xx asrning 80-yillari oxirlaridagi inqirozli bolat

PDF 26 pages 738.1 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 738.1 KB

File type PDF

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

ii bob. mustaqillikka erisinsh arafasida 0 ‘zbekistondagi ijtimoiy- sjyosiy jarayonlar 2.1. 0 ‘zbekistonda xx asrning 80-yillari oxirlaridagi inqirozli bolat sobiq ittifoq va uning totalitar rejirai xx asrning 80-yiilariga kelib inqirozga ytiz mta boshladi. buning sabablari quyidagilar edi: yillar davomida iqtisodiyot ekstensiv vo'ldan rivojlantirildi, sovet ittifoqi chegaralarining yopiqligi va dunyo davlatlari bilan erkin savdo iqtisodiy aloqalar olib bonlmaganligi texnik-texnologik yangiliklar kirib kelishini qisqartirib yubordi, ishlab chiqarish uskunalari yangilanmaganligi sababli sanoat tovarlariga jahon bo zorida talab pasayib ketdi. neft va gazni eksport qilishdan tush- gan mablag'ning deyarli hammasi harbiy maqsadlarga ishlatildi. afg'onistonga qo'shin kiritilishi (1979) xalqaro keskinlikni yanada kuchaytirdi va katta xarajatlarga olib keldi. i980-yi!iaming boshlarida sovet siyosiy tizimi, xo'jalik yuri- tish usuli o'zining rivojlanish tmkoniyatlarini batamom tugatdi. m a’muriy buyruqbozlikka asoslangan rejali iqtisodiyotda mod diy manfaaulorlik vetarli darajada ta’minlanmaganligi iqtisodiy rivojlanishni va unga yangiliklaming joriy qilinishini sekinlashtir- di. m a’muriy-siyosiy boshqaruv jamiyat a ’zolaridan takliflar olinishiga yo'l qo'ymadi, natijada jamiyat a’zolarida …

2 / 26

$edi. qayta qurish hodisasi tarixiy jarayon sifatida ikkita bosqichga bo'linadi: qayta qurishning 1-bosqichi 1985—1987-yiilarda olib borilgan islohotiami qamrab oladi. dastlab qayta qurish sivosatida ilmiy- texnika taraqqiyoti yutuqlarmi ishlab chiqarishga jalb etish asosi da iqtisodiy taraqqiyotni jadallashtirish, inson omilini faollashtirish vazifa qilib olindi. asosiy e’tibor iqtisodiy rivojlanishga qaratildi. lekin boshqaruv awalgidek buyruqbozlikka asoslanib olib boril- ganligi sababli iqtisodiy islohotlar natija bermadi. 1986-yilda iqti sodiy ahvol yomonlasha boshlab, 1987-yil boshidan ishlab chiqa- rish keskin pasaydi. islohotiami boshlaganda qo’yilgan vazifalar bajarilmadi. 1987-1990-yillarda vaziyatni o'nglash uchun qilingan o'zga rishlar qayta qurishning 2-bosqiehi deyiladi. bu yillarda jamiyat- uing barcha sohalarini isloh qilishga urinish bo'ldi. asosiy maq- sad esa sovet jamiyatini to'liq demokratlashtirish dcyiidi lekin boshlangan tqtisodiy inqiroz siyosiy sohada ham inqirozni keltirib chtqardi. deraokratiya, oshkoralik, so'z erkinligi haqidagi sbiorlar 4 l° j lan'^ c,0*8an muammolarm yuzaga chiqishiga ishonchsizlikamwyat s\ ayriraiodarn,ai'da kommunistik paitiyaga bo'la boshladi sssrda* 8 °yalarga muxolif g'oyalar paydo qayta qurishtiyifsari^ssr dav71t ^ ^ …$

3 / 26

mmolami oshkora aytilishiga, kpssning xato va kamchilikla- rini oshkor bo'lishiga olib keldi. ilg'or fikirb kishilar tomonidan xo'jalik yuritishning ma’muriy buyruqbozlik usuli jamiyatni mod- diy-iqtisodiy ahvolini og'irlashtirib qo'yganligi oshkora aytila boshlandi. amalda qayta qurish siyosati tizimli asosda olib bo- ribnaganligi sababli amaliy natija berruadi. aksincba, bu islohotlar sovet jamiyatining asoslari adolatsizlikka qurilganligi, rivojlanish- ga xizmat qilmasligini ko'rsatdi. natijada yillar davomida jam iyat ongiga singdirib kelingan 'kommunistik partiya belgilab bergan yo 'l birdan bir to'g'ri yo'l” degan qaraslilarga jamiyatda ishonch- sizlik paydo bo'la boshladi. • qayta qurish boshlab bergan demokratiya va oshkoralik g'oyaiari sovet mustamlakachiligining haqiqiy basharasini ocliib tashladi. qayta qurish konsepsiyasi milliy respublikalar manfaatla- rini ifodalamasdi, shuning uchun bu g'oyalarga ishonchsizlik pay do bo'ldi. chunki u manfaatlaii har xil bo'lgan respublikalar va ruslar yetakchiligiga asoslangan sssr tarkibida yagona taraqqiyot yo'lini ta’miulay olmas edi. ya’ni, mustabidchilikni saqlab qolish- ga qaratilganligi va milliy respublikalaming manfaatlarini hisobga olmaganligi sababli ham barbod bo'ldi. • ittifoqni …

