laboratoriya mashg`uloti

DOCX 26 pages 8.2 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.2 MB

File type DOCX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

1- laboratoriya mashg`uloti laboratoriya ishlarini tashkil etishda texnika xavfsizligi qoidalari, asbob va idishlar bilan tanishish. ishning maqsadi: laboratoriya mashg’ulotlariga talabalar uyda asosiy darsliklar, ma'ruza matnlari, o’quv - uslubiy majmua va laboratoriya ishlari uchun belgilangan qo’llanmalar asosida tayyorgarlik ko’radilar. talabalar laboratoriya mashg’ulotlarida xalat kiyishi lozim.laboratoriya mashg’ulotlariga talabalar uyda asosiy darsliklar, ma’ruza matnlari va laboratoriya ishlari uchun belgilangan qo’llanmalar asosida tayyorgarlik ko’radilar. talabalar laboratoriyaga kirishi bilan xalat kiyishi lozim. ishni boshlashdan avval talabalar o’qituvchiga ish tartibini va lozim bo’lsa, shu ishga oid nazariy bilimlarini gapirib beradilar. qoniqarli javob bergach, u ayni ish uchun kerakli reaktiv va jihozlarning (asbob) aniq nomi hamda miqdori ko’rsatilgan ro’yxatni o’qituvchiga ko’rsatadi. o’qituvchi ro’yxatni ko’rib chiqib, imzo chekkach, talabalarga ishni bajarishga ruxsat beradi. talabalar ro’yxatga binoan, ish uchun kerakli reaktiv va jihozlarni (asbob)ni laborantdan oladi. ro’yxat ish oxirigacha laborantda saqlanadi va jihozlar (asbob) laborantga topshiriladi. ish stolida ortiqcha narsalar bo’lmasligi, uning toza yuzasida zarur jihozlargina terilgan bo’lishi kerak. …

2 / 26

erilgan bo’lishi kerak. nihoyat, yana bir marta ish tartibi bilan tanishib chiqilgach, tajribani boshlashga ruxsat beriladi. laboratoriya jurnali uchun alohida daftar tutiladi. bu daftar talabalar ishining eng yaxshi ko’rsatkichi hisoblanadi. ish natijalari tajriba davomida bevosita laboratoriya jurnaliga o’z vaqtida qayd qilib borilishi lozim. har bir mashg’ulot yangi betdan boshlab yoziladi. unda quyidagilar qayd qilinadi: -mashg’ulot o’tkazilgan kun, soat va ishning tartib raqami; -mashg’ulot mavzusi; -ish bajarilayotgan jihozlarning tasviri (sxemasi); -tajribani bajarishning qisqacha bayoni (ushbu bayon o’quv - uslubiy majmuadan yoziladi); -reaksiya tenglamalari, olingan natijalarni hisoblash formulalari; -reaksiya davomida moddalarda kuzatilgan o’zgarishlar; -xulosa. tajriba tugagach, foydalanilgan reaktivlar, ya'ni shisha idish va jihozlar tozalab yuviladi, so’ngra laborantga topshiriladi. 1-rasm. moddalarni hidlash foydalanilgan jihozlar ba`zi sabablarga ko’ra tozalanmay qolsa, uni guruh navbatchisi laborant bilan maxsus joyga yig’ib qo’yishi kerak (tajribada ortib qolgan qattiq va suyuq kimyoviy moddalar (reaktivlar) qaytib ishdishga quyilmaydi yoki solinmaydi). laboratoriyada rioya qilinishi lozim bo`lgan xavfsizlik texnikasi qoidalari. kimyo fanidan …

3 / 26

artibini puxta o’zlashtirmasdan va tajriba o’tkazish uchun asboblarning to’gri yig’ilganligiga ishonch hosil qilmasdan tajribani boshlamaslik kerak. -yonuvchan va uchuvchan suyuqliklarni tajriba stolida ortiqcha miqdorda saqlamaslik, ularni elektr plita yoki gaz gorelkasidan uzoqda saqlash kerak. umuman, qizdirish maqsadlarida usti berk isitgich asboblardan foydalanish lozim. -yong’in chiqqan taqdirda avvalo o’t chiqishga sabab bo’lgan manba (gaz gorelkasi, elektr rozetka va shunga o’xshashlar) o’chiriladi, so’ngra qum sepiladi yoki yopqich yopiladi. alanga yoyilib ketish ehtimoli bo’lsa o’t o’chirgichdan foydalanish kerak. -zaharli va hidli moddalar bilan bajariladigan tajribalar faqat mo’rili shkafda o’tkazilishi zarur; -ish bajarish tartibini puxta o’zlashtirmasdan va tajriba o’tkazish uchun jihozlarning to’g’ri yig’ilganligiga ishonch hosil qilmasdan tajribani boshlamaslik kerak; 2-rasm. mo’rili shkaf. -organik va noorganik birikmalarni (moddalarni) bevosita hidlash, qo’l bilan ushlash, ta'mini tatish mutlaqo mumkin emas; -simob bilan ishlaganda juda ehtiyot bo’lish kerak. tajriba davomida termometr sinsa yoki simob to’kilsa, uni tezda maxsus usullar bilan yig’ib olish va simob to’kilgan joyga oltingugurt sepish …

