adabiy germenevtika va badiiy asar arxitektonikasi

DOC 298.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1695384216.doc adabiy germenevtika va badiiy asar arxitektonikasi reja: 1. badiiy asar matnini tushunish adabiy germenevtikaning asosiy omili sifatida 2. adabiy germenevtikaning taraqqiyot mezonlari 3. badiiy matnni tushunish va aqliy faoliyat tizimi jarayonlari 4. adabiy germenevtikaning boshqa fanlar orasidagi o’rni 5. adabiy germenevtika tarixidan 6. germenevtik tahlil va badiiy asar yolqini 7. badiiy matnni o’zlashtirish jarayonida ijodiy yolqin imkoniyatlari 8. badiiy matn germenevtik tahlilining munosabat kategoriyalari badiiy asar matnini tushunish adabiy germenevtikaning asosiy omili sifatida inson borliqni aql va qalb bilan qabul qilar ekan, farosat, zakovat, fahm, idrok kabi ratsional kategoriyalardan farqli ravishda olamni ruhiy-psixologik, hissiy – emotsional tushunib etishi, his qilingan dunyo ranglarini izohlash germenevtika fanining asosiy omili hisoblanadi. germenevtika ruhiy-psixologik, hissiy-emotsional o’zlashtirilgan dunyoning turli manzaralarini izohlaydi, individual o’ziga xoslik kategoriyalarini tavsiflaydi. adabiy germenevtika – badiiy matnni tushunish va uning jarayonini o’rganadigan fandir. «arxitektonika» termini yunoncha arhitektonike – «qurilish san’ati» ma’nosidagi so’z bo’lib, ilmiy doiralarda: 1) arxitek. qurilish ob’ektlari fasadi, …

chun yo’naltirilishi demakdir. matn mazmuni va mazmun orqali shakllangan g’oyani egallash uchun yo’naltirilgan tajriba bir vaqtning o’zida individual (xususiy) yoki ijtimoiy bo’lishi mumkin: bir odamning tushunish imkoniyatlari ikkinchi odamning faoliyatida taraqqiy topsa, ikkinchi odamning muvaffaqiyatlari esa, birinchi odamning imkoniyatlarini kengayishiga xizmat qiladi. shu nuqtai nazardan tushunish yoki ma’nolarni anglab etish jarayonining intersub’ektivligi haqida gapirish o’rinlidir. filologiya fanida matnni tushunish mohiyati haqidagi masala eng muhim, dolzarb va murakkab muammolardan biridir. shu sababli tushunish jarayonini biror bir yagona yo’nalish asosida o’rganish mumkin emas. tushunish jarayoniga dialektik munosabat uning yo’nalishlarini kengaytirilishini hamda tushunish tashkil topishini ham diaxronik asnoda o’rganishni talab qiladi. tushunishning ta’rifi nisbatan qisqa, ya’ni ular fanning boshqa sohalaridan – ong, tafakkur, bilim kabilardan farqini aniqlashga qaratilgan. yuqorida aytilganlar asosida tushunishning aniq yo’nalishlari belgilangan bo’lib, ular quyidagilardan iborat: tushunish – matn arxitektonikasining ichki aloqalarini anglab etish jarayoni; tushunish - matnning mantiqini anglab etish jarayoni; tushunish – matnda shakllangan o’zga insonlarning ichki his-tuyg’ulari, …

hamda turli davrlarda har xil kenglik va gorizontlarga ega. shunda u ta’kidlaydiki, bu gorizont tushunishga intilish jarayonida cheksiz kengayib boraveradi. o’z vaqtida mana shunday kuzatuvlar asnosida quyidagicha ta’rif qabul qilingan edi: «to’laqonli tushunib etish bu – yangi gorizontlarga olib chiqadigan gorizont». bu kabi ta’riflarning miqdori yana shu hol bilan xarakterlanadiki, matnni tushunib etish shakllari turli tiplarga bo’linadi. aksar hollarda bu tiplar shunchalik farqlanadiki, ularni «tushunish» termini ostiga birlashtirishning o’zi ko’p hollarda ulardagi turli-tumanlik, hatto ko’p o’rinlarda qarama qarshilikka borib etadi va haqiqatni anglash yo’lini to’sib ham qo’yadi. xuddi shunday fikrni tadqiqot predmeti tipologiyasi bo’la oladigan «tushunadigan odam», «matn», «mazmun», «arxitektonika» kabilar haqida ham aytish mumkin. aksar hollarda «aniq ta’rif» tushunchasi emas, balki har bir elementlarning borlig’idagi farq va qarama-qarshiliklarni aniqlashtirish matnlarning mohiyatini anglab etishga xizmat qilishi mumkin. adabiy germenevtikani o’rganishning bu yo’lini egallash borasida shuni nazarda tutmoq lozimki, binobarin hayot haqiqatini aks ettirishning, inson fikriy faoliyati sistemasi murakkab komponentlarining bir …

