klassik iqtisodiy maktab vakillarining qarashlari

PDF 35 стр. 3,1 МБ Бесплатная загрузка

35 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,1 МБ

Тип файла PDF

Страницы 35

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 35

слайд 1 klassik maktab vakillarining iqtisodiy qarashlari. klassik iqtisodiy maktab vujudga kelishining tarixiy shart-sharoitlari. v.petti - angliya klassik iqtisodiy maktabining asoschisi. fransiyada klassik iqtisodiy maktabning vujudga kelishi. p.buagilberning iqtisodiy qarashlari. fiziokratizm. f.kene va a.tyurgoning iqtisodiy ta’limotlari. a.smit manufaktura davrining iqtisodchi nazariyotchisi. a. smitning qiymatning mehnat nazariyasi. a.smit va hozirgi zamon. d.rikardo sanoat to‘ntarishi davrining nazariyotchisi. d.rikardo ta’limotining ahamiyati. reja: klassik siyosiy iqtisod 3 1 • u 17 -asrning ikkinchi yarmida paydo bo'lgan va 19 - asr oxirigacha mavjud bo'lgan 2 • klassik siyosiy iqtisod paydo bo'lishi bilan iqtisodiyot fan sifatida tan olindi 3 • xviii asrda bu nafaqat yangi fan, balki yangi mafkura bo’lib, iqtisodiy hayotning jamiyat hayotidagi o'rnini qayta baholash haqida edi. xvi asrning o’rtalarida boshlangan manufaktura davri xvii asrga kelib sanoatning ayrim tarmoqlarining rivojlanishiga olib keldi. ayni paytda, qishloq xo’jaligida ham kapitalizm rivojlana boshladi. buyuk britaniya iqtisodiyoti dunyoda eng rivojlangan mamlakatga aylandi. xviii asrga kelib bu erda kapitalistik …

2 / 35

soschilari uilyam petti (1623–1687) – angliya klassik siyosiy iqtisodining asoschisidir. k.marks so’zi bilan aytganda, u.petti-«siyosiy iqtisodning otasi... buyuk tadqiqotchi - iqtisodchi». u.petti har tomonlama yuksak bilimli odam bo’lgan. u angliyaning janubidagi romsi shahrida hunarmand-matochi oilasida tug’ildi. o’n to’rt yoshida ota kasbini egallashdan voz kechgan u.petti uydan chiqib ketadi va kemada yollanma dengizchi (yunga) bo’lib xizmat qiladi. oradan bir yil o’tgach, taqdir taqozosi bilan oyog’i lat egan u.petti frantsiya hududidagi bir qirg’oqda qoldirib ketiladi. bu notanish chet o’lkalarda lotin tilini bilganligi tufayli u kan kollejiga qabul qilindi va tinglovchi sifatida moddiy jihatdan ta’minlandi. kollej unga frantsuz va grek tillarini, matematika, astronomiyani o’rganishga imkoniyat yaratib berdi. 1640 yili kollejni bitirib, u.petti londonga qaytib keldi. keyinchalik, oksford universitetida tibbiyot sohasida tahsil oldi. 1650 yili 27 yoshida u.petti fizika bo’yicha doktorlik darajasini oldi, angliya kollejlarining birida professor bo’lib ishladi. u.petti dastlab o’z asarlarida merkantilistlarning ijobiy savdo balansi g’oyasini va sanoatni rag’batlantirish maqsadida davlatning iqtisodiyotga …

3 / 35

i o’rniga pul jarimasini joriy etish zarurligini, pul to’lashga «qurbi etmagan o’g’rilarni» esa «qullikka» mahkum etishni, ishlashga majbur qilishni tavsiya etadi. u.petti bu fikrni rivojlantirib, chetga pul chiqarishni taqiqlash bema’ni narsa ekanligini ko’rsatib o’tadi. davlatning bunday hatti- harakati, uning fikri bo’yicha, mamlakatga chetdan tovar keltirishni man etish bilan bir narsadir. u.petti ishchining daromadi sifatidagi ish haqini mehnatning bahosi deb hisobladi va uning darajasini ishchining yashashi uchun zarur bo’lgan vositalar minimumi bilan ifodaladi. u.petti, har bir ishchi «yashash, mehnat qilish va ko’payishi uchun» kerakli narsani olsa bas, degan xulosaga keldi. buni u nazariy jihatdan isbotlab bermoqchi bo’ldi: agar ishchiga ko’rsatilgan minimumdan ikki baravar ko’p haq to’lansa, u chog’da ishchi ikki marta kamroq ishlaydi. bu esa jamiyat uchun shuncha miqdordagi mehnat boy berilganini bildiradi. u.pettining ish haqi to’g’risidagi mazkur qoidasi «klassik maktabning» ko’pchilik vakillari nazariy tadqiqotlarining asosini tashkil etdi. masalan, u.pettidan keyin, d.rikardo va t.maltus ish haqini ishchi mehnatining bahosi sifatida tavsiflab, …

