sholi sistematikasi va morfolojiyasi

DOCX 5 pages 19.7 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.7 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

sholi sistematikasi va morfologiyasi. sholi sistematikasi. sholining klassifikasiyasini g.g.guщin ishlab chiqqan. uning klassifikasiyasi bo‘yicha sholi qo‘ng‘irboshlilar oilasiga (roaseaye) kiradi. uning madaniy turi oryza sativa.l. ikkita kenja to‘rga bo‘linadi. 1.xaqiqiy sholi.-oryza sativa subsp.communis. 2.kalta donli sholi- oryza sativa subsp.brevis. bu ikkala kenja turlari donining uzunligi bilan bir-biridan farq qiladi. xaqiqiy yoki oddiy sholining donini uzunligi 5-7 mm, kalta sholiniki esa 4 mm bo‘ladi. xaqiqiy sholi o‘zi «shohcha» nomi bilan ikki guruhga bo‘linadi: a) xindiston sholisi.(indica) b) xitoy-yapon sholisi.(sino-japonoca) hindiston sholisining doni uzun, ingichka bo‘ladi.bularning doni asosan oynasimon bo‘ladi. donining uzunligi eniga nisbatan 3,0:1 va 3,5:1 ga teng bo‘ladi. xitoy-yapon sholisining doni kalta, yumaloq va yo‘g‘on shakilda bo‘ladi. donining uzunligi eniga nisbatan 1,4:1, 2,5:1 va 2,9:1 ga teng bo‘ladi. bularning ichida unsimon donli shakllari ham bor. bu sholini eng ko‘p navlari hamdo‘stlik mamlakatlarda ekiladi. oddiy sholi doniningxillari. a-hind sholisi, 6-xitoy-yapon sholisi, v-kalta donli sholi, sholining yuqorida aytib o‘tilgan kenja turlari 150 ga …

2 / 5

kma sholi (o.sativa l.) va po‘stsiz (yalangoch) sholi (o.glaberrima steud.) ekiladi. qolgan turlari biryillik va ko‘p yillik yovvoyi o‘simliklar bo‘lib,doni yetilmasidan to‘kilib ketishi bilan ajralib turadi va asosan tropik kengliklarda uchraydi. ekma sholi. (o. sativa) juda keng tarqalgan bir yillik o‘simlik; tropiklar, subtropiklarda va janubiy kengliklardagi hamma joyda, janubiy – sharqiy osiyo, uzoq sharq, yevropa, afrika, amerikak, avstraliya mamlakatlarida ekiladi. po‘stsiz (yalong‘och) sholi (o. glaberrima ) ham bir yillik o‘simlik bo‘lib, faqat afrikada tarqalgan. sholi, n.b.natlinning ris (sholi) nomli kitobida bayon etilgan klassifikasiyaga muvofiq, boshoqchasining shakli jihatidan uchta kenja turga: kalta donli sholi – subs. brevis; xind sholisi- subs. indica; xitoy- yapon sholisi- subs. china-japonica ga bo‘linadi. kalta donli sholi kenja turi (brevis) ning doni kalta , ko‘pi bilan 4 mm bo‘ladi. janubiy-sharqiy osiyoda tarqalgan. bizda uchramaydi. hind sholisi kenja turi (indica) ning doni uzun, ingichka va kambarg bo‘ladi, doni bo‘yining eniga nisbati 3:1 va bundan ko‘proq keladi. bu kenja …

3 / 5

i yoki unda yirik unsimon dog‘lar ko‘rinib turadi. doni qaynatib pishirilganda yopishqoq massaga aylanmaydi, yodning spirtagi eritmasida ko‘k rangga bo‘yaladi. yopishqoq sholi. donining sinig‘i xira, stearinsimon bo‘lib qaynatilganda yopishqoq bo‘tqaga aylanadi, yoding spirtdagi eritmasi bilan jigar rangga bo‘yaladi. kam uchraydi. sholi tur xillarining bir-biridan farq qiladigan, muhim belgilariga qo‘yidagilar kiradi: 1). gul qobiqlari uchining tuzilishi- to‘g‘ri yoki kayrilganligi; 2). qiltiqliligi- qiltiqlarining bor- yo‘qligi; 3). gul qobiqlari rangining xilma-xiligi- bir tusda yoki ikki xil bo‘lishi; 4). qiltiqlarining rangi- boshoqchalarining rangi bilan bir-xil yoki undan boshqacha bo‘lishi. 5). donning rangi- ko‘pincha ok, lekin ba’zan boshqa rangda bo‘ladi. oddiy sholining tur xillari ko‘prok uchraydi. (sokolova,1966). sholimorfologiyasi. sholi donli o‘simlik hisoblanib, boshqa donli o‘simliklar bilan juda ko‘p o‘xshashliklarga ega. lekin ba’zi bir morfologik, biologik va fiziologik xususiyatlari bilan ulardan farq qiladi. sholi bir yillik gigrofit o‘simliklar jumlasiga kiradi. sholining ildiz majmuasi boshqa donli o‘simliklarga o‘xshash popuk ildiz, boshoq va ikkilamchi ildizlardan iborat. sholining ypyg‘i …

