atmosfera bosimini o’rganish

PPT 15 pages 1.9 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPT

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

слайд 1 2-mavzu. atmosfera bosimini o’rganish mashg’ulotning maqsadi: atmosfera bosimi va uning o’lchov birliklarinu, barografning tuzilishi, ishlash prinsipini hamda atmosfera bosimini o’lchashni o’rganish. reja: 1.atmosfera bosimi va uning o’lchov birliklari. 2.barometr-aneroidning tuzilishi va ishlash prinsipi. 3.barografning tuzilishi va ishlash prinsipi. 4.atmosfera bosimini o’lchash. 1. atmosfera bosimi va uning o’lchov birliklari. atmosfera bosimi barcha meteorologik stansiyalarda o’lchanadi. atmosfera bosimi qiymatlaridan barometrik nivelirlash, ya’ni bir joyning ikkinchi joyga nisbatan balandligini aniqlashda, ayrim yerlar rel’efi xaritasini tuzishda, ob–havoning mahalliy alomatlariga qarab, uning yaqin kunlarda qanday bo’lishini oldindan aytib berish maqsadlarida foydalaniladi. ma’lumki, yer sirti va undagi barcha jismlarga atmosfera bosimi ta’sir qiladi. atmosfera bosimi avvalgi yillarda millimetr simob ustuni (mm sim. ust.) va millibar (mb) birliklarida o’lchangan. millimetr simob ustuni–kosachali barometrdagi simob ustuning 1 mm ga ko’tarilishi yoki pasayishiga mos bo’lgan atmosfera bosimining o’zgarishidir. atmosfera bosimi sgs sistemasida mb birlikda o’lchanib, u 1 sm2 sirtga tik ravishda 1000 dn(dina) kuch bilan ta’sir qiladigan …

2 / 15

icha a dan iborat. bu qutichadan havo so’rib olingan (qutichaning ichidagi havo bosimi 102 mm. sim. ust. dan ham kam). atmosfera bosimi qutichani ezib yubormasligi uchun qutichaning qopqog’i kuchli б prujina bilan yuqoriga tortib qo’yilgan. atmosfera bosimi ortganda qopqoq pastga bukiladi va prujinani tortadi. bosim kamayganda prujina qopqoqni yuqoriga ko’tarib to’g’rilaydi. chunki, qutichaning tagi qo’zg’almas qilib mahkamlangan, shuning uchun qutichaning bukilishi va kengayishi faqat ustki sirtining ko’chishlari tufayli vujudga keladi. quticha qopqog’ining bunday kuchsiz tebranishlari richaglar tizimi vositasida kuchaytirilib, strelka в ga uzatiladi, strelka atmosfera bosimi o’zgarganda shkala ustida o’ngga yoki chapga og’adi. strelkaning tagiga o’rnatilgan shkaladagi bo’limlar qiymati simobli barometrning ko’rsatishlariga moslangan, shuningdek, shkalasi bevosita paskallarda ifodalangan aneroidlar ham mavjud. aneroidning sirtiga asbob temperaturasini o’lchash uchun yoysimon termometr o’rnatilgan va aneroid mexanizmi, oynali qopqog’i bor plastmassa yoki metalli korpusga joylashtirilgan. prujinasi yo’q aneroidlar ham mavjud bo’lib, ularda prujina rolini qutichaning elastik qopqoqlari bajaradi. bunday aneroidlarning qabul qiluvchi qismi 5-6 …

3 / 15

bu tuzatishlarning har qaysisi asbobning tekshirish guvohnomasiga yozilgan bo’ladi shkala bo’yicha tuzatmalar biror asbob qismlarini va ayniqsa, uning uzatish mexanizmini tayyorlashdagi kamchiliklarni yo’qotish uchun kiritiladi aneroidlarning shkalasi mazkur tipdagi barcha aneroidlar uchun bir xil qilib olinadi. ammo har qaysi aneroid qismlarini, masalan, qutichasini, shkalasini va nihoyat uzatish mexanizmini tayyorlashda ozgini bo’lsa ham kamchilikka yo’l qo’yiladi. natijada aneroidning sezgirligi shkalaning turli qismida bir xil bo’lmaydi. bundan tashqari har bir aneroid sezgirligi bo’yicha boshqalaridan farq qiladi. agar bunday kamchiliklar yo’qotilmasa aneroidlarning ko’rsatishi atmosfera bosimining haqiqiy qiymatidan farq qilib qolishi mumkin. bunga yo’l qo’ymaslik uchun aneroidning butun shkala bo’yicha ko’rsatishlarini aniq ko’rsatadigan simobli barometrning ko’rsatishlari bilan solishtiriladi va mazkur aneroidning ko’rsatishlariga bosimning haqiqiy qiymatini olish uchun tuzatmalar kiritiladi. bunday tuzatishlar shkalaning barcha qismlari bo’ylab bajariladi. 3. barografning tuzilishi va ishlash prinsipi. atmosfera bosimining yer sirtidagi o’zgarishlarini uzluksiz yozib borish uchun ishlatiladigan asboblar barograflar deb ataladi. amalda membranali barograflar keng tarqalgani uchun ularning tuzilishi …

