iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va bilish usullari

PPTX 41 pages 607.2 KB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 607.2 KB

File type PPTX

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва билиш услуби o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi toshkent moliya instituti “iqtisodiyot” kafedrasi “iqtisodiyot nazariyasi” fanidan multimediya materiallari (slaydlar) 1- mavzu: iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va bilish usullari tuzuvchi: z. g. allaberganov. toshkent–2022 1 1 reja: mavzu: iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va bilish usullari 1 3 2 iqtisodiyot tushunchasi , uning tarkibi va tuzilishi iqtisodiy faoliyat va takror ishlab chiqarish jarayoni 4 iqtisodiy jarayonlarni ilmiy bilishning uslub va usullari. iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va vazifalari reja: 3 6.ijtimoiy-iqtisodiy ehtiyojlarning mazmuni va shakllari 7. ehtiyojlarning turlari va tarkibi. ularning qondirilish darajasi 5. iqtisodiy resurs tushunchasi va uning turlari 8. muqobil tanlov nazariyasi. ishlab chiqarish imkoniyati va uning chegarasi mavzu: iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va bilish usullari 4 iqtisodiyot- turli-tuman iqtisodiy faoliyatlarni, ishlab chiqarishning muayyan usulini hamda infratuzilmaviy muassasalarini yaxlit qilib birlashtiruvchi iqtisodiy tizim. iqtisodiyot turlari mikroiqtisodiyot – tovarlar ishlab chiqaruvchi, xizmatlar ko‘rsatuvchi va ish …

2 / 41

ovsiz takrorlanib turishidir. qisqarib boruvchi - ishlab chiqarish hajmi kamayib borish tartibida takrorlanadi. oddiy - ishlab chiqarish hajmi bir me'yorda, o‘zgarmasdan takrorlanadi. kengaytirilgan - ishlab chiqarish kengayib borish tartibida takrorlanadi. 8 takror ishlab chiqarish bosqich (faza)lari ishlab chiqarish - tovarlar va xizmatlar yaratiladi taqsimlash -yaratilgan tovar (xizmat)lar hududiy birliklar, tarmoqlar, sohalar hamda resurs egalari o‘rtasida taqsimlanadi ayriboshlash -turli xil bozorlarda tovar (xizmat)lar pul vositasida ayriboshlanib, ishlab chiqaruvchidan iste'molchi qo‘liga o‘tadi. iste'mol -tovar (xizmat)lar pirovard foydalaniladi, ya'ni ular shaxsiy va unumli iste'mol qilinadi infratuzilma turlari: ishlab chiqarish infratuzilmasi-bevosita ishlab chiqarish jarayoniga xizmat ko‘rsatadi. bular saqlash va uzatish vositalari ombor xo‘jaligi, moddiy texnika ta'minoti, transport, aloqa, yo‘llar, boshqalardir. ijtimoiy infratuzilma-kishilar yashash va hayot kechirishining ijtimoiy-madaniy va maishiy sharoitlarini tashkil qiladi (ta'lim, sog‘liqni saqlash, maishiy, uy-joy va kommunal xo‘jalik). bozor infratuzilmasi -tovarlar va iqtisodiy resurslar ayriboshlash jarayoniga xizmat qiladi (birjalar, savdo uylari, auksionlar va boshqalar). qishloq xo‘jaligi infratuzilmasi 9 infratuzilma — bu ishlab …

3 / 41

ehtiyojlarini cheklash iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va vazifalari aristotel bu fanni uy xo‘jaligini boshqarish qonunlari to‘g‘risidagi fan deb qaragan bo‘lsa, merkantilistlar, fiziokratlar va ingliz klassik iqtisodiy maktabining vakillari uni boylik to‘g‘risidagi fan deb hisoblaydi. iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti nima? bu fan asosan nimani tadqiq qilib, nimani o‘rganadi? – degan savolning yechimi juda murakkab bo‘lib, bu haqda o‘tmishda va hozirgi davrda turli fikrlar bildirib kelinmoqda. 13 iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va vazifalari fanning predmeti- iqtisodiyot nazariyasi iqtisodiy resurslar cheklangan sharoitda jamiyatning cheksiz ehtiyojlarini qondirish maqsadida moddiy ne'matlarni (va xizmatlarni) ishlab chiqarish, taqsimlash, ayriboshlash va iste'mol qilish jarayonida vujudga keladigan iktisodiy munosabatlarni hamda ijtimoiy xo‘jalikni samarali yuritish qonun-qoidalarini o‘rganadi. iqtisodiy munosabatlar - bu moddiy va ma'naviy ne'matlarni takror ishlab chiqarish jarayonida kishilar o‘rtasida vujudga keladigan turli xil munosabatlardir. iqtisodiy jarayonlar: ishlab chiqarish, xizmat ko‘rsatish, taqsimlash, ayriboshlash, iste'mol va h.k iqtisodiy hodisalar: ishsizlik, inqiroz, inflyasiya, bandlik va hokazo. 14 iqtisodiy munosabatlarning aniq namoyon …

