufayli, kattalar bilan munosabati, maktab va oilasidagi o‘rni munosabatlari sababli yuzaga keladigan xarakter belgilaridir. mana shu ijtimoiy sharoitlarni o‘zgartirish yo‘li bilan o‘smirlarning xulq-atvoriga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ta’sir ko‘rsatish mumkin. o‘smirlar nihoyatda taqlidchan bo‘lib, ularda hali aniq bir fikr, dunyoqarash shakllanmagan bo‘ladi. ular tashqi ta’sirlarga va hissiyotlarga juda beriluvchan bo‘ladilar. shuningdek ularga mardlik, jasurlik, tantiqlik ham xosdir. tashqi ta’sirlarga beriluvchanlik o‘smirda shaxsiy fikrni yuzaga kelishiga sabab bo‘ladi, lekin bu shaxsiy fikr aksariyat hollarda asoslanmagan bo‘ladi. shuning uchun ham …

3 / 30

di. bu holat ularni ichdan asbiylashishlariga sabab bo‘ladi va o‘smirlik davri krizisi deyiladi. o‘smirlik davrida yetakchi faoliyat – bu o‘qish, muloqot hamda mehnat faoliyatidir. o‘smirlik davri muloqotining asosiy vazifasi bu do‘stlik, o‘rtoqlikdagi elementar normalarni aniqlash va egallashdir. o‘smirlar muloqotining asosiy xususiyati shundan iboratki, u to‘la o‘rtoqlik kodeksiga bo‘ysinadi. o‘smirlarning ota-onasi, kattalar bilan qiladigan muloqoti asosan ularning katta bo‘lganlik hissi asosida tuzilgan bo‘ladi. ular kattalar tomonidan qilinadigan haq–huquqlarini cheklashlariga, qarshilik va e’tirozlariga qattiq qayg‘uradilar. lekin shunga qaramasdan u muloqotda kattalarning qo‘llab-quvvatlashlariga ehtiyoj sezadilar. birgalikdagi faoliyat o‘smirga kattalarni yaxshiroq tushunishlari uchun yordam beradi. o‘smir o‘zida bo‘layotgan o‘zgarishlar, uni tashvishga solayotgan muammolar haqida kattalar bilan bo‘lishishga katta ehtiyoj sezadi, lekin buni hech qachon birinchi bo‘lib o‘zi boshlamaydi. o‘smir o‘ziga nisbatan yosh bolalardek qilinadigan muomala – munosabatiga qattiq norozilik bildiradi. o‘smirlar muloqoti nihoyasida o‘zgaruvchanligi bilan xarakterlanadi. o‘smirlik davriga kimningdir xatti-harakatini imitatsiya qilish xosdir. ko‘pincha ular o‘zlariga tanish va yoqadigan kattalarning xatti-harakatlarini imitatsiya, taqlid qiladilar. …

4 / 30

arishlar uning oldiga yangi talablar qo’yadi, bu esa o’z navbatida ko’proq huquq va erk berilishini, eng avvalo mustaqil qarorga kelish va o’z xulq-atvorini maqbul deb hisoblab amalga oshirishni taqozo qiladi. psixik takomillashish, kamolotga intilish, nisbiy barqarorlik o’smirlik davrining eng muhim xususiyatlari hisoblanadi. hozirgacha balog’atga erishish va jinsiy yetilishning jadallashishi (akseleratsiya) to’g’risida bir butun ilmiy nazariya mavjud emas. shuning uchun o’sishdagi jadallashuv, ya’ni akseleratsiya bo’yicha ham muayyan nazariya yaratilmagan. ana shu boisdan har xil ilmiy asosdagi, bir-biridan farqli e’tirozli qator nazariyalar paydo bo’lgan. quyida akseleratsiya muammosiga oid qarashlar bilan tanishib chiqamiz. geliogen nazariyasi geteroziya nazariyasi ijtimoiy sharoitning yaxshilanishi nazariyasi ijtimoiy akselerasiya nazariyasi urbanizasiya nazariyasi nutritiv nazariya nurlanish nazariyasi geliogen nazariyasi. ushbu nazariya 1936 yilda chet el olimlari tomonidan yaratilgan bo’lib, uning asosiy mohiyati akselerasiya hodisasi quyosh nurining bevosita ta’siri bilan vujudga keladi, degan g’oyadan iboratdir. bu g’oya tarafdorlarining fikricha, bolalar ko’p vaqt oftobda bo’lishi natijasida ularning o’sishida tezlashish, ya’ni akselerasiya ro’y …

5 / 30

o’zgarishlar sodir bo’lgani insonlar o’rtasidagi ijtimoiy, diniy, milliy, irqiy tafovutlarning kamayishiga olib keldi. turli millat vakillarining aralash nikohga kira boshlagani bunga yorqin misoldir. diniy e’tiqodlar, irqiy farqlar, etnik va milliy xususiyatlar, xarakter, an’analar, urf-odatlar, marosimlar, rasm-rusum va hokazolar aralash nikohga hech qanday to’siq bo’la olmadi. hayot tarzi har xil mamlakatlarning xalqlariga xos xususiyatlar ham aralash nikohni to’xtata olmadi. aralash nikohga kirish tobora kengaymoqda. mazkur nazariyaga muvofiq psixik dunyodagi qayta qurishlar nasliy belgilar keskin o’zgarishiga sabab bo’ldi, natijada farzandlarning o’sishida kuchayish, jadallashish, akselerasiya hodisasi vujudga keldi. biroq mazkur muammoni ilmiy jihatdan atroflicha asoslab berish uchun yuqorida ta’kidlangan omillar yetarli emas. shunga qaramay, geteroziya nazariyasi biologik o’sishda jadallashish jarayonini vujudga keltirishda alohida ahamiyat kasb etadi. urbanizasiya nazariyasi. jamiyat rivojlanishida shaharlarning roli ortishi bu nazariyaga asos qilib olingan. xix asrning o’rtalaridan boshlab, qishloq aholisining shaharga ko’chishi avj oldi, ya’ni aholi orasida migrasiya yoki urbanizasiya hodisasi yuzaga keldi. shaharning turmush tarzi, o’ziga xos xususiyatlari, …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘smirlik davri psixologiyasi"

слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti 5140500 – kimyo ta’lim yo’nalishi uchun «umumiy psixologiya» fanidan 11-mavzu. yosh davrlarining psixologik xususiyatlari samarqand – 2018 yil reja: o’smirlik davri psixologiyasi akseleratsiya nazariyalari tarbiyasi qiyin o’smirlar o’smirlik davri psixologiyasi o‘smirlik davri 10-11, 14-15 yoshni tashkil etib, ko‘pchilik o‘quvchilarda o‘smirlik yoshiga o‘tish asosan 5-sinfdan boshlanadi. «endi u bola emas-u, hali katta ham emas» - bu formula o‘smirlik davri xarakterini bildiradi. bu yoshda o‘smir rivojida keskin o‘zgarishlar ro‘y bera boshlaydi. bu o‘zgarishlar fiziologik hamda psixologik o‘zgarishlardir. fiziologik o‘zgarish jinsiy yetilishning boshlanishi va bu bilan bog‘liq ravishda tana...

This file contains 30 pages in PPTX format (260.0 KB). To download "o‘smirlik davri psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘smirlik davri psixologiyasi PPTX 30 pages Free download Telegram