ini egallashga bo’lgan intilish jarayoni amalga oshiriladi. muhimi shundaki, bu egallash inson tomonidan hayot haqiqatini egallashning faqat bir tomoni xolos, chunki dunyoni anglab etishning usullari farqi (predmetli-amaliy, ilmiy, badiiy va boshqalar) matnni anglab etishning tipologik farqlarida birbirining o’rnini bosishi mumkin. xuddi hayot haqiqatini egallash jarayonidagi kabi matn mazmunini egallashda (tushunishda) ham insoniyat haqiqatni anglab etishga intiladiki, bu faoliyat sub’ektivlikning asoslaridan biri, ya’ni uni ob’ektivlikdan farqlarini bartaraf qilishga qaratiladi. shu sababli tushunish insoniyatning barcha faoliyatiga belgilar vositasida kirib keladi. ma’lumki, sub’ektivlik nafaqat matn retsipienti (qabul qiluvchisi) da, shuningdek, uning protsudenti (yaratuvchisi) da ham mavjud. matn faqatgina sub’ektga singdirilgan tayyor ob’ektdan iboratgina emas. tushunish busub’ektning ob’ektga moddiy-amaliy, individual-psixologik munosabati hamdir. shu bois matnni tushunish insonga uni o’zlashtirish jarayonida muallif miyasidan o’quvchi miyasiga ma’lumotlarni oynadagi aksi kabi o’tkazib yuborish emas. bu erda protsudent va retsipientlar muvofiqlashgan harakatlarining murakkab sub’ektivligi o’rin tutadiki, bu hol ijtimoiy – tarixiy sabablar bilan shartlashgan bo’ladi. (bu haqda quyida …

argan holda o’z holimcha qolishim meni tushunish jarayonining haqiqiyligini ta’minlashga bo’lgan intilishimni kamaytirmaydi. xuddi shu hol doimo meni quyidagi tartibda tuziladigan savollarga javob izlashga majbur qiladi: «men nimani tushundim, men tushundimmi o’zim? agar men hammasini tushunmagan bo’lsam, qanday qilsam hammasini tushunaman? », yoki «nima uchun men anovi tanishimday tushunmadim? », yoki «qanday qilib hammasini tushunishim mumkin? » va boshqalar. ko’rinib turganidek, biz uchun bu erda muhimi tushunishni tushunish, ya’ni tushunish refleksiyasi (bundan tashqari: bilim haqida bilim, xotira haqida xotira v.b.) dan iborat. refleksiya tushunishga qarindosh bo’lgan tushuncha, tushunish esa refleksiyaning uyushgan holati demakdirki, bu hol adabiy germenevtikaning muhim holatlaridan biri: to’laqonli tushunishga erishish uchun inson refleksiyaga ham o’rganishi kerak. kitobxondan kafolatli tushunishni talab qilish uchun reja asosida uni refleksiyaga o’rgatish kerak. ma’lum bo’lganidek, agarda tushunish refleksiya bilan bir xil hodisa emas ekan, u holda refleksiya fikrlash faoliyatining tizimi sifatida, voqelikni o’zlashtirish hodisasi sifatida tushunishning yaqin qarindoshi bo’lib chiqadi. o’zlashtirish jarayoni …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "adabiy germenevtika va badiiy asar arxitektonikasi"

1695384216.doc adabiy germenevtika va badiiy asar arxitektonikasi reja: 1. badiiy asar matnini tushunish adabiy germenevtikaning asosiy omili sifatida 2. adabiy germenevtikaning taraqqiyot mezonlari 3. badiiy matnni tushunish va aqliy faoliyat tizimi jarayonlari 4. adabiy germenevtikaning boshqa fanlar orasidagi o’rni 5. adabiy germenevtika tarixidan 6. germenevtik tahlil va badiiy asar yolqini 7. badiiy matnni o’zlashtirish jarayonida ijodiy yolqin imkoniyatlari 8. badiiy matn germenevtik tahlilining munosabat kategoriyalari badiiy asar matnini tushunish adabiy germenevtikaning asosiy omili sifatida inson borliqni aql va qalb bilan qabul qilar ekan, farosat, zakovat, fahm, idrok kabi ratsional kategoriyalardan farqli ravishda olamni ruhiy-psixologik, hissiy – emotsional tushunib etishi, h...

DOC format, 298.5 KB. To download "adabiy germenevtika va badiiy asar arxitektonikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiy germenevtika va badiiy a… DOC Free download Telegram