atomlar va molekulalar kimyoviy fizikasi

PPTX 12 pages 917.3 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 917.3 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

презентация powerpoint andijon davlat universiteti fizika fakulteti fizika yo’nalishi 3f1– guruh talabasi astanbekova durdonaning atom fizikasi fanidan tayyorlagan mustaqil ishi mavzu: ko’p elektronli atomlar. aynan o’xshash zarralar. reja: 1.ko’p elektronli atomlar sistemasi. 2. ko‘p elektronli atomlarda elektron sathlarining tuzilishi. 3. turli elektronlarning o’xshashligi. ko’p elektronli atomlar sisitemasi. vodorod va vodorodsimon atomlar elektron qobig‘ida atom yadrosi maydonida bitta elektron harakatlanadi. vodorod va vodorodsimon atomlar spektrini o‘rganish mikro olam fizikasining asosiy qonuniyatlarini o’rnatdi. elektroni birdan ortiq bo‘lgan atomlar ко‘p elektronli atomlar deyiladi. ko‘p elektronli atomlar spektrini o‘rganish esa bir qator yangi qonuniyatlarni o ‘rganishga imkon berdi. masalan, 1925-yilda ulenbek va gaudsmit tomonidan ishqoriy metallar atomlarining nozik strukturasini tushuntirishda elektronning spinga ega ekanligi haqida gipoteza aytildi. terenin va dobretsovlar tomonidan 1928-yilda ishqoriy metallar atomlari spektrida birinchi marta o‘ta nozik struktura kuzatildi, atom yadrolarining magnit va mexanik momentlarga ega ekanligi ko‘rsatildi. ko‘p elektronli atomlar spektrlaridagi qonuniyatlami tahlil qilish asosida 1925-yilda pauli elektronlar tabiatini boshqaradigan …

2 / 12

uchun elektronlarning harakat miqdor momenti saqlanadi va bu elektronlarga vodorodsimon atomlarga to ‘g‘ri keladigan n, i , m ,, ms kvant sonlari to’g‘ri keladi. bunday mulohazalar, pauli prinsipini va ko‘p elektronli atomlarda elektron qobiqlari tomdirilishi tartibi haqidagi ayrim qoidalardan foydalanish, ko‘p elektronli atomlar tuzilishini, elementlar davriy sistemasining tuzilishini, atomlarning optik va rentgen nurlanishlarining xususiyatlarini o‘rganishga yordam beradi. murakkab atomlar spektrlari ham murakkab bo‘lib, spektral chiziqlar soni juda ko‘p boiadi. hatto geliy, litiy atomlari spektrlarida ham juda ko‘p sondagi chiziqlar kuzatilad. ko‘p elektronli atomlarda elektron sathlarining tuzilishi. vodorodsimon atomlarda bir xil bosh kvant soni n ga va turli xil orbital kvant soni l ga ega bolgan barcha sathlar bir xil energiya qiymatiga ega boladi. bu «aynish» tasodifiy bolib, uning sababi shuki, vodorodsimon atomlarda elektronlar kulon maydonida boladi, maydon potensiali esa 1 /r qonun bo‘yicha kamayadi. ko‘p elektronli atomlarda elektronlar harakatlanadigan maydon deyarli markaziy maydondir va maydon potensiali 1 / r qonun …

3 / 12

qlanadi. ko‘p elektronli atomlar tuzilishini bilish uchun atomdagi hamma elektronlar holatini bilish kerak. agar biror holatda n, ℓ , j kvant sonlarining berilgan qiymatiga ega bo‘lgan bir nechta elektron bo‘lsa, bu holatni oddiyroq yozish mumkin. turli elektronlarning o ‘xshashligi. elektron muayyan massa va zaryadga ega bo‘lgan nuqtaviy zarradir. elektronlarning barcha fizikaviy xossalari bir-birinikiga o‘xshashdir. shuning uchun agar bir elektron ikkinchisi bilan almashtirilsa, hech narsa o‘zgarmaydi almashtirish «aynishi» (1,2)= (1) (2) (1) ifodalangan. to‘lqin funksiyasi e= xususiy energiya qiymatiga tegishlidir. 2-elektronni 1-elektron bo‘lgan a holatga va 1-elektronni 2-elektron bo‘lgan b holatga o‘tkazilganda, ya’ni elektronlar joylari almashtirilganda, elektronlar o‘xshash bo‘lganligi sababli hech qanday o‘zgarish bo‘lmaydi. u vaqtda elektronlar joylari almashtirilishidan hosil bo‘lgan to ‘lqin funksiyasi quyidagicha: ѱ(2,1) = (2) (1) . (2) ifodalanadi. shunday qilib, ayni bir xususiy energiya qiymatiga tegishli bo‘lgan (1) va (2) to‘lqin fiinksiyalari mavjud bo‘ladi. bunday hol elektronlarning o ‘xshash bo‘lishligining natijasidir. bunday aynish almashtirish aynishi deyiladi. image3.jpeg …

4 / 12

atomlar va molekulalar kimyoviy fizikasi - Page 4

5 / 12

atomlar va molekulalar kimyoviy fizikasi - Page 5

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atomlar va molekulalar kimyoviy fizikasi"

презентация powerpoint andijon davlat universiteti fizika fakulteti fizika yo’nalishi 3f1– guruh talabasi astanbekova durdonaning atom fizikasi fanidan tayyorlagan mustaqil ishi mavzu: ko’p elektronli atomlar. aynan o’xshash zarralar. reja: 1.ko’p elektronli atomlar sistemasi. 2. ko‘p elektronli atomlarda elektron sathlarining tuzilishi. 3. turli elektronlarning o’xshashligi. ko’p elektronli atomlar sisitemasi. vodorod va vodorodsimon atomlar elektron qobig‘ida atom yadrosi maydonida bitta elektron harakatlanadi. vodorod va vodorodsimon atomlar spektrini o‘rganish mikro olam fizikasining asosiy qonuniyatlarini o’rnatdi. elektroni birdan ortiq bo‘lgan atomlar ко‘p elektronli atomlar deyiladi. ko‘p elektronli atomlar spektrini o‘rganish esa bir qator yangi qonuniyatlarni o ‘rganishga imkon ...

This file contains 12 pages in PPTX format (917.3 KB). To download "atomlar va molekulalar kimyoviy fizikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: atomlar va molekulalar kimyoviy… PPTX 12 pages Free download Telegram