qadriyatlar falsafasi (aksiologiya)

PDF 36 pages 1.1 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PDF

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

qadriyatlar falsafasi (aksiologiya) qadriyatlar falsafasi (aksiologiya) (phd) alijonova g.m. reja: 1. qadriyatshunoslik tushunchasining mazmun mohiyati 2. aksiologik ong 3. qadriyat va uning namoyon bo’lish shakllari 4. oila instituti jamiyatning asosiy qadriyati • qadriyatlarni g’arb mamlakatlarida “aksiologiya” fani o'rganadi. bu atama ilmiy bilimlar sohasiga xx asrning ikkinchi yarmida nesim aksiologi y. gartman va fransuz olimi p.lapi tomonidan kiritilgan. aksiologiyani qadriyatlar to’g’risidagi fan yoki to’g’ridan – to’g’ri “qadriyatshunoslik” deb atash ham mumkin. • g’arbda bu atama yunoncha “axio” (qadriyat) va “logos” (fan, ta'limot) tushunchalaridan tashkil topgan. • abu rayhon beruniy (973- 1048) ma’naviy qadriyatlarning vujudga kelishi ijtimoiy munosabatlar, kishilarning yashash tarzi, moddiy ehtiyojlari, qiziqishlari, manfaatlari, talablari va maqsadlari bilan uzviy bog‘langan • qadriyatlar muammosi ibn sinoning «donishnoma», «solomon va ibsol» kabi bizgacha yetib kelgan asarlarida ham o‘z ifodasini topgan. • uning nazarida o‘z ibtidosini allohdan olgan borliq va tabiat insonni o‘rab turuvchi abadiy makondir. shu jihatdan uning qadri beqiyos, inson esa hamma …

2 / 36

nazaridan bayon qilingan. • navoiyning odil jamiyat to‘g‘risidagi qarashlarida umum ijtimoiy qadriyatlar tizimi, komil inson ta’limotida esa eng yetuk inson qiyofasiga xos shaxsiy qadriyatlar tizimi ta’riflangan. • bunda ikki qadriyatlar tizimining aloqadorligi yaqqol ko‘rinib turadi. mutafakkirning ma’naviy qadriyatlar to‘g‘risidagi g‘oyalari bugungi mustaqillik sharoitida katta ahamiyat kasb etmoqda. • qadriyatshunoslik asosan qadriyatlar, ularning namoyon bo‘lish shakllari, qadrlash xissi, qadrlash tuyg‘usi, qadriyatli munosabat va aksiologik yondashuv, ijtimoiy taraqqiyot jarayonida qadriyatlar sohasidagi o‘zgarishlar, qadrlash va qadrsizlanish muammolari, tarixni aksiologik tushunish, qadriyat tizimlarining amal qilish xususiyatlari to‘g‘risidagi masalalarni o‘rganadi. • aksiologik ong – qadriyatlarni anglash jarayonida vujudga keladigan, qadrlash tuyg‘usi, aksiologik tushuncha, xulosalarni ifodalaydigan va aks ettiradigan ijtimoiy ong shaklidir. aksiologik ong: aksiologik hissiyot aksiologik idrok qadrlash tuyg‘usi aksiologik kechinmalar qadriyat mazmunini ifodalaydigan tushuncha, xulosa va tafakkur bilan uzviy bog‘liqdir. • aksiologik dunyoqarash – ijtimoiy dunyoqarashning o‘ziga xos tarkibiy qismlaridan biri sifatida, kishilarning voqelikka qadriyatli munosabati va faoliyatining yo‘nalishini belgilaydigan aksiologik - • qarashlar …

3 / 36

moiy hodisalarda mujassamlashgan ijtimoiy ne’matlar, tarixiy voqealar, madaniy meros, axloqiy ezgulik, go‘zalik mezonlarigani qanoatlantiruvchi estetik hodisalar, diniy ibodat predmetlari yoki o‘zining muayyan ramziy ifodasini topgan diniy g‘oyalar va sh.k. • moddiy qadriyatlar ongda emas, balki odamlar hayot faoliyatida amal qiluvchi muayyan narsalar, hodisalar dunyosida mavjud bo‘ladi. https://azkurs.org/reja-kirish-maktab-dunyo-imoratlarining-eng-muqaddas-va-qadrli.html https://azkurs.org/xviii-asrda-angiliayning-tashqi-siyosati-reja.html https://azkurs.org/14-mavzu-estetik-tarbiyaning-turlari-va-yonalishlari.html • ijtimoiy-siyosiy qadriyatlar – bu ijtimoiy va siyosiy hodisalar, voqealar, siyosiy aktlar va harakatlarning qadriyat sifatidagi ahamiyatidir. ijtimoiy-siyosiy qadriyatlar qatoriga, odatda, siyosiy va ijtimoiy harakatlarda mujassamlashgan ijtimoiy imtiyozlar, shuningdek jamiyatning ravnaq topishi, xalqlar o‘rtasida tinchlik va hamkorlikning mustahkamlanishiga ko‘maklashuvchi tarixiy voqealarning progressiv ahamiyati kiradi. https://azkurs.org/mavzu-elementar-hodisalar-tushunchasi-tasodifiy-hodisalar-hodi.html • ma’naviy qadriyatlar – bu ma’naviy qadriyatlar qatoriga baxt- saodat, yaxshilik va yomonlik, go‘zallik va xunuklik, adolat va adolatsizlik, huquqiylik va nohuquqiylik, tarixning mazmuni va insonning vazifasi va hokazolar haqidagi me’yoriy tasavvurlar ko‘rinishida ifodalangan ijtimoiy ideallar, mo‘ljallar va baholar, me’yorlar va taqiqlar, harakat prinsiplari kiradi. https://azkurs.org/reja-baxt-ozi-nima-baxt-haqida-qarashlar.html https://azkurs.org/sintaksisning-organish-obyekti-sintaktik-aloqa-vositalari-soz.html • individual yoki shaxsga doir qadriyat – bu narsa, …

