hujayraning qaytar va qaytmas zararlanishining morfolojiyasi

DOCX 19 pages 40.2 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 40.2 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

toshkent tibbiyot akademiyasi davolash fakulteti potologik anatomiya mavzu: hujayraning qaytar va qaytmas zararlanishi. hujayraning zararlanishi va nobut bo’lishi: sabablari, rivojlanish maxanizmi, morfologiyasi. apoptoz. o’tkir yallig’lanish. mustaqil ishi tayyorladi : 216-suruh talabasi isomiddinov asliddin qabul qildi : hudoynazarov sobirjon qahramonovich toshkent-2019 reja: 1. hujayra qaytar va qaytmas zarar lanishining hujayra qaytar va qaytmas zarar lanishining morfologiyasi 2. hujayra distrofiyalari 3. oqsil distrofiyalari 4. hujayra distrofiyalari 5. yog‘ distrofiyasi 6. uglevod distrofiyalari 7. atrofiya 8. gipertrofiya 9. hujayraning moslanishi alteratsiya bo'ladigan tuzilish aynashining asosiy xillari distrofiya va nekrozdir, bularni korib chiqishni submikroskopik ozgarishlar bilan tanishishdan boshlaymiz.patogen omillar tasir etganida hujayra organellalarining hammasi ham alteratsiyagauchrashi mumkin.plazmatik membraning alteratsiyasiga aloqador ozgarishlar hujayra zararlanishining ilk bosqichida yuzaga keladi va ionlar muvozanati idora etilishi izdan chiqqanini aks ettiradi. bunda hujayra bo'rtib, sitoplazmatik ufakchalar hosil bo'ladi, mikrovorsinkalar kalta tortib, shakli o'zgarib qoladi, psevdomiyelin tuzilmalari paydo bo'ladi, hujayralararo bog'lanishlar eskirib, yoqolib ketadi. bu o'zgarishlar tez orada yuz beradi …

2 / 19

aydo boladi. mana shu zich tuzilmalar lipoproteidli kompleks lipidlaridan iborat bo'lib, qaytmas jarayonlar boshlanganidan darak beradi. reperfuziya va kimyoviy moddalardan zararlanish boshlangan mahalida bu zich donalar kalsiyga boy bo'ladi. qaytmas zararlanish uchun mitoxondriyalarning birmuncha sezilarli darajada bo'kishi, mitoxondriya membranalarining butunlay uzilib, keyinchalik kalsiylanishi xarakterlidir.patogen omil tasir etganidan keyingi ilk bosqichlarda endoplazmatik retikulumning kengayishi kuzatiladiki, bu suv va ionlarning almashinishidagi o'zgarishlar bilan bog'liqdir. keyinchalik ribosomalar g'adirbudur endoplazmatik retikulumdan uzilib chiqadi, polisomalar parchalanib, monosomalarga aylanadi. ayni vaqtda oqsil sintezi susayib ketadi. hozir bayon etilayotgan reaksiyalar ham qaytardir, lekin patogen omil tasiri davom etib boradigan bo'lsa, endoplazmatik retikulum tarkibiy qismlariga parchalanib, psevdomiyelin strukturalari hosil bo'ladi. qaytar zararlanish bosqichida lizosomalar oqish tusda, bo'rtgan bo'ladi, lizosoma fermentlari ajralib chiqqanini ko'rsatadigan belgilar kozga tashlanmaydi. letal zararlanish boshlanishi bilan lizosomalar uzilib parchalanadi va o‘lik hujayra vujudidan butunlay yo'qolib ketishi mumkin. hujayra distrofiyalari yuqorida aytib o'tilganidek, zararlanish tufayli hujayrada struktura o'zgarishlari boshlanmasidan ilgari undagi almashinuv va fermentativ jarayonlar …

3 / 19

ahsulotlarining to'planib qolishidir. distrofik jarayonlarni hujayrada to'planib boradigan kimyoviy moddalarning tabiatiga qarab toifalarga ajratish qabul qilingan. chunonchi, tabiatan oqsildan iborat kiritmalar paydo bo'lsa, bunda oqsil almashinuvining izdan chiqqanligi (oqsil degeneratsiyasi) to'g‘risida gap boradi, bordi-yu, hujayrada yog tar, lipidlar kiritmalari topiladigan bo'lsa, buniyog' distrofiyasi deb aytiladi. shunga y arasha hujayrada pigmentlar, uglevodlar almashinuvi ham buzilishi mumkin va hokazo. shunday qilib, distrofiya, asosan, hujayra metabolizmi izdan chiqishi tufayli hujayra tuzilishida sezilarli o'zgarishlar ro'y berishi bilan davom etadigan murakkab patologik jarayondir. distrofikjarayon avj etib boradigan bo'lsa, hujayra funktsiyalarini izdan chiqaradi. e tiologiy a si v a patogenezi. distrofiya sabablari har xil. distrofiya boshlanishiga yo‘1 ochadigan etiologik omillardan kelib chiqib, asosan dissirkulator endokrin va serebral o'zgarishlarga, shuningdek immunopatologik jarayonlarga bog'liq bo'lgan distrofiyalar tafovut qilinadi. distrofiyaning turidan qat’i nazar,hamma hollarda ham so‘z hujayradagi almashinuv va fermentativ jarayonlarning u yoki bu ozgarishlari to'g'risida, hujayrada yuzaga keladigan fizik-kimyoviy surilishlar to‘g ‘risida boradiki, hujayra ichida turii moddalarning to'planib …

