ijtimoiy psixologiyada guruhlar muammosi

DOCX 16 pages 173.9 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 173.9 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

ijtimoiy psixologiyada guruhlar muammosi reja: 1. shaxs va guruh. referent guruh 2. guruhlarning turlari 3. guruh o’lchamlari va uning tizimi 4. jamoalarda psixologik o’zaro moslik 5. guruhdagi psixologik muhit va uni o’rganish 1. shaxs va guruh. referent guruh. shaxslararo munosabatlar asosan guruh sharoitida, shaxs ma’lum insonlar davrasida, guruhida, jamoada bo’lgan taqdirda ro’y beradi. shuning uchun ham mutaxassislar jamoalarda ro’y beradigan shaxslararo ta’sirning qonuniyatlari va mexanizmlarini bilishlari va ularni guruhda odamlar mehnatini tashkil etishda albatta inobatga olishlari kerak. har bir shaxsning fe’l-atvorida, xatti-harakatlarida u mansub bo’lgan millat, xalq, xudud, professoinal toifa, mehnat qiladigan jamoasi, yaqin atrofdagi muqim guruhi, oilasining ta’siridan paydo bo’lgan sifatlari va xususiyatlari bo’ladi. bu ta’sir makro bosqichdagi ta’sirlar deb atalib, yaqin muhitning tasiri — mikro bosqichdagi ta’sirlar deb yuritiladi. ikkala bosqichdagi ta’sirlar ham ijtimoiy psixologik nuqtai nazardan ahamiyatli va tarbiyaviy mohiyatga egadir. chunki har bir sharoitda shaxs o’ziga xos ijtimoiy rollarni bajaradi va o’zining «qiyofasini» namoyon etadi. mehnat …

2 / 16

a bo’lamiz. ho’sh, guruhning o’zi nima? guruh — ma’lum ijtimoiy faoliyat maqsadlari asosida to’plangan, muloqot ehtiyojlari qondiriladigan insonlar uyushmasidir. demak, guruh uchun ikkita asosiy mezon mavjud: biror faoliyatning bo’lishligi (mehnat, o’qish, o’yin, muloqot, maishiy manfaatlar) hamda u yerda odamlarning o’zaro muloqoti uchun imkoniyatning mavjudligi. har bir shaxs uchun taraqqiyotning har bir alohida bosqichida shunday odamlar guruhi bo’ladiki, u ularning niyatlari, qiziqishlari, harakat normalari, g’oya va fikrlariga ergashishga tayyor bo’ladi, harakatlaridan andoza oladi, ularga taqlid qiladi. bunday guruh psixologiyada referent guruh deb ataladi. amerikalik sotsiologlar referent guruhlarning bir necha turlarini farqlaydilar. normativ guruhlar — bu shaxs uchun shunday insonlar guruhiki, ularning normalarini u ma’qullaydi, ularga amal qilishga hamisha tayyor bo’ladi. bunday guruhlarga birinchi navbatda oilani, diniy yoki milliy uyushmalarni, professoinal guruhlarni kiritish mumkin. qiyoslash guruhlari — bu shunday guruhki, shaxs o’sha guruhga kirishni, uning ma’qullashiga muhtoj bo’lmaydi, lekin o’z harakatlarini yo’lga solishda unga asoslanadi va korreksiya qiladi. negativ guruhlar — shundayki, …

3 / 16

alik psixolog ch. kuli hamkorlikning darajasi mezoniga ko’ra guruhlarni birlamchi va ikkilamchi turlarga bo’lib o’rganishni taklif etgan edi. birlamchi guruhda shaxslararo o’zaro ta’sir «yuzma-yuz, bevosita» ro’y beradi. masalan, oila davrasidagi, sinfdagi, hisobchilar xonasida o’tirganlar birlamchi guruhga misoldir. ikkilamchi guruhlarda har doim ham odamlarning bevosita muloqotda bo’lish imkoniyatlari bo’lmaydi. ular o’rtasidagi munosabat va o’zaro ta’sir bilvosita bo’ladi. ko’pincha guruhlarni rasmiy va norasmiy turlarga ham bo’lib o’rganishadi. rasmiy guruhdagi munosabatlar rasmiy normalar va huquq, burchlar tizimi bilan belgilangan bo’ladi. masalan, guruhda boshliq bilan xodimlar o’rtasidagi munosabatlarni ta’minlovchi guruh rasmiy bo’lsa, norasmiy — ichki, bevosita psixologik munosabatlarni ta’minlovchi guruh hisoblanadi. masalan, do’stlar guruhi, yoki talabalar guruhidagi barcha qizlarning tanaffus paytidagi muloqoti r. s. nemov kichik ijtimoiy guruhlarning quyidagi klassifikasiyasini taklif etgan 3. guruh o’lchamlari va uning tizimi. guruhlar ulardagi odamlar soniga ko’ra katta va kichik guruhlarga bo’linadi. psixologiyada ko’proq kichik guruhlar o’rganiladi. uni necha kishi tashkil etishi, necha kishi hamkorlikdagi faolityati ko’proq samara …

