atom va molekulalar fizikasi

PDF 9 sahifa 383,0 KB Bepul yuklash

9 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 383,0 KB

Fayl turi PDF

Sahifalar 9

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 9

atom va molekulalar fizikasi 3.1 - §. vodorod atomining kvant nazariyasi bor atom nazariyasining kamchiliklari aniq bo‘lib qolgandan keyin atom jarayonlarini to‘laligicha tushuntirib beruvchi umumiy atom nazariyasini yaratishga harakat boshlandi. atomning bunday nazariyasini kvant mexanikasi asosida yaratishga kirishildi. natijada atomning bor nazariyasida postulot tarzida qabul qilingan elektron energiyasining kvantlanishi shredinger tenglamasi yechimidan o‘z-o‘zidan kelib chiqishi ma’lum bo‘ldi. bor atom nazariyasini postulotga tayanib yaratgan bo‘lsa, atomning yangi nazariyasida bunga hojat bo‘lmadi. vodorod atomining asosiy turg‘un holati uchun shredinger tenglamasi qanday ko‘rinishda bo‘lishini ko‘raylik. vodorod atomida elektronning yadrodan uzoqligi r deb belgilasak, uning potensial energiyasi rеu 0 2 4 bo‘ladi. natijada vodorod atomi uchun shredinger tenglamasini 0 4 2 0 2 22 2 2 2 2 2        r е w m dz d dy d dx d e    (3.1) ko‘rinishda yoza olamiz. (3.1) ko‘rinishdagi differensial tenglamani yechish anchagina murakkab matematik amallarni talab …

2 / 9

luvchi sathlar orasidagi masofa bosh kvant soni bilan aniqlanuvchi elektron sathlar orasidagi masofadan kichik. bu hol 3.6- rasmda yo‘g‘on, o‘rtacha yo‘g‘onlikdagi va ingichka chiziqlar bilan ikkita elektron sath uchun tasvirlangan. molekulalarning tuzilishi va ular energiya sathlarining xususiyatlari kvant o‘tishlarda sochilgan nurlanish (yutilish) spektrida, ya’ni molekula spektrida namoyon bo‘ladi. molekulaning nurlanish spektri kvant mexanikasidagi tanlash qoidasiga mos holda (masalan, aylanma yoki tebranma harakatga mos kvant sonining o‘zgarishi  1 ga teng bo‘lishi kerak) energetik sathlar tarkibi bilan aniqlanadi. shunday qilib, sathlar orasidagi turli xil o‘tishlardan 3.6 – rasm. tebranma sathlar aylanma sathlar elektron sathlar spektrlar hosil bo‘ladi. molekulaning spektral chizig‘i chastotasi bir elektron sathdan boshqasiga o‘tishiga mos kelishi (elektron spektrlariga) yoki biror tebranma harakatga mos kelgan energetik sathdan ikkisiga o‘tishga mos kelishi mumkin. molekulalar spektri ham chiziqli bo‘lib, ular spektrning ub, iq va ko‘zga ko‘rinuvchi sohasida joylashishi mumkin. aylanma sathlar bir- biriga juda yaqin joylashgani uchun molekulalar spektridagi chiziqlar ham bir-biriga …

3 / 9

orug‘likni sochayotgan molekulalarning tebranma yoki aylanma o‘tishlarida hosil bo‘ladigan nurlanishlar chastotalarning ayirmasiga yoki yig‘indisiga teng bo‘ladi, ya’ni ii   0 (3.15) bu yerda i – jism molekulalarining tebranma yoki aylanma o‘tishlarida vujudga kelgan nurlanishlar chastotasi. kombinatsion sochilish spektridagi chastotasi moddaga tushayotgan yorug‘likning chastotasidan kichik bo‘lgan chiziqlar qizil yo‘ldosh spektrlar, chastotasi 0 dan kattalari esa binafsha yo‘ldosh spektrlar deb ataladi. hosil bo‘lgan bu yo‘ldosh spektr chastotasi, joylashishi va soni tushayotgan yorug‘lik chastotasiga bog‘liq bo‘lmay, faqat yorug‘lik sochilayotgan modda tabiatiga bog‘liq bo‘lib, uning tarkibini va tuzilishini ifodalaydi. kombinatsion sochilish hodisasi ko‘p atomli murakkab molekulalardagi tebranma va aylanma energetik sathlarni, molekulalarning tuzilishini o‘rganishda keng qo‘llaniladi. masalan, neft mahsulotlarining (benzin, yog‘lar) tarkibi ana shunday aniqlanadi. savollar 1. vodorod atomi uchun shredinger tenglamasini yozing va uni qanday hollarda yechimga ega bo‘lishini ko‘rsating. 2. kvant sonlari – asosiy kvant son (n), orbital kvant son (  ), magnit kvant son (m)lar nimalarni ifodalaydi? 3. elektron …

4 / 9

5 / 9

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"atom va molekulalar fizikasi" haqida

atom va molekulalar fizikasi 3.1 - §. vodorod atomining kvant nazariyasi bor atom nazariyasining kamchiliklari aniq bo‘lib qolgandan keyin atom jarayonlarini to‘laligicha tushuntirib beruvchi umumiy atom nazariyasini yaratishga harakat boshlandi. atomning bunday nazariyasini kvant mexanikasi asosida yaratishga kirishildi. natijada atomning bor nazariyasida postulot tarzida qabul qilingan elektron energiyasining kvantlanishi shredinger tenglamasi yechimidan o‘z-o‘zidan kelib chiqishi ma’lum bo‘ldi. bor atom nazariyasini postulotga tayanib yaratgan bo‘lsa, atomning yangi nazariyasida bunga hojat bo‘lmadi. vodorod atomining asosiy turg‘un holati uchun shredinger tenglamasi qanday ko‘rinishda bo‘lishini ko‘raylik. vodorod atomida elektronning yadrodan uzoqligi r deb belgilasak, uning potensial...

Bu fayl PDF formatida 9 sahifadan iborat (383,0 KB). "atom va molekulalar fizikasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: atom va molekulalar fizikasi PDF 9 sahifa Bepul yuklash Telegram