4 / 35

keyingi g’oyalarning shakllanishida ahamiyatli rol o’ynadi. fransua kene iqtisodiy ta’limoti • fransua kene (1694–1774) fiziokratlar maktabining asoschisi hisoblanadi. • ] f.kene har tomonlama bilimli olim bo’lib, versal yaqinida kambag’al dehqon • oilasida dunyoga keldi. u yoshligidan tibbiyotga qiziqdi va bu sohada ta’lim oldi. keyinchalik tibbiyot amaliyoti unga shuhrat keltirdi. 1752 yilda qirol lyudovik xv saroyida tabiblik qildi. tibbiyot va biologiyaga oid ko’pgina asarlar yaratdi. f.kene iqtisodiyot muammolari bilan 60 yoshidan boshlab shug’ullana boshladi. f.kenening iqtisodiy g’oyalari qirol saroyida - versalda yuzaga keldi. u umrining oxirigacha o’sha yerda yashadi va ijod qildi. uning fiziokratik g’oyalarini keyinchalik a.tyurgo davom ettirdi. shunday qilib, haqiqiy fiziokratlar maktabi yoki o’sha davr tili bilan aytganda «iqtisodchilar maktabi» tarkib topdi. uning eng rivojlangan davri xviii asrning 60-70-yillariga to’g’ri keladi. a sa rl ar i «fermerlar» «don» «aholi» «soliqlar» «iqtisodiy jadval» (1758) f.kenening tabiiy tartib to’g’risidagi iqtisodiy kontseptsiyaning huquqiy asosi - xususiy mulkni, shaxsiy manfaatlarni muhofaza qiluvchi va …

5 / 35

larini yaxshi biladigan, o’qimishli bir shaxs qo’lida bo’lishini maqsadga muvofiq deb hisoblagan. f.kenening nazariy merosida uning sof mahsulot (hozir uni milliy daromad deb atashadi) to’g’risidagi ta’limoti muhim o’rin egallaydi. uning fikriga ko’ra, sof mahsulotning manbai yer va unga sarflangan qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishida band bo’lgan kishilarning mehnati hisoblanadi. demak, boylikning (sof mahsulot) ko’payishi qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishi bilan bog’liq bo’lgan «yer in’omidir». shu bois, davlat sanoatni emas, balki qishloq xo’jaligini rag’batlantirish to’g’risida g’amxo’rlik qilishi kerak. f.kene: «dehqonlar kambag’al bo’lsa, qirollik kambag’al bo’ladi, qirollik kambag’al bo’lsa qirol kambag’al bo’ladi», deb hukumatni ishontirishga harakat qilgan. savdo va sanoat boylik yaratmaydi, negaki savdogar va hunarmandlar qishloq xo’jaligida yaratilgan boylikni faqat bir joydan ikkinchi bir joyga etkazish va o’zgartirish bilan shug’ullanadi. shuning uchun savdo va sanoat «unumsiz» hisoblanadi. u yerdagi tovarning o’sgan qiymati faqatgina savdo va sanoat xarajatlarini qoplash vositalarini o’z ichiga oladi, sof mahsulot esa bunda ko’paymaydi. boylik yaratilishini fiziokratlar sanoatning “unumsizligi f. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 35 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "klassik iqtisodiy maktab vakillarining qarashlari"

слайд 1 klassik maktab vakillarining iqtisodiy qarashlari. klassik iqtisodiy maktab vujudga kelishining tarixiy shart-sharoitlari. v.petti - angliya klassik iqtisodiy maktabining asoschisi. fransiyada klassik iqtisodiy maktabning vujudga kelishi. p.buagilberning iqtisodiy qarashlari. fiziokratizm. f.kene va a.tyurgoning iqtisodiy ta’limotlari. a.smit manufaktura davrining iqtisodchi nazariyotchisi. a. smitning qiymatning mehnat nazariyasi. a.smit va hozirgi zamon. d.rikardo sanoat to‘ntarishi davrining nazariyotchisi. d.rikardo ta’limotining ahamiyati. reja: klassik siyosiy iqtisod 3 1 • u 17 -asrning ikkinchi yarmida paydo bo'lgan va 19 - asr oxirigacha mavjud bo'lgan 2 • klassik siyosiy iqtisod paydo bo'lishi bilan iqtisodiyot fan sifatida tan olindi 3 • xviii asrda bu nafaqat yangi fan,...

Этот файл содержит 35 стр. в формате PDF (3,1 МБ). Чтобы скачать "klassik iqtisodiy maktab vakillarining qarashlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: klassik iqtisodiy maktab vakill… PDF 35 стр. Бесплатная загрузка Telegram