neft va gazning hosil bo’lish gipotezalari

PDF 14 pages 266.9 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 266.9 KB

File type PDF

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

2- ma’ruza neft va gazning hosil bo’lish gipotezalari. neft va tabiiy gazni qazib olish va qayta ishlashga tayyorlash.neftning klassifikatsiyasi. ilmiy va texnologik klassifikatsiya. tayanch so‘z va iboralar:neft, fraksiya, benzin, kerosin, sintez, detonatsiya, oktan, reforming, kreking, dizel yoqilg‘isi, haydash, izomer,alkanlar, parchalash, formaldegid, sintez–gaz, etan, oktan soni, porshen, butan, antidetanator. neft sarg‘ish, ko‘ng‘ir, qoramtir rangli moysimon suyuqlik, zichligi 0,73 dan 0,95 g/sm3 gacha – 20 da +20 0с gacha haroratda qotuvchi juda murakkab tarkibli turli uglevodorodlar va geteroatomli organik birikmalar aralashmasidan tarkib topgan moddalar. u yuqori koloriyali yoqilg‘i (40000 dan 44000 gacha k/kg). neftning kimyoviy tarkibi asosan quyidagi elementlardan tashkil topgan : s = 83–87 % n = 12–14 % s = 0,3–3 % o = 0,1–1,0 % n = 0,001–0,4 % shuningdek juda kam miqdorda metalloorganik birikmalar shaklida vanadiy, nikel temir, titan, kobalt, germaniy va boshqa elementlardan iborat bo‘ladi. neft tarkibida uch tipdagi suyuq va erigan holda qattiq uglevodorodlar mavjud: alkanli …

2 / 14

i ltingugurtli, 2 % dan ortiq oltingugurt saqlovchi – ko‘p oltingugurtli, 1,5 % gacha alkan saqlovchi kam alkanli 1,51 dan 6 % gacha alkan saqlovchi–alkanli, 6 % dan ko‘proq alkan saqlovchi ko‘p alkanli neftlarga bo‘linadi. turli konlardan qazib chiqariladigan neftning kimyoviy tarkibi turlicha bo‘ladi. uning asosiy tarkibini metandan tortib to molekulasida 50 tagacha uglerod atomi bo‘lgan juda murakkab uglevodorodlar tashkil etadi. siklopentan va siklogeksan hosilalari neftda ko‘p uchraydi. ba’zi neftlar, masalan kaliforniya, borneo oroli va maykop neftlari aromatik uglevodorodlarga boyroq bo‘ladi. neftda oz miqdorda oltingugurt, azot va kislorod uchraydi. neftni oltingugurtdan tozalash muxim ahamiyatga ega chunki neft ishlatilayotganda undagi oltingugurt oksidlanib, kislota hosil qilishi va bu kislota metallni zanglatib ishdan chiqarishi mumkin. neftdan uchuvchan uglevodorodlar: metan, etan, propan va butan (yo‘ldosh gaz) alohida ajratib olinadi va, asosan, yoqilg‘i sifatida ishlatiladi. bu aralashmani past haroratda fraksiyalab haydash yo‘li bilan undan yuqoridagi moddalarni ayrim– ayrim ajratib olish va olingan moddalardan sof organik …

3 / 14

i, n–geptan esa standart yomon yoqilg‘i etaloni sifatida qabul qilingan. tarkibida 70 % izooktan bor aralashma motorda sinalayotgan benzin kabi yonsa, unda bu benzinning «oktan soni» 70 deb belgilanadi. shartli ravishda izooktanniig «oktan soni» 100, n– geptanning oktan soni 0 deb qabul qilingan. ko‘pchilik benzinlarning oktan soni 50 bilan 70 orasida bo‘lib ularning oktan sonini 2 xil yo‘l bilan oshirish mumkin: - benzinga ba’zi moddalar qo‘shilsa, u bir me’yorda yonadi. bu xil moddalardan t e t r a e t i l q o‘ r g‘ o sh i n ( s 2 n 5 ) 4 r b keng ko‘lamda qo‘llanadi. tetraetilqo‘rg‘oshindan benzinga 0,2–0,8 ml/l miqdorda qo‘shilgakda benzinning oktan soni 80 gacha oshishi mumkin. bunday benzin e t i l l a n g a n b e n z i n deb ataladi. - benzinning oktan sonini oshirish maqsadida u izomerlanadi, ya’ni benzindagi tarmoqlangan zanjirli birikmalar miqdori oshiriladi. …

