xalqaro iqtisodiyot fanining mohiyati va mazmuni

PDF 17 pages 1.1 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PDF

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

1-mavzu. xalqaro iqtisodiyot fanining mohiyati va mazmuni 1.1. xalqaro iqtisodiyot fanining predmeti, mazmuni va rivojlanish xususiyatlari 1.2. jahon bozori tuzilmasi va xalqaro iqtisodiyot shakllanishining asosiy tamoyillari 1.3. jahon mamlakatlarining xalqaro iqtisodiyotdagi mavqei va ishtirokining asosiy kо‘rsatkichlari 1.4. xalqaro mehnat taqsimoti tushunchasi, rivojlanish kо‘rsatkichlari va xmtning zamonaviy g‘arb nazariyasi xalqaro iqtisodiyot zamonaviy iqtisodiyot nazariyasining eng rivojlanayotgan qismlaridan biri hisoblanadi. avval xalqaro iqtisodiyot mikro va makroiqtisodiyotning bir qismi hisoblangan va unda xalqaro iqtisodiy munosabatlarning turli yо‘nalishlari tahlili berilgan (xalqaro savdo, ishlab chiqarish omillarining xalqaro harakati, valyuta kurslarining о‘zgarishi, ochiq iqtisodiyotlarning modellari va h.k.). uning mustaqil fan sifatida tan olinishi jahon xо‘jaligi rivojlanishining yangi pog‘onasiga о‘tishi bilan bog‘liq. bularning barchasi turli mamlakatlar milliy iqtisodiyotlarining о‘zaro aloqalarini kuchaytirdi va xalqaro iqtisodiy vaziyatdagi doimiy о‘zgarishlarga olib keldi. jahon xо‘jaligi rivojlanishining yangi pog‘onasiga о‘tishi quyidagi omillar bilan ifodalanadi: ■ iqtisodiyotlar ochiqlik darajasining oshishi; ■ xalqaro tashkilotlar tizimining tuzilishi (bmt, jahon banki, xvf, jst va b.); ■ …

2 / 17

maliy savollarga aniq va tо‘liq javob bera oladigan nazariyalar, modellar va iqtisodiy siyosatning instrumentlarini о‘rganadi. amaliy jihatdan xalqaro iqtisodiyotga oid bilimlarga ega bо‘lish qо‘shma korxonalar va tmklarda, xalqaro banklar va iqtisodiy tashkilotlarda muvaffaqiyatli faoliyat olib borish uchun zarur. xalqaro iqtisodiyot xalqaro savdo, ishlab chiqarish omillarining harakati va moliyalashtirish, xalqaro iqtisodiy siyosatni shakllantirishda turli davlatlarga tegishli xо‘jalik subyektlarining о‘zaro harakatlari qonuniyatlarini о‘rganadi. ushbu fan predmeti sifatida turli mustaqil davlatlar rezidentlari tomonidan tuziladigan shartnomalar hisoblanadi. kengroq ma’noda xalqaro iqtisodiyot nazariyasi predmeti deb xalqaro ayirboshlashda ishtirok etadigan mahsulot va ishlab chiqarish omillariga bо‘lgan talab va taklifning shakllanish qonuniyatlari va bundan kelib chiqadigan mamlakat iqtisodiy siyosatiga tegishli xulosalar hisoblanadi. xalqaro iqtisodiyot nazariyasining tadqiqot predmeti mamlakat iqtisodiy munosabatlarida mavjud bо‘lgan quyidagi о‘ziga xos muammolarni qamrab oladi: tashqi savdodan olinadigan yutuqlar, savdo xususiyati (kim, nimani va kimga sotadi), proteksionizm, tо‘lov balansi, valyuta kurslarining belgilanishi, siyosatni xalqaro muvofiqlashtirilishi va kapitalning jahon bozori. xalqaro iqtisodiyotda markaziy о‘rinni tashqi …

3 / 17

omad va narxlarning umumiy da- rajasiga ta’sir etishi munosabati bilan xalqaro iqtisodiyotning ushbu qismi makroiqtisodiy qism hisoblanadi. xalqaro makroiqtisodiyot xalqaro iqtisodiyotning bir qismi bо‘lib, moliya bozorlari globalizatsiyasi sharoitida ochiq milliy iqtisodiyot va jahon xо‘jaligining faoliyat olib borishi qonuniyatlarini о‘rganadi. xalqaro iqtisodiy munosabatlar shakllariga quyidagilar kiradi: ■ xalqaro savdo; ■ ishlab chiqarish omillarining xalqaro harakati; ■ moliyaviy instrumentlarning xalqaro savdosi; ■ xalqaro hisob-kitoblar 1.1 savol va topshiriqlar 1. xalqaro iqtisodiyot fani qanday muammolarni о‘rganishga yо‘naltirilgan? ushbu fanning predmeti nima? 2. xalqaro iqtisodiyot fanining qanday rivojlanish xususiyatlari mavjud? 1.2. jahon bozori tuzilmasi va xalqaro iqtisodiyot shakllanishining asosiy tamoyillari xalqaro mehnat taqsimoti va uning kooperatsiyasi jahon bozorining vujudga kelishiga zamin yaratdi. jahon bozorining paydo bо‘lishi ichki bozordan boshlanadi. ichki bozorda barcha savdoga qо‘yilgan mahsulotlar mamlakat ichida sotiladi. ichki bozorning vujudga kelishi mehnat taqsimotiga asoslangan tovar xо‘jaligi tuzilishining eng oldingi bosqichiga tо‘g‘ri keladi. paydo bо‘lishdan sо‘ng ichki bozorlar ixtisoslasha boshladilar. mahsulotlarning milliy bozorlari vujudga …

