“issiqlik tеxnika o’lchovlari va avtomatik boshqarish nazariyasi” fanining maqsadi va vazifalari. o’lchash nazariyasi asoslari

DOC 74.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403928912_48567.doc uq q yoki q q u = = n c q n × = n q n k q q q f q ,..., , ( 2 1 = k q n q q q ,..., , 2 1 ) x , , x , f(x q n 2 1 ¼ = 1 x 2 x n x “issiqlik tеxnika o’lchovlari va avtomatik boshqarish nazariyasi” fanining maqsadi va vazifalari. o’lchash nazariyasi asoslari reja: 1. fanning maqsadi, vazifasi, tarixi va ishlab chiqarishdagi o’rni. 2.o’lchashlar haqida umumiy ma‘lumotlar. 3.o’lchash vositalari. 4.o’lchov asboblarining tasnifi. 5.asboblarning davlat sistemasi. tayanch iboralar: metrologiya, o’lchashlar, o’lchash vositasi, o’lchash usuli, o’lchash natijasi, o’lchov vositalari, absolyut va nisbiy ulchash, sezuvchan element, standart namuna, karrali, unli va kogerent birliklar. 1.kirish. fanning maqsadi, vazifasi va ishlab chiqarishdagi o’rni xalq hujaligining barcha tarmoqlarida ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish, fan-texnika tarqqiyotining va mamlakat rivojining asosiy omili hisoblanadi. avtomatlashtirish borasidagi eng ma‘suliyatli ishlar esa, …

xodimlarga «issiqlik texnika o’lchovlari va avtomatik boshqarish nazariyasi» fani o’qitiladi. «issiqlik texnika o’lchovlari va avtomatik boshqarish nazariyasi» fanining asosiy maqsadi o’lchash nazariyasining umumiy masalalari, o’lchash uslublari, natijalar olish usullari va hozirgi asosiy ishlab chiqarish jarayonlarida bug’ning texnologik parametrlarini avtomatik nazorat qilish va boshqarish tizimlarida o’lchov-nazorat asboblarini ishlash prinsiplarini, to’zilishini, ular bilan ishlash, natijalar olish, tahlil qilish yo’llarini o’rganishdan iborat. yangi texnologik jarayonlarni o’lchash va avtomatik boshqarishni o’rganish, zamonaviy nazorat o’lchov asboblarini issiqlik energetikasiga qo’llash, energetik jarayonlarni avtomatik o’lchash, rostlash va boshqarish, bug’ ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish, ishlab chiqarish rezervlarini aniqlash va ularni joylashtirish kabilar fanning vazifasiga kiradi. 2. o’lchashlar haqida umumiy ma‘lumotlar. metrologiya-o’lchashlar, o’lchash usullari va vositalari hamda talab etilgan aniqlikka erishish yo’llari haqidagi fandir. o’lchash–fizik kattaliklarning qiymatlarini maxsus texnik vositalar yordamida tajriba usuli bilan topishdir. o’lchash jarayonida odatda o’lchanayotgan kattalikni shunday fizik kattalik bilan taqqoslanadiki, unga 1 ga teng bo’lgan qiymat beriladi va u fizik kattalik birligi yoki o’lchov …

an bevosita aniqlanadi. masalan, haroratni termometr bilan, bosimni manometr bilan, uzunlikni chizg’ich bilan o’lchash va hokazo bevosita o’lchashdan iborat. bevosita o’lchash tenglamasi quyidagi ko’rinishga ega: , (2) – o’lchanayotgan kattalikning uning uchun qabul qilingan o’lchov birliklaridagi qiymati; c–raqamli hisoblash qo’rilmasi shkalasi bo’linmalarining yoki bir marta ko’rsatishining o’lchanayotgan kattalik birliklaridagi qiymati; n – shkala bo’linmalari hisobida indiqatorli qo’rilma bo’yicha olingan sanoq. bilvosita o’lchash deb shunday o’lchashga aytiladiki, unda o’lchash natijasini o’lchanayotgan kattalik bilan ma‘lum munosabat yordamida bog’langan kattaliklarni bevosita o’lchashga asoslangan bo’ladi. bilvosita o’lchash tenglamasi quyidagi ko’rinishga ega: (3) bunda – o’lchanayotgan kattalikning izlangan qiymati; – bevosita o’lchanadigan kattaliklarning son qiymatlari. bir nomli kattaliklarning bir vaqtda o’lchanishiga to’plamli o’lchash deb ataladi. bunda izlanayotgan qiymat kattaliklar birikmasini bevosita o’lchash paytida hosil bo’lgan tenglamalar tizimini еchish orqali topiladi. bu turdagi o’lchash usuli tajriba ishlarida va ilmiy tekshirish ishlarida qo’llaniladi. birgalikda o’lchash - bu har xil nomli kattaliklarning o’zaro nisbatini topish maqsadida bir vaqtda …

