zahriddin muhammad boburning hayoti va ijodi. boburnoma asari

DOC 76,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662583616.doc zahriddin muhammad boburning hayoti va ijodi zahriddin muhammad boburning hayoti va ijodi. “boburnoma” asari reja: 1. z.m.boburning hayot yo`li. 2. bobur lirikasi, shoir devonlari. 3. “boburnoma” –badiiy-memuar asar. 4. bobur ijodining o`zbek adabiyotidagi o`rni. “biz bobur mirzoni ulkan davlat arbobi sifatidagina emas, qomusiy alloma, mumtoz shoir sifatida ham cheksiz qadrlaymiz. bobur o`zbek xalqining buyuk farzandi, milliy g`ururidir”. islom karimov. z.m.bobur o`rta asr sharq madaniyati, adabiyoti va she`riyatida o`ziga xos o`rin egallagan adib, shoir, olim bo`lishi bilan birga yirik davlat arbobi va sarkarda hamdir. u 1483-yil 14-fevralda andijonda farg`ona usuli hokimi umarshayx mirzo oilasida dunyoga kelgan. barcha temuriy shohzodalar singari otasi saroyida tahsil oladi. 12 yoshida shiddatli saroy kurashlari girdobida qolib, biron-bir madrasani ham tugatishga imkon va fursati bo`lmasa-da, adabiyot, nafis san`atining chinakam shaydosi bo`lib yetishadi. andijon taxti uchun ukasi jaxongir mirzo, amakasi sulton ahmad mirzo, tog`asi sulton mahmudxon va boshqa raqiblarga qarshi kurashadi. samarqand taxti uchun bir necha yil …

i. yangi mustahkam davlat “buyuk mug`ul imperiyasi” nomini oladi va 300 yildan ortiq hukmronlik qiladi. 1526-yilning 21-dekabrida bobur zaharlanadi, tasodif tufayli omon qoladi. 1530-yilda agrada vafot etadi. keyinroq vasiyatiga ko`ra, farzandlari uning xokini qobulga olib kelib, dafn etadilar. bobur qisqa vaqt ichida hindistonda siyosiy muhitini barqarorlashtirish, hindiston yerlarini obodonlashtirib, birlashtirish, savdo-sotiq ishlarini to`g`ri yo`lga qo`yish, bog`-rog`lar yaratish ishlariga rahbarlik qildi. madaniy yodgorliklar qurish, karvonsaroylar barpo qilish, kutubxonalar qurish bobur va uning o`g`illari davrida keng miqyosda yoyildi. hindiston me`morchiligiga markaziy osiyo uslubi kirib kela boshladi. bobur va uning hukmron avlodlari huzurida o`sha davrning ilg`or va zehni o`tkir olimlari, shoirlari, musiqashunoslarini mujassam etgan mukammal bir ma`naviy-ruhiy muhit vujudga keldi. bobur hindistonda katta hajmdagi davlat ishlari bilan bir qatorda o`zining adabiy-badiiy faoliyatini ham davom ettirdi. 1503-yilda “xatti boburiy” ni yaratdi. 1521-yilda “mubayyin al-zakot”, 1523-25-yillarda “muxtasar”, “xarb ishi”, “musiqa ilmi” (topilma), “volidiyya” asarlarini, 1519-yilda 1-devon “qobul devoni” ni, 1528-29-yillarda 2-devon “hind devoni” ni yaratdi. …

an bu devonlar o`sha joylar nomi bilan yuritiladi. qobul devoni topilmagan. hind devonidagi she`rlarining umumiy miqdori 400 dan ortiq. 119 tasi g`azal, 231 tasi ruboiy, boshqalari turli janrdagi she`rlardir. bobur she`rlarining ma`lum bir qismi hasbi hol xususiyatiga ega bo`lgan g`azaldir. bobur g`azallari orasida hayotga qaynoq mehr aks etgan, jo`shqin g`azallar, afsus-nadomat ohanglari bilan to`lgan g`azallarni ham uchratish mumkin. bobur –podshoh, shoir va olim. ammo boburning betimsol shaxsi shohlik, balki shoirlik va olimlikdan ham teranroqda turadi. shuning uchun uning latif ruhi va darveshvash ko`ngli andak-mundak narsalarni pisand qilmaydi, aniqrog`i arzitmaydi. shunday ekan, qaysi xon yoki sulton: qilmoq umidu biym ila xizmat shah olida darbonining so`kunchu tayoqig`a arzimas, - deydi. insonga xos qanaqa tabiiy fazilat va sof tuyg`ular bo`lsa, bobur hayotda ham, ijodda ham asosan ana shularga suyangan. u o`z davlati va saltanati manfaati yuzasidan she`riyatiga bir siyosiy rang, targ`ibot ohanglarini olib kirsa bo`lardi. yo`q bobur she`riyatida topolmaysiz bunday ohanglarni. mohiyatan toju …

