gidrotexnika haqida ma'ruzalar

PDF 10 pages 440.6 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 440.6 KB

File type PDF

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

1-ma’ruza. o‘zbekistonda gidrotexnika kurilishining ahamiyati. fanning maqsadi va vazifalari. reja 1. gidrotexnik qurilish ishlarini tashkil qilish va bajarish texnologiyalari to‘g‘risida umumiy malumotlar. 2. bajariladigan ishlarning asosiy turlari, ishlatiladigan qurilish materiallari. 3. qurilish va tamirlash ishlarini bajarishda asosiy manbalar. texnik me’yorlashning vazifalari. asosiy me’yoriy hujjatlar turlari. kalitli so‘zlar: gidrotexnika ob’ektlari qurilishi, rekonstruksiya ta’mirlash- tiklash, ilmiy-texnikaviy taraqqiyot, me’yoriy hujjatlar. qo‘llaniladigan ta’lim vositalari: matnli, tasvirli, audiovizuval, texnik. qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: ko‘rgazmali ma’ruza, aqliy hujum, muammoli vaziyat adabiyotlar: a 2-7, q12-13, q 20-23 int. sayt.24-30. 1. gidrotexnik qurilish ishlarini tashkil qilish va bajarish texnologiyalari to‘g‘risida umumiy malumotlar. o‘rta osiyo xalqlari, jumladan o‘zbekiston xalqlari suv xo‘jaligini boshqaruvi bo‘yicha tarixiy tajribaga ega. tarixiy manbalar va arxialogik tadqiqotlar o‘rta osiyoda suv xo‘jaligining rivojlanishini, suv resurslarini boshqarishni eramizdan olidingi 3000-2500 yillarga bog‘lanadi. “o‘zbekiston irrigatsiyasi” to‘plamida samarqand viloyatida xozirgacha xarobalari saqlanib qolgan xonbandi (xiasr), abdullaxonbandi (xviasr), zarafshon daryosidagi suv ayirgich inshooti (xviiasr)ning saqlanib qolgan qismlari ota bobolarimizning yuksak aql …

2 / 10

ildan oshiq ishlayotganligini ko‘rsatish mumkin. suv ilmiga katta etibor berilgan. suv oqimini rostlash, taqsimlash, daryo o‘zanini mustaxkamlash va boshqa shunga o‘xshash inshootlarni qurishda “to‘g‘onchilar” va shunga o‘xshash nomlar bilan ataluvchi, maxsus tajribaga ega bo‘lgan mutaxassislar ishlagan. o‘tmishda kadrlar masalasiga adolatli yondashishgan. ariq mirobi, oqsoqoli va shu kabi lavozimlar mavjud bo‘lganki, ularni xalqning o‘zi tajribali va bilimdon kishilardan saylashgan. magistral kanallar oqsoqollarini davlat vakolatli organlari tomonidan tayinlaganlar (xixasr), ularning xuquq va majburiyatlari hamda vazifalari belgilangan. o‘zbekistondagi gidrotexnika inshootlari har 100 ga sug‘oriladigan maydonga 2 dona to‘g‘ri keladi. respublikada 50 tadan oshiq suv omborlari va seldan saqlash inshootlari ekspulatatsiya qilinmoqda. bugungi kunda suv omborlari qurilish va rekanstruksiya ishlari ham amalga oshirilmoqda. sohaga etuk va malakali kadrlar etishtirib berish davlat ahamiyatidagi dolzarb vazifalardan biridir. xuddi shu maqsadda vazirlar mahkamasining toshkent irrigatsiya va melioratsiya institutini tashkil etish to‘g‘risidagi 150 sonli va respublika qishloq va suv xo‘jaligi uchun yuqori malakali kadrlar tayyorlash tizimini takomillashtirish to‘g‘risidagi …

3 / 10

r bahosini hosil bo‘lishida asosan qo‘yidagi tur harajatlar ishtirok etadi: loyixa ishlari qurilish materiallari, mashina- mexanizmlar va asbob uskunalar hamda ularning harajatlari, ish haqi va ustama harajatlar. asosiy tushunchalar va terminlar meliorativ ob’ektlar — kollektor-drenaj va yuza tashlama suvlarni to‘plash hamda ularni sug‘oriladigan erlardan tashqariga chiqarib tashlashga ko‘maklashadigan, kollektorlar va kollektor-drenaj tarmog‘ini (inshootlar bilan birga), vertikal drenaj quduqlarini, meliorativ nasos stansiyalari va kuzatuv tarmog‘ini o‘z ichiga oladigan suv xo‘jaligi ob’ektlari; drenaj (ochiq va yopiq) — drenaj suvlarini to‘plash va ularni sug‘oriladigan er uchastkasidan tashqariga chiqarib tashlashga ko‘maklashadigan suv xo‘jaligi ob’ekti; yopiq gorizontal drenaj — drenaj suvlarini to‘plashga va sug‘oriladigan maydon uchastkasidan tashqariga chiqarib tashlashga mo‘ljallangan yopiq quvurli tarmoqlar tizimi; vertikal drenaj qudug‘i — er osti bosimli va sizot suvlarni chiqarishga xizmat qiladigan, suv qabul qilgich, elektr nasos, quvurlar, shuningdek boshqarish stansiyasi bilan jihozlangan hamda xizmat ko‘rsatilayotgan maydonning meliorativ holatini yaxshilash uchun barpo etiladigan quduqdan iborat bo‘lgan inshoot; ochiq drenaj — …

