ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш. бўйича глоссарий

DOCX 4 pages 18.8 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.8 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

15-мавзу: ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш. бўйича глоссарий 1. ҳуқуқ нормаларини вақт бўйича амал қилишининг асосий қоидалари нималардан иборат? норматив ҳужжатларнинг вақт буйича амал килиши унинг қабул қилиниши ҳамда унинг ўз кучини йуқотиш вақтини англатади. бунда учта ҳолат эътиборга олинади: қонуннинг кучга кириш вақти; уни ҳаракат вақтининг тугаши; норматив ҳужжат асосида ўрнатилган юридик нормаларнинг, ушбу актни кучга киргунига қадар юзага келган муносабатларга нисбатан қўлланиши. қабул қилинган ёки ўрнатилган норматив ҳужжатларни ҳаётга тадбиқ этишнинг муҳим шартларидан бири унинг амал қилиш доирасини аниқ қилиб белгилаб қўйилишидадир. ўзбекистон республикасининг қонунлари ва ўзбекистон республикаси олий мажлисининг қарорлари, шунингдек, маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг қарорлари, агар ҳужжатларнинг ўзида бошқа муддат кўрсатилмаган бўлса, расман эълон қилинганидан сўнг ўн кундан кейин кучга киради. ўзбекистон республикаси президентининг фармонлари ва ўзбекистон республикаси вазирлар маҳкамасининг қарорлари тегишинча ўзбекистон республикаси президенти ёки ўзбекистон республикаси вазирлар маҳкамаси белгилаган тартибда кучга киради ва улар эълон қилиниши шарт. вазирликлар, давлат қўмиталари ва идораларининг норматив-ҳуқуқий ҳужжатлари, агар ҳужжатнинг …

2 / 4

тбиқ этилиши мумкин. қилмиш (ҳуқуқбузарлик) учун жазони кучайтирадиган ёки шахснинг ҳолатини бошқача тарзда ёмонлаштирадиган қонун орқага қайтиш кучига эга эмас. норматив-ҳуқуқий ҳужжат (ёки унинг қисми) ўз кучини қуйидаги ҳолларда йуқотиши мумкин: амал қилиш муддатининг ўтиши билан; унинг ўрнини босувчи янги ҳужжатнинг қабул қилиниши натижасида; муайян органнинг ушбу норматив ҳужжатни бекор қилиши тўғрисидаги расмий кўрсатмаси бўйича ва ҳ. 2. ҳуқуқ нормаларини тадбиқ этиш шакллари. ҳуқуқни тадбиқ этиш - бу давлат томонидан юридик жиҳатдан мустаҳкамланган ва кафолатланган имкониятларнинг амалга оширилиши бўлиб, ҳуқуқ нормаларини кишилар ва уларнинг ташкилотлари фаолиятида ҳаётга тадбиқ этилиши. ҳуқуқни тадбиқ этиш шакллари: ҳуқуқни тадбиқ этишнинг норматив ҳужжатларда кўрсатилган қоидаларни қўлланиш даражасига кўра: ҳуқуқий фаолият амалга ошириладиган умумий вазифалар ва тамойиллар ўз ифодасини топган қонунлар ҳамда моддаларнинг муқаддималарида кўзда тутилган умумий кўрсатмаларни тадбиқ этиш; ҳуқуқ субъектларининг ҳуқуқий мақомини ҳамда ваколатлар доирасини ўрнатувчи умумий нормаларни тадбиқ этиш; муайян ҳуқуқий муносабатларда тегишли ҳуқуқий нормаларни тадбиқ этиш. ҳуқуқни тадбиқ этиш субъектларига кўра:индивидуал; жамоа …