tgan, siyrati darveshvash, bobur bilan yuzma-yuz kelganday bo`lamiz: arzimas g`am yemakka bu dunyo, bal otin demakka bu dunyo. tama` uzgil bu eski dunyodin, xotiringdin chiqar bu dun yodin. davlat uchun o`zungni zor etma, izzat uchun o`zungni xor etma. bobur bir masnaviysida husni mutlaqqa murojaat etib shunday deydi: go`shu hushimni so`zing sori qil, jonu ko`nglimni o`zung sori qil. g`amlaring birla ovut ko`nglimni, ma`rifat birla yorut ko`nglimni. bobur ruboiylaridan birida “har ishniki ayladim xatolig` bo`ldi”, - deydi. aslida bobur qilgan ishlar xato bo`lmagan. birgina “boburnoma” asarini olib qaraydigan bo`lsak ham hali bu darajada har tomonlama yetuk asar yaratilmaganligining guvohi bo`lamiz. bu asar butun jahon ommasiga mashhur bo`lgan shoh asardir. “boburnoma” da bobur yashagan davrdagi movarounnahr, xuroson, eron va hindiston xalqlari tarixi yoritilgan. asar uch qismdan iborat bo`lib, 1-qismi- xv asrning ikkinchi yarmida markaziy osiyoda ro`y bergan voqealarga, 2-qismi xv asrning oxiri, xvi asrning birinchi yarmida qobulda ro`y bergan voqealarga, 3-qismi xvi asrning …

y, behzod, mirak naqqosh, husayn udiy singari adabiyot va san`at arboblari haqida qimmatli ma`lumotlar va mulohazalarni keltiradi. bobur nima haqda va kim haqda yozmasin, g`oyat samimiydir. o`zining quvonchini ham, g`amini ham hech kimdan yashirmay, ro`y-rost aytadi. do`sti haqida ham, dushmani haqida ham ko`nglidagini so`zlaydi. bobur butun umri jangu jadallarda kechishiga qaramasdan tabiatan nihoyatda ziyrak va sinchkov, g`oyat fahmli va idrokli, hamma narsaga qiziquvchan bir zot edi. u qaerga bormasin, o`sha yerning geografik tuzilishi, joylashishi o`rindan tortib, o`simlik va hayvonot dunyosigacha, qishu yozining ob-havosidan, elining tili-yu, urf-odatlarigacha hamma-hammasi bilan qiziqadi va yozib qoldiradi. “boburnoma” da boburning ilk she`riy mashqlaridan tortib yirik asarlarigacha yozilish tarixi, ular bilan bog`liq voqealar haqida ma`lumot berilgan. alisher navoiy bilan xatlashgani, “boburiy xat” ni ixtiro etgani, musiqa bilan shug`ullangani, turkiy tilning sofligi va ravnaqi uchun kurashganlari haqida ham batafsil ma`lumot beradi. “boburnoma” bobur kezgan yurtlar haqida o`ziga xos qomusdir. lekin bu faqat sinchkov emas, badiiy zavqi ham …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "zahriddin muhammad boburning hayoti va ijodi. boburnoma asari"

1662583616.doc zahriddin muhammad boburning hayoti va ijodi zahriddin muhammad boburning hayoti va ijodi. “boburnoma” asari reja: 1. z.m.boburning hayot yo`li. 2. bobur lirikasi, shoir devonlari. 3. “boburnoma” –badiiy-memuar asar. 4. bobur ijodining o`zbek adabiyotidagi o`rni. “biz bobur mirzoni ulkan davlat arbobi sifatidagina emas, qomusiy alloma, mumtoz shoir sifatida ham cheksiz qadrlaymiz. bobur o`zbek xalqining buyuk farzandi, milliy g`ururidir”. islom karimov. z.m.bobur o`rta asr sharq madaniyati, adabiyoti va she`riyatida o`ziga xos o`rin egallagan adib, shoir, olim bo`lishi bilan birga yirik davlat arbobi va sarkarda hamdir. u 1483-yil 14-fevralda andijonda farg`ona usuli hokimi umarshayx mirzo oilasida dunyoga kelgan. barcha temuriy shohzodalar singari otasi saroyida tahsil olad...

Формат DOC, 76,5 КБ. Чтобы скачать "zahriddin muhammad boburning hayoti va ijodi. boburnoma asari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: zahriddin muhammad boburning ha… DOC Бесплатная загрузка Telegram