4 / 10

liklararo kollektor-drenaj tarmog‘i — bir tuman hududida joylashgan ochiq va yopiq kollektorlar va drenaj tarmog‘i; meliorativ ob’ektlarni ta’mirlash va tiklash — meliorativ ob’ektlarning loyihaviy parametrlarini ta’minlashga, shu jumladan kollektor o‘zanlarini cho‘kindilar, o‘tlar va butalardan tozalashga, ulardagi inshootlarni va yon qiyaliklaridagi ayrim emirilishlarni ta’mirlashga, yopiq gorizontal drenajni ta’mirlash, yuvishga hamda asbob-uskunalar, inshootlar va boshqa meliorativ ob’ektlarni ta’mirlash hamda ularning tez eskiradigan ayrim qismlari va uzellarini almashtirishga mo‘ljallangan ishlar; meliorativ ob’ektlarni joriy ta’mirlash — meliorativ ob’ektlarni ish holatida saqlashga mo‘ljallangan, muntazam ravishda amalga oshiriladigan ta’mirlash ishlari. bunda foydalaniladigan moddiy-texnika resurslari (temir-beton, metall konstruksiya, sement, metall va hokazolar), ehtiyot qismlar va asbob- uskunalar qiymati ta’mirlash-tiklash ishlari jami qiymatining 20 foizidan ortiq bo‘lmasligi kerak; meliorativ ob’ektlarni mukammal ta’mirlash — jarayon davomida ob’ekt yoki uning ayrim elementlarini to‘liq yoki qisman tiklash, inshootlarning eskirgan konstruksiyalari va asbob-uskunalarini almashtirish yoki ularni mustahkamroq va tejamlilari bilan yangilashga doir ishlar. bunda foydalaniladigan moddiy-texnika resurslari, ehtiyot qismlar va asbob-uskunalar qiymati …

5 / 10

astlabki loyiha parametrlari va inshootlar tarkibi yangi loyihaga muvofiq qisman yoki to‘liq o‘zgarishi mumkin; grunt – (asos, grunt, tog‘ jinslarining umumlashtirilgan nomi), er qobig‘ining yuqori qatlamini tashkil etuvchi, vaqt bo‘yicha o‘zgarib turadigan, ko‘p komponentli zamin – asos hamda inshootlar qurilishida material sifatida qo‘llaniladigan tog‘ jinslari (hamda inson xo‘jalik va ishlab chiqarish faoliyati qattiq chiqindilariga); norma – birlik hajmdagi maxsulotni tayyorlashga (ishni bajarishga) ketgan vaqt yoki resurslar (materiallar, energiya, mehnat sarfi) miqdori. 2. bajariladigan ishlarning asosiy turlari, ishlatiladigan qurilish materiallari. mazkur fanda gidrotexnika inshootlarning halq xo‘jaligidagi ahamiyati, qurilish mahsulotlari, qurilish –montaj ishlarining turlari, sohada fan-texnika taraqqiyoti, ishlarni amalga oshirishning o‘ziga hos hususiyatlari to‘g‘risida ma’lumotlar beriladi. qurilishni transport ishlarisiz tasavvur qilib bo‘lmaydi. ayrim ishlarni bajarishda transport harajjatlari umumiy bahoning 60% gachani tashkil etadi. shu sababli qurilish transporti, aniqrog‘i ichki transportga alohida e’tibor berilgan va ular haqida ma’lumotlar keng yoritilgan. gidrotexnika qurilishida er ishlari alohida ahamiyatga ega. qurilish ishlarini murakkabligi er ishlarini bajarishda …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gidrotexnika haqida ma'ruzalar"

1-ma’ruza. o‘zbekistonda gidrotexnika kurilishining ahamiyati. fanning maqsadi va vazifalari. reja 1. gidrotexnik qurilish ishlarini tashkil qilish va bajarish texnologiyalari to‘g‘risida umumiy malumotlar. 2. bajariladigan ishlarning asosiy turlari, ishlatiladigan qurilish materiallari. 3. qurilish va tamirlash ishlarini bajarishda asosiy manbalar. texnik me’yorlashning vazifalari. asosiy me’yoriy hujjatlar turlari. kalitli so‘zlar: gidrotexnika ob’ektlari qurilishi, rekonstruksiya ta’mirlash- tiklash, ilmiy-texnikaviy taraqqiyot, me’yoriy hujjatlar. qo‘llaniladigan ta’lim vositalari: matnli, tasvirli, audiovizuval, texnik. qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: ko‘rgazmali ma’ruza, aqliy hujum, muammoli vaziyat adabiyotlar: a 2-7, q12-13, q 20-23 int. sayt.24-30. 1. gidrotexnik qurilish...

This file contains 10 pages in PDF format (440.6 KB). To download "gidrotexnika haqida ma'ruzalar", click the Telegram button on the left.

Tags: gidrotexnika haqida ma'ruzalar PDF 10 pages Free download Telegram