4 / 5

m gacha yetadi. bo‘g‘im va bo‘g‘im oraliqlariga ega bo‘lib, 10 tadan 20 tagacha bo‘g‘im bo‘ladi. poyasining rangi yashil, ba’zan qizg‘ish rangda bo‘ladi. barglari sodda barg, cho‘zinchoq shaklda, odatda yashil rangda, barg tilchalari tangachasimon pardadan iborat, cho‘ziq shaklda, ba’zi sholining tur xillarida tilchasi bo‘lmaydi. quloqchalari o‘roqsimon bo‘lib poyani o‘rab turadi. gulto‘plami - sholining poyasi gulto‘plamlari bilan tugallanadi. gulto‘plami ro‘vak, u asosiy va yon shoxlardan iborat. gulto‘plami tik o‘sadigan, egilgan, oraliq shaklda, yoyiq yoki g‘uj bo‘ladi. ularning uzunligi 10 sm dan 30 sm gacha yetadi (44-rasm). gulto‘plamining shoxlarida boshoqchalar joylashadi, boshoqchalari bir gulli, ikkita ingichka, kalta boshoqcha qobig‘iga ega, bular boshoqchaga zich taqalib turadi. ko‘pchilik sholini navlarida boshoqcha qobiqlarini uzunligi boshoqcha uzunligini 1/3 qismiga teng bo‘ladi. guli ikki jinsli, u ikkita yirik gul qobig‘iga-tashqi va kchki gul qobig‘iga uralgan. gul qobiqlarining orasida tuguncha, ikkita patsimononalik va 6 ta otalik joylashgan (boshqa donli ekinlarda 3-ta otalik) bo‘ladi. mevasi don. gul qobiqlariga uralgan, ulardan …

5 / 5

pi-sharligi uzun-ligi zichligi shakli 1000 don vazni,g qobiqliligi oynasi-monligi donchiqishi yotib qolishga to‘kili shga kasallikga arpa sholi 18 o‘rtacha uzunchoq 30,5-31,5 20 oynasimon 72-73 chidamsiz chidamli kam chidamli juda tezpi-shar uzros-7-13 17,5-19,5 zich yumaloq 30,5-32 18-20 -»- 66-67 chidamli chidamli kechpishar avangard 20-22 33-34 17-17,5 69-70 o‘rtapishar intensiv 15-16 yumalok,-ponasimon 29,0 19-20 69,2 o‘rtacha o‘rtapishar lazurniy 22-23 siyrak uzunchoq 32-33 20 70-73 o‘rtacha chidamli o‘rtapishar nukus-2 14-15 zich ponasimon 24-30 19 67-68 tezpishar

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sholi sistematikasi va morfolojiyasi"

sholi sistematikasi va morfologiyasi. sholi sistematikasi. sholining klassifikasiyasini g.g.guщin ishlab chiqqan. uning klassifikasiyasi bo‘yicha sholi qo‘ng‘irboshlilar oilasiga (roaseaye) kiradi. uning madaniy turi oryza sativa.l. ikkita kenja to‘rga bo‘linadi. 1.xaqiqiy sholi.-oryza sativa subsp.communis. 2.kalta donli sholi- oryza sativa subsp.brevis. bu ikkala kenja turlari donining uzunligi bilan bir-biridan farq qiladi. xaqiqiy yoki oddiy sholining donini uzunligi 5-7 mm, kalta sholiniki esa 4 mm bo‘ladi. xaqiqiy sholi o‘zi «shohcha» nomi bilan ikki guruhga bo‘linadi: a) xindiston sholisi.(indica) b) xitoy-yapon sholisi.(sino-japonoca) hindiston sholisining doni uzun, ingichka bo‘ladi.bularning doni asosan oynasimon bo‘ladi. donining uzunligi eniga nisbatan 3,0:1 va 3,5:1 ga teng bo...

This file contains 5 pages in DOCX format (19.7 KB). To download "sholi sistematikasi va morfolojiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sholi sistematikasi va morfoloj… DOCX 5 pages Free download Telegram