4 / 15

irini kamaytirish uchun qutichalar ustunining tagiga po’lat va mis plastinkalardan tayyorlangan bimetall termokompensator joylashtirilgan. aneroid qutichalarining eng pastkisi kompensatorga mahkamlangan, quticha ustuni tepasidagi quticha tirgak va richaglar tizimi orqali strelka bilan bog’langan. atmosfera bosimi oshganda qutichalar ko’proq bukiladi va richaglar vositasida peroni yuqoriga buradi. atmosfera bosimi kamayganda esa membranalarning elastiklik kuchi ta’sirida qutichalar kengayadi va strelkani lentada pastga ko’chiradi. qutichalarning sezgirligi temperaturaga bog’liq, chunki membranalarning elastiklik xossalari ham temperaturaga bog’langan. yuqorida aytganimizdek, temperatura o’zgarishlari tufayli vujudga keluvchi qutichalarning qo’shimcha deformatsiyasini kompensatsiya qilish uchun barograflarda termokompensator joylashtiriladi. ichida soat mexanizmi bor silindrik baraban barografning qayd qiluvchi qismi bo’lib xizmat qiladi. barabanga qog’oz lenta qoplanadi va lentani yassi prujinalar bilan barabanga siqib turadi. barabanning aylanish tezligiga qarab barograflar sutkalik va haftalik bo’ladi. baraban lentasidagi gorizontal chiziqlar mb larda ifodalangan atmosfera bosimining qiymatlarini, vertikal yoylar esa vaqt intervallarini ko’rsatadi. agar barograf haftalik bo’lsa, lentada qo’shni yoylar orasidagi bo’lim qiymatlari 2 soatga, sutkalik barografda …

5 / 15

i biroz ko’tarib lentaga belgi qo’yiladi. bu barograf ko’rsatishlarini barometr ko’rsatishlari bilan solishtirish uchun qilinadi. so’ngra lentasi tahlil qilinadi. 4. barometr-aneroid yordamida atmosfera bosimini o’lchash. avvalo quyidagilarni amalga oshiring: aneroidning tuzilishini o’rganing. 1. binoning 9-qavatidagi havo bosimini aneroid bilan o’lchang. 2. buning uchun dastavval aneroidni 9-qavatdagi stol ustiga gorizontal holatda o’rnatiladi va aneroid g’ilofi ochiladi. a) aneroid termometridan asbob temperaturasi 0,10 aniqlik bilan hisoblanadi. b) barometr-aneroid oynasiga barmoq bilan sekin chertiladi (uzatish mexanizmidagi ishqalanishni yengish uchun). v) aneroidning ko’rsatishi 0,1mm.sim. ust. aniqligi bilan hisoblanadi. strelkaning vaziyatini hisob qilishda kuzatuvchining nigohi asbob strelkasining ustida bo’lishi kerak. 3. binoning 1-qavatiga tushing va 3-5 minut o’tgach aneroid yordamida 9-qavatdagidek o’lchash o’tkazing. 4. termometr yordamida tashqaridagi havo temperaturasini uch marta o’lchang va o’rtacha qiymatini oling. 5. barcha kuzatishlar natijalarini va asbob guvohnomasidagi tuzatishni 2.1.jadvalga yozing. 2.1.jadval. aneroid yordamida atmosfera bosimini aniqlash. 6. 1-va 9- qavatlardagi bosimlarni hamda tashqaridagi havo temperaturasining o’rtacha qiymatini hisoblab toping. …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atmosfera bosimini o’rganish"

слайд 1 2-mavzu. atmosfera bosimini o’rganish mashg’ulotning maqsadi: atmosfera bosimi va uning o’lchov birliklarinu, barografning tuzilishi, ishlash prinsipini hamda atmosfera bosimini o’lchashni o’rganish. reja: 1.atmosfera bosimi va uning o’lchov birliklari. 2.barometr-aneroidning tuzilishi va ishlash prinsipi. 3.barografning tuzilishi va ishlash prinsipi. 4.atmosfera bosimini o’lchash. 1. atmosfera bosimi va uning o’lchov birliklari. atmosfera bosimi barcha meteorologik stansiyalarda o’lchanadi. atmosfera bosimi qiymatlaridan barometrik nivelirlash, ya’ni bir joyning ikkinchi joyga nisbatan balandligini aniqlashda, ayrim yerlar rel’efi xaritasini tuzishda, ob–havoning mahalliy alomatlariga qarab, uning yaqin kunlarda qanday bo’lishini oldindan aytib berish maqsadlarida foydalaniladi. m...

This file contains 15 pages in PPT format (1.9 MB). To download "atmosfera bosimini o’rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: atmosfera bosimini o’rganish PPT 15 pages Free download Telegram