4 / 19

higa (bunday hodisa metabolizmning tug'ma kamchiliklarida kuzatiladi — tezaurismozlar, yani to'planish kasalliklari); 3) ba’zi moddalarning hujayra ichida ortiqcha sintezlanishiga bog'liqdir. bunga misol qilib, pigmentlar, masalan, adrenal yetishmovchilikda melanin pigmentining ortiqcha to'planib qolishini keltirsa bo'ladi. distrofik jarayonlar aksari yuqori darajada faqat sustlashgan, funktsional ji hatdan faol bo'lgan hujayralarda (jigar, buyrak, yurak hujayralarida) kuzatiladi. ayni vaqtda tuzilishi va funktsiyalari jihatidan har xil bo'lgan hujayralarda avjoluvchi bir xildagi distrofiya asosida har xil mexanizmlar yotadi. masalan, jigardagi yog' distrofiyasi asosan gepatositlarda triglitseridlar to'planib qolganiga aloqador bo'ladi. difteriya mahalida kardiomiotsitlarda boshlanadigan yog' distrofiyasining mexanizmi asosida difteriya tayoqchasi ishlab chiqaradigan ekzotoksinning karnitin, yog' kislotalarining oksidlanishida ishtirok etadigan kofaktor m etabolizmiga kirishuvi yotadi. yuqorida aytib o'tilganidek, hujayralar distrofiyasiga asosan moddalar almashinuvidagi turli o'zgarishlar sabab bo'ladi. shu munosabat bilan distrofiyalarning oqsil, yog', uglevod, pigment, mineral distrofiyalar degan turlari tafovut qilinadi va hokazo. oqsil distrofiyalari to'qima va hujayra strukturalarining funktsional holati ko'p jihatdan oqsil moddalar almashinuviga bog'liq. masalan, neyronlarning …

5 / 19

tlabki alomati hujayraning bo'kishi, ya’ni bo'rtishidir. bunday hodisa hujayra membranasining o'tkazuvchanligi kuchayib, diffuzion va osmotik mexanizmlar hamda hujayra nasoslarining ishi buzilganida ro‘y beradi. ana shunday sharoitlarda hujayra ion va suv gomeostazini bir meyorda saqlab turish layoqatini yoqotib qo'yadi. shu tufayli hujayradan tashqaridagi, yani ekstrasellyular boshliqdan hujayra ichiga suyuqlik o‘ta boshlaydi. hujayraga suyuqlik o'tishi davom etaveradigan bo'lsa, uning sitoplazmasida suyuqlik bilan to‘lib turgan mayda-mayda vakuolalar paydo bo‘ladi. bular endoplazmatik retikulumning kengayib, bo‘laklarga ajralib ketgan qismlaridan iboratdir.hujayra zararlanishining bu turi vakuolli yoki gidropik distrofiya deyiladi, buxildagi distrofiya hujayra sitoplazmasida suv miqdori ju d a ko'payib, har x il kattalikdagi vakuolalar paydo bo'lishi bilan tariflanadi.vakuolalar b ir talay bo'lishi yoki bir-biri bilan qo'shilib, sitoplazmani butunlay egallab olishi va yadroni bir chetga surib qo'yishi mumkin. ayni vaqtda organlarning tashqi ko‘rinishi ozgarmaydi. bir qancha olimlar distrofiyaning shu turini ≪suv-oqsilli distrofiya≫ deb atashni to'g riroq deb hisoblaydi. vakuolli distrofiya muskul va nerv hujayralarida, leykositlar, teri va …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hujayraning qaytar va qaytmas zararlanishining morfolojiyasi"

toshkent tibbiyot akademiyasi davolash fakulteti potologik anatomiya mavzu: hujayraning qaytar va qaytmas zararlanishi. hujayraning zararlanishi va nobut bo’lishi: sabablari, rivojlanish maxanizmi, morfologiyasi. apoptoz. o’tkir yallig’lanish. mustaqil ishi tayyorladi : 216-suruh talabasi isomiddinov asliddin qabul qildi : hudoynazarov sobirjon qahramonovich toshkent-2019 reja: 1. hujayra qaytar va qaytmas zarar lanishining hujayra qaytar va qaytmas zarar lanishining morfologiyasi 2. hujayra distrofiyalari 3. oqsil distrofiyalari 4. hujayra distrofiyalari 5. yog‘ distrofiyasi 6. uglevod distrofiyalari 7. atrofiya 8. gipertrofiya 9. hujayraning moslanishi alteratsiya bo'ladigan tuzilish aynashining asosiy xillari distrofiya va nekrozdir, bularni korib chiqishni submikroskopik ozgarishlar bi...

This file contains 19 pages in DOCX format (40.2 KB). To download "hujayraning qaytar va qaytmas zararlanishining morfolojiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: hujayraning qaytar va qaytmas z… DOCX 19 pages Free download Telegram