3 / 4

га йўналтирилган (қаратилган) фаолият. шарҳлаш ҳуқуқни билишнинг иккиёқлама жараёни бўлиб, улар-англаб олиш (ўзи учун) ва тушунтириш (бошқалар учун)ни ўз ичига олади. шарҳлаш (англаш) қуйидаги усуллар ёрдамида амалга оширилади:грамматик усул - бу норматив ҳуқуқий ҳужжатларнинг мазмуни ва матнини грамматик-филология ва тил қоидаларига асосан таҳлил қилиб беришдир. тизимли (систематик) усул– бунда юридик норманинг мазмуни бошқа юридик нормалар билан солиштирилиб, унинг тегишли ҳуқуқ соҳаси нормалар тизимидаги ўрни ва аҳамияти аниқланади. мантиқий (логик) усул – бу норматив ҳуқуқий ҳужжатларни мантиқ фанининг қоидалари асосида шархлашдир. тарихий-сиёсий усул - ҳуқуқ нормасини қабул килиш жараёнидаги муайян тарихий ва сиёсий шарт-шароитларни тахлил қилиш ёрдамида шарҳлаш тушунилади. функционал усул - ҳуқуқ нормаси тадбиқ этиладиган шарт-шароит ва омилларга асосланиб қилинадиган шарҳлаш. махсус-юридик усул – махсус юридик билимлар асосида қонунчиликда қўлланилган юридик терминларнинг мазмунини тушунтириб бериш тушунилади. 5. ҳуқуқ нормаси тушунчаси ва белгилари. ҳуқуқ нормаси - давлат томонидан ўрнатиладиган, маъқулланадиган, муҳофазаланадиган, муайян шаклда ифодаланадиган, ижтимоий муносабатларни тартибга солишга қаратилган умуммажбурий юриш-туриш …

4 / 4

отезада кўрсатилган ҳолатлар мавжуд бўлганида ҳуқуқ субъектлари риоя этишлари лозим бўлган хатти-ҳаракат қоидаси (ҳуқуқ ва мажбуриятлари) ифодаланган бўлади. диспозициянинг қуйидаги белгилари мавжуд:императив (аниқ кўрсатилган, буйруқ берувчи); нисбий белгиланган; бланкет (ҳавола этувчи); тавсифловчи (тўлиқ баён этилган) ва б. санкция диспозицияда кўрсатилган қоидани бузган шахсга нисбатан давлат органи қўллаши мумкин бўлган таъсир чорасини белгилайди. санкция ҳуқуқ нормасининг бир қисми бўлиб, унда диспозицияда кўрсатилган талабларни бажармаганлик учун берилиши мумкин бўлган жазонинг ёки тавсия этилган ҳаракатни содир этганлик учун рағбатлантиришнинг тури ва ўлчови ифодаланган бўлади. ҳуқуқ нормаларининг ифодаланишига қараб санкция қуйидагиларга бўлинади: нисбий аниқ; мутлоқ (абсолют) аниқ; муқобил (альтернатив).

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш. бўйича глоссарий"

15-мавзу: ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш. бўйича глоссарий 1. ҳуқуқ нормаларини вақт бўйича амал қилишининг асосий қоидалари нималардан иборат? норматив ҳужжатларнинг вақт буйича амал килиши унинг қабул қилиниши ҳамда унинг ўз кучини йуқотиш вақтини англатади. бунда учта ҳолат эътиборга олинади: қонуннинг кучга кириш вақти; уни ҳаракат вақтининг тугаши; норматив ҳужжат асосида ўрнатилган юридик нормаларнинг, ушбу актни кучга киргунига қадар юзага келган муносабатларга нисбатан қўлланиши. қабул қилинган ёки ўрнатилган норматив ҳужжатларни ҳаётга тадбиқ этишнинг муҳим шартларидан бири унинг амал қилиш доирасини аниқ қилиб белгилаб қўйилишидадир. ўзбекистон республикасининг қонунлари ва ўзбекистон республикаси олий мажлисининг қарорлари, шунингдек, маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг қарорлари...

This file contains 4 pages in DOCX format (18.8 KB). To download "ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш. бўйича глоссарий", click the Telegram button on the left.

Tags: ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш. бўйи… DOCX 4 pages Free download Telegram