an bevosita o’lchash absolyut o’lchash deb ataladi. biror kattalikning shu ismli birlik nomini o’ynayotgan kattalikning nisbatini o’lchash yoki kattalikni shu ismli birlik kattalik deb qabul qilingan kattalik bo’yicha o’lchash nisbiy o’lchash deb ataladi. o’lchovlar o’lchash usulining turli uslublari bilan olib boriladi. zamonaviy metrologiyada to’rt xil asosiy o’lchash uslubi mavjud. bevosita baholash uslubi–o’lchanayotgan kattalik qiymatini bevosita o’lchash asbobining daraja ko’rsatgichi bo’yicha aniqlanadi. bu uslub o’lchanayotgan kattalik qiymatini asbobning ko’rsatayotgan yoki yozib olgan chiqish qiymatiga to’g’ri almashtirish bilan tavsiflanadi. 2.o’lchov bilan solishtirish yoki solishtirish uslubi – o’lchanayotgan kattalik qiymatini namunali o’lchov bilan solishtirishdan iborat. 3.differensial uslubda o’lchash natijasida asbob ko’rsatkichiga ta‘sir qiluvchi o’lchanayotgan kattalik qiymati bilan ma‘lum o’chov orasidagi farq aniqlanadi. 4.nolaviy (kompensatsion) uslub – solishtirish asbobiga kattaliklar ta‘sirining effekti nolga еtkazilish o’lchovi bilan solishtirishdan iborat. o’lchov birliklari mustaqil, hosila, karrali, o’nlik va kogerent o’lchov biriliklariga bo’linadi. bir-biriga bog’lanmagan birliklarga mustaqil o’lchov birligi deb ataladi. metr, kilogramm, sekund, kelvin, amper, kandela, mol …

eyiladi. 3.o’lchash vositalari o’lchashlarda qo’llaniladigan va normallashgan metrologik xossalarga ega bo’lgan texnik vositalar o’lchash vositasi deyiladi. o’lchash vositalarining asosiy turlariga o’lchovlar, o’lchash asboblari, o’lchash o’zgartkichlari va o’lchash qo’rilmalari kiradi. o’lchash prinsipini va vositasini belgilab beradigan usullar majmui o’lchash usuli deyiladi. o’lchov–berilgan o’lchamdagi fizik kattalikni qayta o’lchash uchun mo’ljallangan o’lchash vositasi. o’lchovlarga standart namunalar va namuna moddalar kiradi. standart namuna - modda va materiallarning xossalari yoki tarkibini xarakterlovchi kattaliklarning birligini qayta tiklash uchun o’lchov. masalan, tarkibidagi kimyoviy elementlari ko’rsatilgan ferromagnit materiallar xossalarining standart namunasi. namuna modda - tasdiqlangan spesifikatsiyada ko’rsatilgan tayyorlash shartlariga rioya qilinganda tiklanadigan ma‘lum xossalarga ega bo’lgan moddadan iborat o’lchov. ko’zautvchi idrok qilishi uchun qo’lay shakldagi o’lchov axboroti signalini ishlab chiqishga xizmat qiladigan o’lchash vositasi o’lchov asbobi deyiladi. o’lchash asboblari ko’rsatuvchi, qayd qiluvchi, kombinatsiyalashgan, integrallovchi va jamlovchi asboblarga bo’linadi. o’lchashga doir axborotni o’zatish, o’zgartirish, ishlov berish va saqlash uchun qo’lay bo’lgan ammo ko’zatuvchi bevosita idrok qilishi mumkin bo’lmaydigan shakldagi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "“issiqlik tеxnika o’lchovlari va avtomatik boshqarish nazariyasi” fanining maqsadi va vazifalari. o’lchash nazariyasi asoslari"

1403928912_48567.doc uq q yoki q q u = = n c q n × = n q n k q q q f q ,..., , ( 2 1 = k q n q q q ,..., , 2 1 ) x , , x , f(x q n 2 1 ¼ = 1 x 2 x n x “issiqlik tеxnika o’lchovlari va avtomatik boshqarish nazariyasi” fanining maqsadi va vazifalari. o’lchash nazariyasi asoslari reja: 1. fanning maqsadi, vazifasi, tarixi va ishlab chiqarishdagi o’rni. 2.o’lchashlar haqida umumiy ma‘lumotlar. 3.o’lchash vositalari. 4.o’lchov asboblarining tasnifi. 5.asboblarning davlat sistemasi. tayanch iboralar: metrologiya, o’lchashlar, o’lchash vositasi, o’lchash usuli, o’lchash natijasi, o’lchov vositalari, absolyut va nisbiy ulchash, sezuvchan element, standart namuna, karrali, unli va kogerent birliklar. …

DOC format, 74.5 KB. To download "“issiqlik tеxnika o’lchovlari va avtomatik boshqarish nazariyasi” fanining maqsadi va vazifalari. o’lchash nazariyasi asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: “issiqlik tеxnika o’lchovlari v… DOC Free download Telegram