anizotrop muhitda yorug‘likning tarqalishi

DOC 166.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1460898368_64348.doc p k n n e × = - 0 h f s f р l = = 2 0 ke n n e = - ( ) 2 0 kle n n l e = - = d 2 2 / 2 ble p l pd j = = - = l / k в d 2 2 0 , h c dh n n e l = = - ( ) 2 0 clh n n l e = - = l l d o а o а o а , 2 b m е = d w anizotrop muhitda yorug‘likning tarqalishi reja: 1. optik anizotropiyani sun’iy ravishda hosil qilish 2. qutblanish tekisligining aylanishi 3. qutblanish tekisligining magnit maydoni ta’sirida aylanishi 4. zeeman va shtark effektlari 1. optik anizotropiyani sun’iy ravishda hosil qilish yuqorida qaralgan yorug‘likning ikkiga ajralib sinishi tabiiy holda ya’ni tabiy anizotrop kristallarda yuz beradi. anizotropiyani …

ga ajratib sindirish xususiyatiga ega bo‘ladi. kerr effekti dielektrik qutblanishining samarasidir. tashqi elektr maydoni ta’sirida dielektrik molekulalari elektr maydon yo‘nalishiga nisbatan ma’lum yo‘nalishda oriyentatsiyalanadi. bu esa dielektrikni anizotropik xususiyatiga xususan optik anizotropiyaga erishishiga sabab bo‘ladi. tajribalarning ko‘rsatishicha, ( to‘lqin uzunligi tayinli bo‘lgan monoxromatik yorug‘likda sindirish ko‘rsatkichlarining ne - n0 ayirmasi е maydon kuchlanganligining kvadratiga proporsional bo‘ladi: (12.1) demak, nurlarning l yo‘lda ega bo‘ladigan yo‘l farqi quyidagiga teng bo‘ladi: (12.2) (bu yerda maydon bir jinsli deb, nur esa maydon yo‘nalishiga perpendikulyar yo‘naladi deb faraz etiladi). bu ayirmani to‘lqin uzunliklari orqali ifodalab, faza siljishini topamiz: , (12.3) bu yerda kerr doimiysi. ning е ga kvadratik bog‘liq bo‘lishidan faza siljishi maydon yo‘nalishiga bog‘liq emasligi ko‘rinadi. ko‘pchilik suyuqliklarda ne > n0, ya’ni в > 0: ularning anizotropiyasi musbat kristallning anizotropiyasiga mos keladi. biroq b doimiyning qiymati manfiy bo‘lgan (b<0) suyuqliklar ham bor (masalan, etil efiri, ko‘p moylar va spirtlar). kerr doimiysining son qiymatlari turli …

on va x. mutonlar tekshirgani uchun ularning nomi bilan kotton-muton hodisasi deb yuritiladi. ta’sirlovchi magnit maydon yo‘nalishiga perpendikulyar ravishda tarqalayotgan g‘ayrioddiy va oddiy nurlar uchun tekshirilayotgan jism sindirish ko‘rsatkichlarining formulasi quyidagiga teng: yoki n - magnit maydonining kuchlanganligi. c=d/( kotton va muton doimiysi bo‘lib, u jismning tabiatiga, ( va temperaturaga bog‘liq buladi. bu hodisaning qonuniyatlari kerr hodisasining qonuniyatlariga butunlay o‘xshaydi. 2. qutblanish tekisligining aylanishi kristall jismlarda, shuningdek, ba’zi izotrop suyuqliklarda nurning ikkilanib sinishidan tashqari, qutblanish tekisligining aylanishi deb nom olgan yana bir hodisa kuzatiladi. bu hodisa birinchi bo‘lib, fransuz fiziklari arogo va frenellar (1816 yil) tomonidan kashf qilindi va o‘rganildi. qutblanish tekisligining aylanish hodisasi quyidagicha: agar 12.2-rasmda tasvirlangan qurilmada polyarizator va analizator shunday o‘rnatilsaki, ularning tebranish tekisliklari ayqashtirib (ayqash nikollar) qo‘yilsa, u holda r plastinka bo‘lganda s manbadan chiqqan yorug‘lik analizator orqali o‘tmaydi. agar p plastinka o‘rniga kristall kvarsdan uning optikaviy o‘qiga perpendikulyar qilib qirqib olingan xuddi shunday yassi-paralell plastinka …

