sovitish texniкasi va texnologiyasining mazmuni va tarixi

DOC 33.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1479805339_66044.doc sovitish texniкasi va texnologiyasining mazmuni va tarixi reja: 1. fanning maqsadi va ko’riladigan masalalar. 2. sovuqlik va issiqlik haqida tushuncha. 3. past harorat hosil qilish usullari. 1. fanning maqsadi va ko’riladigan masalalar. sun’iy sovuqlik hozirgi davrda qishloq xo’jaligining deyarli barcha tarmoqlarida ishlatiladi. sovuqlik oziq-îvqat mahsulotlari tarkibida mikroorganizmlar ko’payishiga to’sqinlik qiladi. mol va parranda go’shti, baliq va meva-sabzavotni qayta ishlash korxonalarida bu mahsulotlarni sovitish, muzlatish va past haroratlarda saqlash amalga oshiriladi; sut-yog’ sanoatida sut, yog’ va sut mahsulotlarini sovitish và sàqlashdà sîvuqlik ishlatiladi; qàndolat fabrikalarida xom ashyo, pasta va tayyor mahsulot sovitiladi. sovuqlik pivî pishirish texnologiyasi jarayonlarida (sulini sovitish, pivoni achitishda issiqlikni olish và pivoni sàqlàsh), vino ishlab chiqarishda hàì qo’llaniladi. shuning uchun ham îziq-îvqàt sanoatida, qishlîq õo’jalik mahsulotlarini qàytà ishlash bilan shug’ullanuvchi barcha texnik xodimlar, muhandislar sovuqlik îlish va uni qo’llashni yaxshi bilishlari zarur. fanni o’qitishdan màqsàd – bo’lajak mutaxassislarga o’zbekiston respublikasi sharoitida qishloq õo’jalik màhsulotlarini sàqlàsh hàmda qayta …

esa kichikdir. jismga issiqlik berilsa, harakat tezlashadi, olinsa ( sekinlashadi. demak, issiqlik energiyasi molekula va atomlar harakati ichki energiyasidir. jismni sovitish – bu undan issiqlik olish va buning natijasida jism haroratining pasayishidir. sovitishning eng oddiy usuli – sovitiluvchi jism va atrof-muhit (tashqi havo, daryo va dengiz suvlari) orasidagi issiqlik almashinuvidir. lekin, bu usul bilan, issiqlik almashinish o’ta mukammal bo’lgan taqdirda ham, atrof-muhit haroratigacha sovitish mumkin. bunday sovitish – tabiiy sovitishdir. jismni atrof-muhit haroratidan past haroratga pasaytirish – sun’iy sovitishdir. bunday sovitish uchun, asosan, yashirin issiqlik ishlatiladi. yashirin issiqlik jismlarning agregat holati o’zgarishida ular tomonidan yutiladi. 3. past harorat hosil qilishning fizik xossalari, prinsiplari. sun’iy sovuqlik olishning bir necha usullari mavjud. ulardan eng soddasi – muz yoki qor bilan sovitishdir, qor va muz erishi ko’p miqdorda issiqlik yutilishi bilan kechadi. atmosfera bosimida muz va qor 0 0c da eriydi. agar tashqi issiqlik oqimi juda kam, muz yoki qor issiqlik uzatish yuzasi …