4 / 36

r va davlatlar uchun umumiy qadrlash mezoni hosoblangan, umumbashariy ahamiyatga ega boʻlgan qadriyatlar tizimini ifoda etadigan tushuncha. • umuminsoniy qadriyatlar nihoyatda keng koʻlamli va serqirra tushnchadir. u ozodlik, erkinlik, tinchlik, baxt-saodat kabi umumijtimoiy maʼno-mazmun kasb etadigan tushunchalardangina iborat emas. • oila - qon-qarindoshlik, qarindoshchilik (nikoh orqali) yoki birga istiqomat qilish orqali bogʻlangan odamlardan iborat ijtimoiy guruhdir. • oila shaxs tarbiyasida va ijtimoiylashuvida boshqa ijtimoiy institutlar bilan taqqoslaganda eng muhim vazifalarni bajaradi. chunki, aynan oilada individual qobiliyatlar, shaxsiy, kasbiy qiziqishlar, axloqiy normalar shakllanadi. oila omili insonga butun umr davomida ta’sir etadi. ijtimoiy jihatdan oila - inson turli ijtimoiy maqomlarni egallaydigan jamoa hisoblanadi. • abu ali ibn sinoning “tadbir-al-manozil” asarida oilada er va xotinning yaxshi sifatlarini sanab o‘tadi. ularning shaxsiy namunalari bola uchun o‘rnak bo‘lib uning kelajak taqdirini belgilashda muhimligini alohida ta’kidlaydi. • “siz gaplashish, fikr olishda xayrixohlik talablariga rioya qilgan holda ish ko’rsangiz, yo’ldan adashmaysiz va to’siqlarga duch kelmaysiz”. • “bolada …

5 / 36

ol keladur. bu savolga, birinchi uy tarbiyasi. bu ona vazifasidir. bir kishi deyurki, qaysi onalarni aytursuz, bilimsiz boshi paqmoq, qo‘li to‘qmoq onalarnimi? • o‘zlarida yo‘q tarbiyani qaydan olib berurlar” der. mana bu so‘z kishini yuragini ezar, bag‘rini yondurar. otasiga nima dersiz, desak, “qaysi ota? to‘ychi, uloqchi, bazmchi, do‘mbirachi, karnaychi, surnaychi, ilm qadrini bilmagan, ilm uchun bir pulni ko‘zlari qiymagan, zamondan xabarsiz otalarni aytursizmi? avval o‘zlarini o‘qitmoq, tarbiya qilmoq lozimdur”, - der. mana bu so‘zni eshitgach umid qo‘llari qo‘ltiqqa urilur. • yusuf xos hojib (“qutadg‘u bilig” asari)ning uqtirishicha, har bir kishi jamiyatga munosib bo‘lib kamol topmog‘i kerak. buning uchun u tug‘ilgan kunidan boshlab zarur tarbiyani olmog‘i lozim. • “ayol kishini to‘rt xislati uchun nikohga olinadi: moli uchun; hasabi (ota— bobolarining obro‘si va maqtovga loyiq xislatlari) uchun; jamoli uchun; dini uchun. sen dindorini tanlagin, qo‘ling qurigur” • “dunyoning bor-budi foydalanadigan matohlardir. dunyo matohlari ichida eng yaxshisi soliha ayoldir” • “agar sizlarga dini …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadriyatlar falsafasi (aksiologiya)"

qadriyatlar falsafasi (aksiologiya) qadriyatlar falsafasi (aksiologiya) (phd) alijonova g.m. reja: 1. qadriyatshunoslik tushunchasining mazmun mohiyati 2. aksiologik ong 3. qadriyat va uning namoyon bo’lish shakllari 4. oila instituti jamiyatning asosiy qadriyati • qadriyatlarni g’arb mamlakatlarida “aksiologiya” fani o'rganadi. bu atama ilmiy bilimlar sohasiga xx asrning ikkinchi yarmida nesim aksiologi y. gartman va fransuz olimi p.lapi tomonidan kiritilgan. aksiologiyani qadriyatlar to’g’risidagi fan yoki to’g’ridan – to’g’ri “qadriyatshunoslik” deb atash ham mumkin. • g’arbda bu atama yunoncha “axio” (qadriyat) va “logos” (fan, ta'limot) tushunchalaridan tashkil topgan. • abu rayhon beruniy (973- 1048) ma’naviy qadriyatlarning vujudga kelishi ijtimoiy munosabatlar, kishilarning yashash...

This file contains 36 pages in PDF format (1.1 MB). To download "qadriyatlar falsafasi (aksiologiya)", click the Telegram button on the left.

Tags: qadriyatlar falsafasi (aksiolog… PDF 36 pages Free download Telegram