4 / 41

‘zgarishlarni o‘rganishga qaratiladi. iqtisodiyot nazariyasi fanining vazifalari kishilarda yangicha iqtisodiy fikrlashni shakllantirishi, ularning dunyoqarashlari o‘zgarishi vazifasi iqtisodiyotni isloh qilish sohasidagi strategik maqsadlarni amalga oshirishga xizmat qiladi. metodologik asos vazifasi – boshqa iqtisodiy fanlar o‘z predmetini iqtisodiyot nazariyasi asoslab bergan qonun va kategoriyalarga tayangan holda o‘rganadi. ayni vaqtda bu fan boshqa fanlar chiqargan xulosalarni nazariy jihatdan umumlashtiradi. iqtisodiy qonunlar va kategoriyalar (ilmiy tushunchalar) 18 iqtisodiy qonunlar -- iqtisodiy hodisa va jarayonlar o‘rtasidagi ichki, barqaror, doimiy takrorlanib turadigan sabab-oqibat bog‘liqliklarini va aloqadorliklarini ifodalaydi. bu to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki teskari bog‘liklik bo‘lishi mumkin. masalan, talab qonuni narx bilan sotib olinadigan mahsulot miqdori o‘rtasidagi teskari, taklif qonuni esa mahsulot narxi bilan uning chiqariladigan miqdori o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘liqlikni ifodalaydi. iqtisodiy qonunlarning ob'ektiv xarakteri -ularning amal qilishi kishilarning xoxish-irodasiga bog‘liq emasligini bildiradi. shu bilan birga, ular insoniyat jamiyati mavjud bo‘lganda va takror ishlab chiqarish ro‘y berganda amal qiladi hamda kishilarning maqsadli iqtisodiy faoliyati orqali namoyon bo‘ladi. iqtisodiy qonunlar …

5 / 41

bo‘lib, iqtisodiy hodisa va jarayonlarning tub mohiyatini aks ettiradi. masalan, talab, taklif, baho, raqobat, bozor, pul va hk. iqtisodiy kategoriyalar amal qilish davriga ko‘ra quyidagi guruhlarga ajratiladi maxsus-alohida iqtisodiy tizim sharoitida amal qiladi. oraliq-jamiyat taraqqiyotining alohida bosqichlarida mavjud bo‘ladi. umumiy-jamiyat taraqqiyotining bosqichlarida amal qiladi. iqtisodiy tahlil uslubi va tamoyillari 22 uslub - bu ilmiy bilishga yondashish yo‘llari, tamoyillari, qonun-qoidalari va aniq xodisalar tizimi. ilmiy bilish usullari dialektik usul- iqtisodiyot turli bo‘g‘inlardan, bo‘laklardan iborat yaxlit bir organizm deb hisoblanadi; -iqtisodiy jarayonlar doimiy o‘zgarishda (oddiydan murakkablikka, quyidan yuqoriga) va rivojlanishda deb hisoblaydi. ilmiy abstraksiya- tahlil paytida hodisa va jarayonlarning ikkinchi darajali belgilari fikrdan chetlashtirilib hamda eng asosiy belgilarini ajratib olish orqali ularning mohiyatini ochib berishga harakat qilish. tahlil va sintez usuli- taxlil — bu o‘rganilayotgan voqea-hodisalarni alohida qismlarga ajratib, sintez esa ularni yaxlit bir butun qilib birlashtirish orqali mohiyatini ochib berish. mantiqiylik va tarixiylik usuli - tarixiylik-iqtisodiy hodisa va jarayonlarni tarixiy rivojlanish …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va bilish usullari"

иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва билиш услуби o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi toshkent moliya instituti “iqtisodiyot” kafedrasi “iqtisodiyot nazariyasi” fanidan multimediya materiallari (slaydlar) 1- mavzu: iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va bilish usullari tuzuvchi: z. g. allaberganov. toshkent–2022 1 1 reja: mavzu: iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va bilish usullari 1 3 2 iqtisodiyot tushunchasi , uning tarkibi va tuzilishi iqtisodiy faoliyat va takror ishlab chiqarish jarayoni 4 iqtisodiy jarayonlarni ilmiy bilishning uslub va usullari. iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va vazifalari reja: 3 6.ijtimoiy-iqtisodiy ehtiyojlarning mazmuni va shakllari 7. ehtiyojlarning turlari va tarkibi. ularning qondirilish darajasi 5. iqtiso...

This file contains 41 pages in PPTX format (607.2 KB). To download "iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va bilish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiyot nazariyasi fanining… PPTX 41 pages Free download Telegram