ida aralashmaning erish harorati ko’tariladi. muzlashning kriogidrat haroratiga ega bo’lgan eritma – evtetik eritma deyiladi. 6 - rasmda muz yoki qorni osh tuzi bilan aralashmasining erish egri chizig’i 1 kg aralashmadagi tuz konsentratsiyasiga bog’liqligi ko’rsatilgan. amalda esa komponentlarning yaxshi aralashtirilmaganligi sababli aralashmaning erish harorati 6 - rasmdagidan 2-3 0c yuqori. muz yoki muz-tuz aralashmasi yordamida sun’iy sovuqlikni hosil qilish usuli katta kamchiliklarga ega: muz va tuzni tayyorlash, ularni tashish va aralashtirish katta mehnat sarfini talab etadi, avtomatik rostlash va kerakli haroratni olish qiyin. jismlarni quruq muz (qattiq uglekislota) bilan ham sovitish mumkin. quruq muz sovitiluvchi jismdan issiqlikni olib sublimatsiyalanadi, ya’ni suyuqlik fazasini chetlab, gazsimon holatga o’tadi. atmosfera bosimida quruq muzning sublimatsiya harorati - 78,90c. sun’iy sovuqlik hosil qilishning mashinaviy usuli bir qancha afzalliklarga ega: avtomatlashtirish oson, sovitish qurilmasiga xizmat ko’rsatish yengil, sovitiluvchi xonalarda ancha past haroratlarni hosil qilish. sovitish mashinalarining ishi turli prinsiplarga asoslangan. ulardan eng keng tarqalgani suyuq moddalarning …

issiqlikni olib, isiydi xolos. past haroratlarni termoelektrik usul (pelte effekti) bilan ham olish mumkin. termoelektrik hodisalar issiqlik va elektrik jarayonlarning o’zaro bog’liqligiga asoslangan. agar termoparaga (ikki xil simdan iborat yopiq zanjir) o’zgarmas tok berilsa, u holda simlardan biri qiziydi, ikkinchisi esa soviydi. tok yo’nalishi o’zgartirilganda isigan va sovigan simlar o’rni almashadi. pelte effekti elektr zanjirdagi tokning oddiy issiqlik harakati (joul issiqligi) bilan bog’lanmagan, balki turli materialli simlardan elektronlar oqimining o’tish xususiyatiga asoslangan. bu hodisa 1834 yilda kashf etilgan bo’lsa-da, lekin uzoq yillar amaliy qo’llanmay kelingan. so’nggi yarim asr davomida pelte effekti uy-ro’zg’or sovitgichlari va konditsionerlarida yarim o’tkazgichlar ishtirokida qo’llanilmoqda. yarim o’tkazgichlar (metall oksidlari, oltingugurt birikmalari, kimyoviy elementlar – germaniy, kremniy, tellur, selen hamda ularning birikmalari) elektr o’tkazuvchanlik bo’yicha o’tkazgichlar va izolyatorlar orasidagi sinfdir. foydalanilgan adabiyotlar: 1. ×åðâÿêîâ ñ.ñ, êóëàêîâñêèé à.è. îñíîâû õîëîäèëüíîãî äåëà - ì. : âûñøàÿ øêîëà – 1988 ã. – 144 ñ. (3-30 betlar). 2. ïîêðîâñêèé í.ê. õîëîäèëüíûå …

sovitish texniкasi va texnologiyasining mazmuni va tarixi - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sovitish texniкasi va texnologiyasining mazmuni va tarixi"

1479805339_66044.doc sovitish texniкasi va texnologiyasining mazmuni va tarixi reja: 1. fanning maqsadi va ko’riladigan masalalar. 2. sovuqlik va issiqlik haqida tushuncha. 3. past harorat hosil qilish usullari. 1. fanning maqsadi va ko’riladigan masalalar. sun’iy sovuqlik hozirgi davrda qishloq xo’jaligining deyarli barcha tarmoqlarida ishlatiladi. sovuqlik oziq-îvqat mahsulotlari tarkibida mikroorganizmlar ko’payishiga to’sqinlik qiladi. mol va parranda go’shti, baliq va meva-sabzavotni qayta ishlash korxonalarida bu mahsulotlarni sovitish, muzlatish va past haroratlarda saqlash amalga oshiriladi; sut-yog’ sanoatida sut, yog’ va sut mahsulotlarini sovitish và sàqlashdà sîvuqlik ishlatiladi; qàndolat fabrikalarida xom ashyo, pasta va tayyor mahsulot sovitiladi. sovuqlik pivî pishirish tex...

DOC format, 33.5 KB. To download "sovitish texniкasi va texnologiyasining mazmuni va tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: sovitish texniкasi va texnologi… DOC Free download Telegram