4 / 14

m begona moddalardan tozalanadi. surkov moyiga xloretil efir, fenol va suyuq sulfat angidrid kabi erituvchilar ta’sir ettirilganda tarkibidagi aromatik uglevodorodlar va to‘yinmagan birikmalar yo‘qoladi. surkov moyi tarkibidagi parafinni yo‘qotish uchun neft metiletilketon va toluol aralashmasida eritiladi va eritma sovitilganda parafin kristallanadi. shu yo‘l bilan tozalangan moy oksidlanishi oldini olish uchun unga qo‘shimcha moddalar ham qo‘shiladi. tabiiy gazdan dastlab faqat energiya manbai sifatida foydalanib kelingan. tabiiy gazni kimyoviy qayta ishlash esa fan va texnikaning ulug‘vor yutuqlaridan biri hisoblanadi. tabiiy gazlarning kimyoviy xom ashyo sifatida qiymati shundaki, ularning tarkibida ko‘p miqdorda metan–uglevodorod bor. masalan, buxoro konidan olinadigan tabiiy gaz tarkibida 98 % ga yaqin metan borligi aniqlangan. yaqin vaqtlargacha tabiiy gazlar inert birikmalar hisoblanib kelingani uchun ulardan kimyo sanoatga foydalanilmas edi. metan va uning gomologlarining reaksiya xossasi yaxshi emas deb hisoblanardi. biroq katalizatorlardan keng chuqur va har taraflama foydalanish ularni oksidlash parchalash, xlorlash, nitridlash va boshqa reaksiya natijasida majbur qilish imkonini berdi. …

5 / 14

r, kauchuklar, yuvish vositalari, bo‘yoqlar va boshqa yuzlab ishlab chiqarish uchun xom ashyo hisoblanadi. neftning alkanli komponentlari mikrobiologik sintez uchun (oqsil–vitaminli konsentratlar ishlab chiqarishda) dastlabki xom ashyo hisoblanadi. kelgusida neftning ahamiyati neft kimyosi xom ashyosi sifatida yanada ortib boradi. neftni kompleks qayta ishlash, neft kimyosi sanoatining o‘ziga xos xarakterli xususiyatidir. neft yoqilg‘ilari foydalanish uslubiga qarab qozon va motor yoqilg‘isiga bo‘linadi. motor yoqilg‘isi ichki yonar dvigatellarining tipiga qarab: karbyurator (benzin, kerosin), dizel va reaktiv yoqilg‘ilarga bo‘linadi. benzin, yoqilg‘i havo aralashmasini elektr uchquni bilan alanga oldiradigan porshin karbyuratorli dvigatellar uchun yoqilg‘i sifatida ishlatiladi (porshenli, avtomobillar, mototsikllar va boshqa mexanizmlar). benzin ma’lum fraksion tarkibga, dvigatelda to‘liq bug‘lanish, tez alangalanish xossasiga ega bo‘lgan to‘yingan bug‘ bosimiga, detanatsiya va kimyoviy chidamlilikka ega bo‘lishi qurilmalarni korroziyaga uchratmasligi lozim. masalan, b–100 markali aviatsiya benzini 40–180 0s da 97,5 % haydaladi. 10 % 75 0s da qaynaydi. –60 0s da muzlaydi. uglevodorodlarning oktan soni ularning molekulyar massasi va …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "neft va gazning hosil bo’lish gipotezalari"

2- ma’ruza neft va gazning hosil bo’lish gipotezalari. neft va tabiiy gazni qazib olish va qayta ishlashga tayyorlash.neftning klassifikatsiyasi. ilmiy va texnologik klassifikatsiya. tayanch so‘z va iboralar:neft, fraksiya, benzin, kerosin, sintez, detonatsiya, oktan, reforming, kreking, dizel yoqilg‘isi, haydash, izomer,alkanlar, parchalash, formaldegid, sintez–gaz, etan, oktan soni, porshen, butan, antidetanator. neft sarg‘ish, ko‘ng‘ir, qoramtir rangli moysimon suyuqlik, zichligi 0,73 dan 0,95 g/sm3 gacha – 20 da +20 0с gacha haroratda qotuvchi juda murakkab tarkibli turli uglevodorodlar va geteroatomli organik birikmalar aralashmasidan tarkib topgan moddalar. u yuqori koloriyali yoqilg‘i (40000 dan 44000 gacha k/kg). neftning kimyoviy tarkibi asosan quyidagi elementlardan tashkil topga...

This file contains 14 pages in PDF format (266.9 KB). To download "neft va gazning hosil bo’lish gipotezalari", click the Telegram button on the left.

Tags: neft va gazning hosil bo’lish g… PDF 14 pages Free download Telegram