4 / 26

ak; -reaksiya olib borilayotgan shisha idishlarni (probirka yoki boshqalar) ehtiyotlik bilan qizdirish kerak. qizdirilayotgan idishni og’zi odam ishlamayotgan tomonga qaratilishi lozim. konsentrlangan kislota va ishqorlarni qizdirishda oddiy himoya ko’zoynagi taqib olish zarur; -brom bilan ishlashda ehtiyot bo’lish kerak, chunki u zaharli va terini kuydiradi. brom bilan qilinadigan ishlar mo’rili shkafda olib boriladi; -jarayon (reaksiya) olib borilayotganda qurilmalarga (ular qanday bo’lishidan qat`iy nazar) engashib qaramaslik va hidlamaslik kerak; -konsentrlangan kislotani suyultirish zarur bo’lsa, suvni kislotaga emas, balki kislotani oz -ozdan suvga, idish devori bo’ylab quyish lozim. konsentrlangan kislota va ishqorlarni kimyoviy pipetkalarda o’lchash qat'iyan man etiladi, ularni faqat tomizgich yordamida o’lchab olish lozim. kislotalar saqlanadigan idishlarni, albatta, ehtiyotlik bilan, to’kilmaydigan yoki sachramaydigan qilib ushlash kerak; -portlovchi aralashmalar hosil qilish xavfi bor gazlar bilan ishlashda reaktivlar nisbatiga alohida e'tibor berish kerak; -talaba shuni yodda tutishi kerakki, reaksiya uchun ishlatilayotgan birikmalar kuchli ta'sir etuvchi reagentlardir (konsentrlangan kislotalar, ishqorlar va hokazolar). ehtiyotsizlik natijasida kiyimni, …

5 / 26

atning kuchsiz eritmasi bilan yuvib, so’ngra osh tuzining to’yingan eritmasi shimdirilgan paxta qo’yib bog’lash kerak. agar konsentrlangan kislota, brom va shunga o’xshashlar ta'sirida qattiq kuygan bo’lsa, kuygan joy spirt bilan artilib, maxsus malham moy surtib, toza bint bilan bog’lanadi; -kislota ta'sirida kuygan joy avvalo suv bilan, so’ngra suyultirilgan soda eritmasi bilan yaxshilab yuviladi; -ishqor ta'sirida kuygan joy avvalo qayta-qayta suv bilan, so’ngra sirka yoki limon kislotaning suyultirilgan (3%) eritmasi bilan yuviladi; -xlor, brom yoki kislota bug’lari bilan zaharlanganda tezda ochiq havoga chiqish kerak.-ko’zga kislota sachrasa, ko’zni avval suv, so’ngra 3% li soda eritmasi va nihoyat, borat kislotaning to’yingan eritmasi bilan yuvish kerak; -bromdan kuyganda terining shu joyini natriy tiosulfatning 10-20% li eritmasi hamda suv bilan yaxshilab yuvib, so’ngra unga 5% li mochevina eritmasi shimdirilgan paxta qo’yib bog’lanadi; -fenoldan kuygan joy teri rangi normal holatga kelguncha glitserin shimdirilgan paxta bilan artiladi; -shisha sinig’i bilan jarohatlanganda, avvalo, jarohatni shisha siniqlaridan tozalash, so’ng …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "laboratoriya mashg`uloti"

1- laboratoriya mashg`uloti laboratoriya ishlarini tashkil etishda texnika xavfsizligi qoidalari, asbob va idishlar bilan tanishish. ishning maqsadi: laboratoriya mashg’ulotlariga talabalar uyda asosiy darsliklar, ma'ruza matnlari, o’quv - uslubiy majmua va laboratoriya ishlari uchun belgilangan qo’llanmalar asosida tayyorgarlik ko’radilar. talabalar laboratoriya mashg’ulotlarida xalat kiyishi lozim.laboratoriya mashg’ulotlariga talabalar uyda asosiy darsliklar, ma’ruza matnlari va laboratoriya ishlari uchun belgilangan qo’llanmalar asosida tayyorgarlik ko’radilar. talabalar laboratoriyaga kirishi bilan xalat kiyishi lozim. ishni boshlashdan avval talabalar o’qituvchiga ish tartibini va lozim bo’lsa, shu ishga oid nazariy bilimlarini gapirib beradilar. qoniqarli javob bergach, u ayni ish u...

This file contains 26 pages in DOCX format (8.2 MB). To download "laboratoriya mashg`uloti", click the Telegram button on the left.

Tags: laboratoriya mashg`uloti DOCX 26 pages Free download Telegram