4 / 26

rlari boshla- gan “qayta qurish” siyosati iqtisodiy jihatdan muvaffaqiyatsizlikka uchradi, berilgan oshkoralik va demokratiya tufayli xalqning siyo siy faolligi oshdi, ommaviy, milliy harakat va tashkilotlar tuzildi. lekin, yuqoridan turib sovet tuzimiini isloh qilish uchun qilingan pala-partish urinishlar mamlakatdagi tanglikni chuqurlashtirdi. milliy nizolar kuchaydi, iqtisodiy ahvol og'irlashdi. ayniqsa, qayta qurish siyosati tufayli sobiq ittifoq hududida demokratik jarayonlaming chuqurlashishi, aniqroq qilib aytganda, demokratiya o'yin’tarining avj olishi butun mamlakat liududi- da siyosiy jarayonlarni taollashtirgan bo'lsa, muayyan guruhlar- ning manfaatlari, ayrim shaxslaming siyosiy mavqei uchun inti- lishlan beqaror siyosiy muhitni vujudga keltirdi. xalq deputatlari syezdlari va kommunistik partiyaning nufuzli yig'ilishlanda si yosiy mojarolar, o'zaro tortishuvlar, shaxsiy adovat va raanfaat- nmg keskinlashuv holatlari yuzaga keldi. o'zaro to'qnashuvlar avj olib, mamlakat oliy rahbariyati o'rtasida parokandalik. o'zaro kehshmovchiliklar, tarafkashlik va guruhbozlik kuchaydi siyo siy mavqem, yo'qotayotgan rahbar shaxslar o'rtasidagi ku’rashlar mamlakatm fojiali oqibatlar girdobiga torta boshladi. butun sovet ittifoqi hududida kommunistik partiya va uning mafkurasi obro'sizlana boshladi. …

5 / 26

edi. bu borada birinchi prezidentimiz i.a.karimovning “o'zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida” kitobida o'sha davming haqiqiy mar.zarasi batafsil bayon etilib, respublikada uzoq yillar davomida vtijudga kelgan ijtimoiy-iqtisodiy muammolar, ziddiyat va keskin- lildaming haqiqiy sababiari har tomonlama ochib berilgan. bunday o g 'ir ahvolning sababiari quyidagilardir: - iqtisodiyotga rahbarlik qilishning ma’muriy buyruqbozlik usullariga zo‘r berilib, 0 ‘zbekistonni, uning isblab cbiqaruvchi kuchlarini rivojlantirishga joriy etilgan yaroqsiz yondashuvlaming tobora kuchayib borishi; - respublikaga, asosan, xomashvo bazasi, sobiq markazdagi vazirlik va idoralaming mo'may xomashyo bazasi sifatida qara- ganligi; - o'lkaning mahalliy, ijtimoiy-iqtisodiy xususiyatlariga ba’zan yetarlicha, ba’zan mutlaqo baho berilmagani, ba’zan esa bu xusu- siyatlaming pisand ham qilinmagani; - iqtisodiy va ijtimoiy sohani kompleks, jadal rivojlantirish- nm g umumittifoq mehnat taqsimotida o’zbekistonniug mavqei va o 'm in i o'zgartirishning muqobil yo'llari e’tiborga olinmagani va boshqalar. ana shunday salbiy holatjar oqibatida o 'zbekistonda ко plab o 'ta keskin va jiddiy muamroolar yuzaga kelib, ular mamlakatirniz- da ijtimoiy portlash, …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xx asrning 80-yillari oxirlaridagi inqirozli bolat"

ii bob. mustaqillikka erisinsh arafasida 0 ‘zbekistondagi ijtimoiy- sjyosiy jarayonlar 2.1. 0 ‘zbekistonda xx asrning 80-yillari oxirlaridagi inqirozli bolat sobiq ittifoq va uning totalitar rejirai xx asrning 80-yiilariga kelib inqirozga ytiz mta boshladi. buning sabablari quyidagilar edi: yillar davomida iqtisodiyot ekstensiv vo'ldan rivojlantirildi, sovet ittifoqi chegaralarining yopiqligi va dunyo davlatlari bilan erkin savdo iqtisodiy aloqalar olib bonlmaganligi texnik-texnologik yangiliklar kirib kelishini qisqartirib yubordi, ishlab chiqarish uskunalari yangilanmaganligi sababli sanoat tovarlariga jahon bo zorida talab pasayib ketdi. neft va gazni eksport qilishdan tush- gan mablag'ning deyarli hammasi harbiy maqsadlarga ishlatildi. afg'onistonga qo'shin kiritilishi (1979) xalqaro ...

This file contains 26 pages in PDF format (738.1 KB). To download "xx asrning 80-yillari oxirlaridagi inqirozli bolat", click the Telegram button on the left.

Tags: xx asrning 80-yillari oxirlarid… PDF 26 pages Free download Telegram