4 / 17

lishi yuzaga keldi. buning natijasida jahon bozori vujudga keldi va uning shakllanishi xix–xx asrlar pog‘onasida tugallandi. jahon bozori – xalqaro mehnat va boshqa omillar taqsimotiga asoslangan mamlakatlar о‘rtasidagi tovar-pul munosabatlarining doirasi. jahon bozori mavjudligining asosiy tashqi belgilaridan biri xalqaro savdo hisoblanadi. xalqaro savdo, bu – turli davlatlar bо‘ylab milliy xо‘jaliklari о‘rtasidagi tovar va xizmatlarning ayirboshlash jarayonidir. xalqaro savdo ikkita yо‘nalishdan iborat (eksport va import) va savdo saldosi hamda savdo oboroti bilan xarakterlanadi. eksport – mahsulotni chet elga sotish. import – mahsulotni chet eldan sotib olish. tashqi savdo saldosi – eksport va import qiymatining ayirmasi. mamlakat mamlakat mamlakat 1.1-rasm. jahon bozorining vujudga kelishi tashqi savdo aylanmasi – eksport va import qiymatining summasi. eksport va import xalqaro savdoni atroflicha tahlil qilish uchun qо‘llaniladigan xalqaro mahsulotlar harakatini xarakterlaydigan asosiy tushunchalardir. jahon bozoridagi muvozanat. talab va taklif muvozanati shartidan kelib chiqqan holda eksport va import tushunchalarining grafikdagi kо‘rinishini 1.2-rasmda kо‘rsatilgandek tasavvur qilish mumkin. sh …

5 / 17

chun uni ii mamlakatga eksport qilish foydali bо‘ladi, ii mamlakatga esa uni i mamlakatdan import qilish foydali bо‘ladi. i va ii mamlakat о‘rtasida ichki narxlarda farq mavjud bо‘lgani uchun i mamlakatda mahsulotning ri dan balandroq bо‘lgan barcha narxda uning taklif hajmi talab hajmidan kattaroq bо‘ladi. ii mamlakatda mahsulotning rii dan pastroq bо‘lgan barcha narx darajasida unga bо‘lgan talab hajmi uning taklifidan kattaroq bо‘ladi. mamlakatlar savdo munosabatlarini о‘rnatadilar. ikkita mamlakat mavjud bо‘lgani uchun i mamlakatdan eksport qilinayotgan mahsulot miqdori ii mamlakat import qilayotgan mahsulot miqdoriga teng bо‘lishi kerak. i mamlakatning eksport hajmi jahon bozoridagi mahsulotning taklifiga, ii mamlakatning import hajmi esa uning jahon bozoridagi talabiga teng bо‘ladi. jahon mamlakat jahon bozori mamlakat 1.2-rasm. jahon bozorida talab va taklifning muvozanati eksport eksport import bozoridagi muvozanat dw va sw chiziqlari kesishgan ew nuqtasida erishiladi va mahsulotning jahon narxi rw ga teng bо‘ladi. keltirilgan jahon bozorining oddiy modeli qisman muvozanat modeli deb ataladi. ushbu …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalqaro iqtisodiyot fanining mohiyati va mazmuni"

1-mavzu. xalqaro iqtisodiyot fanining mohiyati va mazmuni 1.1. xalqaro iqtisodiyot fanining predmeti, mazmuni va rivojlanish xususiyatlari 1.2. jahon bozori tuzilmasi va xalqaro iqtisodiyot shakllanishining asosiy tamoyillari 1.3. jahon mamlakatlarining xalqaro iqtisodiyotdagi mavqei va ishtirokining asosiy kо‘rsatkichlari 1.4. xalqaro mehnat taqsimoti tushunchasi, rivojlanish kо‘rsatkichlari va xmtning zamonaviy g‘arb nazariyasi xalqaro iqtisodiyot zamonaviy iqtisodiyot nazariyasining eng rivojlanayotgan qismlaridan biri hisoblanadi. avval xalqaro iqtisodiyot mikro va makroiqtisodiyotning bir qismi hisoblangan va unda xalqaro iqtisodiy munosabatlarning turli yо‘nalishlari tahlili berilgan (xalqaro savdo, ishlab chiqarish omillarining xalqaro harakati, valyuta kurslarining о‘zgarishi, ochi...

This file contains 17 pages in PDF format (1.1 MB). To download "xalqaro iqtisodiyot fanining mohiyati va mazmuni", click the Telegram button on the left.

Tags: xalqaro iqtisodiyot fanining mo… PDF 17 pages Free download Telegram