g aylanishi buruvchi qatlam qalinligiga to‘g‘ri proporsional ekanligini tajriba ko‘rsatadi. ( = ( ∙ d, ( - qutblanish tekisligining burilish burchagi: d – yorug‘lik nuri o‘tgan modda qatlamining qalinligi (plastinka qalinligi): ( - burilish burchagi, bu qattiq jismlar uchun qalinligi 1 mm bo‘lgan plastinkaning burilish burchagiga teng. kvars uchun bu kattalik: ( = 5890 (natriyning sariq chizig‘i) uchun 21,7( ; ( = 4047 uchun 48,9(, ( = 2147 uchun esa 236( va h.k.. bu kattaliklar aylantirish qobiliyatiga ega bo‘lgan dispersiya o‘rinli ekanligini ko‘rsatadi. qattiq moddalar bilan bir qator toza suyuqliklar va ko‘pgina moddalarning eritmalari yorug‘likning qutblanish tekisligini aylantirish qobiliyatiga ega bo‘ladi. o‘ziga tushayotgan yorug‘likning qutblanish tekisligini aylantirish qobiliyatiga ega bo‘lgan moddalar optikaviy jihatdan aktiv moddalar, qutblanish tekisligini aylantirish qobiliyati esa optikaviy aktivlik deb ataladi. 12.3-rasm. eritmalarning aylantirish qobiliyati eritma qatlami qalinligiga va uning konsentratsiyasiga to‘g‘ri proporsional (bio qonuni) ( = [(] ∙ d∙ c, (5.8) bunda [(] – aylantirish doimiysi: …

ari orasidagi bog‘lanishni topishga bag‘ishlangan davomli tajribalari samarasida kelib chiqqan. faradey magnit maydonining yorug‘likka bevosita ta’sir etishini topdim deb o‘ylagan, shuning uchun u: «men yorug‘lik nurini magnitlay va elektrlay oldim va magnit kuch chiziqlarini yorita oldim» deb yozgan. aslida esa faradey tomonidan ochilgan hodisa boshqa xarakterga egadir: magnit maydoni shu maydondagi moddaga ta’sir qiladi, faqat moddaning o‘zigina yorug‘likning tarqalish xarakterini o‘zgartiradi. qutblanish tekisligining magnit maydoni ta’sirida aylanishi yorug‘likning shaffof moddalarda magnit kuchlanish chiziqlari bo‘ylab tarqalishida hosil bo‘ladi. shuning uchun qutblanishning magnit ta’sirida aylanishi elektromagnit uchlarini parmalab teshilgan ingichka kanal bo‘ylab kuzatish eng qulay bo‘ladi. tajriba chizmasi 12.3-rasmda ko‘rsatilgan s – yorug‘lik manbai, a va b – elektromagnit uchlari, n1 va n2 – nikollar s – ichida qutblanish tekisligi aylanishi yuz beradigan jism. magnit maydoni hali paydo bo‘lmaganda, ya’ni elektromagnit toki ulanmaganda, n1 va n2 – nikollar ayqash turganda bu murakkab sistema orqali yorug‘lik o‘tmaydi. elektromagnit zanjiri ulanib tok qo‘yilganda qutblar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "anizotrop muhitda yorug‘likning tarqalishi"

1460898368_64348.doc p k n n e × = - 0 h f s f р l = = 2 0 ke n n e = - ( ) 2 0 kle n n l e = - = d 2 2 / 2 ble p l pd j = = - = l / k в d 2 2 0 , h c dh n n e l = = - ( ) 2 0 clh n n l e = - = l l d o а o а o а , 2 b m е = d w anizotrop muhitda yorug‘likning tarqalishi reja: 1. optik anizotropiyani sun’iy ravishda hosil qilish 2. qutblanish tekisligining aylanishi 3. qutblanish tekisligining magnit …

DOC format, 166.5 KB. To download "anizotrop muhitda yorug‘likning tarqalishi", click the Telegram button on the left.

Tags: anizotrop muhitda yorug‘likning… DOC Free download Telegram