4 / 16

ko’p muhokama qilinadi. g.m.andreyeva bu chegarani 12-15 kishi deb hisoblasa, amerikalik moreno o’z vaqtida bu chegarani 30-40 gacha surgan edi. lekin, uning yuqori chegarasi necha kishi bo’lishidan qat’iy nazar, o’zaro bevosita muloqot imkoniyatini berishi va har bir a’zo bir-biriga ta’sir ko’rsata olishi kerak. har bir o’ziga xos psixologik tizimga ham ega. uni tashkil etuvchi elementlar nisbatan barqaror bo’lib, ular guruh a’zolari xulq-atvorini muvofiqlashtirib turadi. avvalo guruhning maqsadini ajratish kerak. maqsad-odamlarni jamoa mehnati atrofida uyushtirib, birlashtiruvchi psixologik elementdir. masalan, barcha talabalarning maqsadi-o’qish, professoinal malaka orttirib, mutaxssis bo’lib yetishish. guruhning avtonomligi darajasi ham ma’lum ahamiyatga ega omil, chunki har bir a’zo umumiy maqsad asosida birlashgan bo’lsa ham, ularning har birining o’z burch va vazifalari bor va shu nuqtai nazardan har bir odam o’z imkoniyatlarini o’zicha ishga solib, o’zaro munosabatlarga sabab bo’ladi. guruhning psixologik tizimga ta’sir etuvchi omillarga yana ularning jinsiy, yosh jihatdan, ma’lumoti va malakasi nuqtai nazaridan farq qiluvchi va uyg’unlikni tashkil …

5 / 16

agi insoniy munosabatlarda o’z aksini topadi. 4. jamoalarda psixologik o’zaro moslik. guruh hayoti va undagi a’zolarning o’zlarini yaxshi his qilishlari ko’p jihatdan ularning hamkorlikda ishlay olishlari va bir-birlariga ijobiy munosabatda bo’la olishlariga bog’liq. bu hodisani tushuntirish uchun psixologiyada psixologik moslik tushunchasi mavjud. psixologik moslik deganda, guruh a’zolari sifatlari va qarashlarining aynanligi emas, balki ular ayrim sifatlarining mos kelishi, qolganlarining kerak bo’lsa, tafovut qilishi nazarda tutiladi. moslikning mezoni sifatida n.obozov quyidagilarni ajratadi: a) faoliyat natijalari; b) a’zolarning sarflagan kuch-energiyalari; c) faoliyatdan qoniqish. ikki xil o’zaro moslik farqlanadi: psixofiziologik va ijtimoiy psixologik. birinchi holatda faoliyat jarayonida odamlarning bir xil va mos tarzda harakat qila olishlari, reaksiyalar mosligi, ish ritmi va tempidagi uyg’unliklar nazarda tutilsa, ikkinchisida ijtimoiy xulqdagi moslik — ustanovkalar birligi, ehtiyoj va qiziqishlar, qarashlardagi monandlik, yo’nalishlar birligi nazarda tutiladi. birinchi xil moslik ko’proq konveyer usulida ishlanadigan sanoat korxonalari xodimlarida samarali bo’lsa, bu oliygoh o’qituvchilari, ijodiy kasb egalarida iloji yo’q va bo’lishi …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy psixologiyada guruhlar muammosi"

ijtimoiy psixologiyada guruhlar muammosi reja: 1. shaxs va guruh. referent guruh 2. guruhlarning turlari 3. guruh o’lchamlari va uning tizimi 4. jamoalarda psixologik o’zaro moslik 5. guruhdagi psixologik muhit va uni o’rganish 1. shaxs va guruh. referent guruh. shaxslararo munosabatlar asosan guruh sharoitida, shaxs ma’lum insonlar davrasida, guruhida, jamoada bo’lgan taqdirda ro’y beradi. shuning uchun ham mutaxassislar jamoalarda ro’y beradigan shaxslararo ta’sirning qonuniyatlari va mexanizmlarini bilishlari va ularni guruhda odamlar mehnatini tashkil etishda albatta inobatga olishlari kerak. har bir shaxsning fe’l-atvorida, xatti-harakatlarida u mansub bo’lgan millat, xalq, xudud, professoinal toifa, mehnat qiladigan jamoasi, yaqin atrofdagi muqim guruhi, oilasining ta’siridan paydo b...

This file contains 16 pages in DOCX format (173.9 KB). To download "ijtimoiy psixologiyada guruhlar muammosi", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy psixologiyada guruhlar… DOCX 16 pages Free download Telegram