elementar zarrralar va ularning ta’siri

DOC 155.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1452098607_63110.doc e n m n t n 0 k 0 h r n 0 ù + å 0 å - å 0 ù + å 0 å - å 0 x - x 0 x - x 2 1 3 1 3 2 15 4 2 » = c g s h p a 137 1 2 » c e h 14 4 2 10 5 - - × » ÷ ø ö ç è æ ÷ ø ö ç è æ mc c g h h mc h g + ® + u n u 239 93 1 0 238 92 n + + ® - e pu n 0 1 239 94 239 93 2 1 2 1 m m m m + = m 0 ) ( 2 2 1 1 = + r m r m dt d å = l kl k k f r …

xshi misol bo’ladi. u kuchli ta’sirdan 1014 marta kuchsiz bo’lib, oraliq bozonlari (z, w) vositasida amalga oshiriladi. fotonlar. bu guruh faqat bitta zarra – elektromagnit nurlanish kvanti fotondan iborat. leptonlar. leptonlar (“leptos” yunoncha – yengil ma’nosini anglatadi) elektromagnit va kuchsiz ta’sirlarda ishtirok etadi. leptonlarga elektron, myuon va tay neytrinosi, elektron, myuon, tay-lepton va ularning antizarralari kiradi. mezonlar. massasi 207 elektron massasidan katta, ammo proton massasidan kichik bo’lgan zarralar mezonlar guruhini tashkil qiladi. barionlar. og’ir zarralar. ular protondan boshlanadi va nuklonlar, giperonlarni o’z ichiga oladi. barcha ta’sirlashuvlarda ishtirok etadi. elektron zarralar jadvali zarralarning nomi belgisi elektron massasi birligidagi massasi elektron zaryadi birligidagi zaryadi yasash vaqti, s zarra antizarra foton γ γ 0 0 doimiy leptonlar elektron neytrinosi myuon neytrinosi tau neytrino νe νμ ντ 0 0 0 0 0 0 doimiy doimiy doimiy elektron e- e+ 1 -1 doimiy muyon μ- μ+ 207 -1 2,2 · 10-6 tau-lepton τ- τ+ 3492 …

haqiqatdan eng kichik g’ishtchalarini izlash muammosi vujudga keldi. agar shunday zarralar mavjud bo’lsa, hozirgacha bizga ma’lum bo’lgan va murrakab tuzilishga ega bo’lgan barcha zarralar ulardan tashkil topgan bo’lishi kerak. 1964-yilda amerikalik fizik m.gell-mann va d.j.sveyglar mezonlar va barionlar kvarklar deb ataluvchi sodda zarralardan tashkil topganligi to’g’risidagi gipotezani taklif qildilar. bu gipotezaga muvofiq, barionlar uchta: u, d, s kvarklardan, antibarionlar esa antivarklardan tashkil topgan. bu kvarklar yarim spinga ega bo’lishlari, zaryadlari esa elektron zaryadining va qismiga teng bo’lishi kerak. keyinchalik yana ikkita: c “maftunkor” (inglizcha “charm”) va b “go’zal” (inglizcha “beauty”) kvarklari antikvarklari bilan birga kiritiladi. zamonaviy gipotezalarga ko’ra, kvarklar ham leptonlar kabi oltita bo’lishi kerak. lekin t “haqiqiy” (inglizcha “truth”) kvarkning mahsulini topish maqsadida qilinayotgan barcha urinishlar hozircha hech qanday natija bermadi. shu bilan birga kvark va antikvarklarning kombinatsiyalari mavjud mezonlarning barchasini vujudga kelishini tushuntirib bera oladi. shu nuqtayi nazardan qaraganda, kvarklar hech qanday ichki tuzilishga ega emas va ularni …

soblagichi, gaz razryadli hisoblagich, yarimo’tkazgichli hisoblagich va impulsli ionlashtiruvchi kamera misol bo’la oladi. 2. zarraning moddadagi izini kuzatishga, masalan, suratga tushirishga imkon beruvchi asboblar. bunday asboblarga vilson kamerasi, diffuziyali kamera, pufakli kamera, fotoemulsiya usuli misol bo’la oladi. biz quyida ularning ba’zilari bilan tanishib o’tamiz. sintillatsion hisoblagich. ish prinsipi tez zarralarning fluressiyalanuvchi ekranga tushishida ro’y beradigan chaqnash – sintillatsiyaning kuzatilishiga asoslangan. hosil bo’lgan kuchsiz yorug’lik chaqnashi elektr impulslariga aylantiriladi va kuchaytirilib, maxsus apparatlar yordamida qayd qilinadi. α – zarra birinchi marta aynan shunday hisoblagich yordamida qayd qilingan edi. gaz razryadli hisoblagich. bunday hisoblagich, odatda, gaz to’ldirilgan metall silindr (katod) va uning o’qi bo’ylab tortilgan ingichka sim (anod)dan iborat bo’ladi. qayd etiladigan zarra elektrodlar orasidan o’tganda gazni ionlashtiradi. bu ionlar esa gaz, devor atomlari va molekulalar bilan to’qnashib, ularni ikkilamchi ionlashtiradi. umuman olganda, ikki xil razryadli hisoblagich mavjud. birinchisi, proposional hisoblagich deyilib, unda deb ataluvchi ikkinchi xil hisoblagichda esa gaz razryadi mustaqil …

ga keltiradi. surat ochilgandan keyin zaryadlangan zarralarning izlari ko’rinib qoladi. emulsiya juda qalin bo’lganligi uchun ham zarraning unda qoldirgan izi juda ham qisqa bo’ladi. shuning uchun, fotoemulsiya usuli juda katta energiyali tezlatkichlardan chiqayotgan zarralar va kosmik nurlar vujudga keltiradigan reaksiyalarni o’rganish maqsadida ishlatiladi. kosmik nurlar. 1912 – yilda yer sirtidagi havo qatlamining ionla- shuvini o’rgangan avstriyalik fizik v.f.gess qiziq natijaga duch keldi. uning fikriga ko’ra, havoning ionlashuvini asosan yerdan chiqayotgan radioaktiv nurlar vujudga keltirishi va shuning uchun ham yuqoriga ko’tarilgan sari havoning ionlashuvi kamayishi kerak edi. ammo tajriba natijasiga ko’ra 500 m balandlikdagi havoning ionlashish darajasi yer sirtinikidan 3 marta katta bo’lib chiqdi. ushbu holni tahlil qilgan olimlar, havoning ionlashuvini faqatgina yerning radioaktivligi emas, balki koinotdan va quyoshdan kelayotgan nurlar ham vujudga keltiradi, degan xulosaga kelishdi. bu nurlarga kosmik nurlar deb nom berdi. tajribalarning ko’rsatishicha, kosmik nurlarning intensivligi yuqoriga ko’tarilgan sari tez ortadi va o’zining maksimal qiymatiga erishgach, yana kamayadi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "elementar zarrralar va ularning ta’siri"

1452098607_63110.doc e n m n t n 0 k 0 h r n 0 ù + å 0 å - å 0 ù + å 0 å - å 0 x - x 0 x - x 2 1 3 1 3 2 15 4 2 » = c g s h p a 137 1 2 » c e h 14 4 2 10 5 - - × » ÷ ø ö ç è æ ÷ ø ö ç è æ mc c g h h mc h g + ® + u n u 239 93 1 0 238 92 n + + ® - e pu n 0 1 239 94 239 93 2 1 2 1 …

DOC format, 155.5 KB. To download "elementar zarrralar va ularning ta’siri", click the Telegram button on the left.

Tags: elementar zarrralar va ularning… DOC Free download Telegram