kichik yoshdagi bolalarning sensor tarbiyasi

DOCX 14 pages 338.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 338.0 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

kichik yoshdagi bolalarning sensor tarbiyasi amaliy mashg‘ulot: kichik yoshdagi bolalarning sensor tarbiyasi (2 soat) ishning maqsadi: tinglovchilarga sensor tarbiyaning maqsadi, vazifalari, mazmun-mohiyati, bolalarning sensor qobiliyatlarini shakllantirish, sensor qobiliyatlar orqali bolalar idrokini rivojlantirish, bolalarda sensor etalonlar tizimlarini - buyumlarning xususiyatlari, sifatlari va munosabatlari to‘g‘risidagi umumlashgan tasavvurlarni shakllantirish haqida tushuncha berish. tayanch so‘zlar: sensor tarbiya, sensor tarbiyaning shartlari, sensor tarbiyaning metodlari, perseptiv harakatlar. ilk va maktabgacha yoshdagi bolalarni buyumlarning shakli, katta-kichikligi va rangi bilan tanishtirish hamda ularda bu xossalarni to‘g‘ri idrok qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish masalasi sensor tarbiya sohasiga kiradi. bu tarbiya qachalik to‘g‘ri hal qilinsa bolalarning faqat aqliy tarbiyasigina emas, balki estetik, jismoniy va xatto ahloqiy tarbiyasi ham shunchalik muvaffaqiyatli bo‘ladi, ya’ni bola umuman samarali rivojlanib boradi. masalan: bir yarim yashar bola ariqning kengligini chamalab ko‘rib, uning ustidan xatlab o‘ta oladimi? ikki yoshli bola besh bo‘lakdan iborat matryoshkani to‘g‘ri yig‘a oladimi? maktabgacha tarbiya yoshidagi bola shakli va barglariga qarab ikki xil bir-biridan …

2 / 14

tevarak atrofdagi narsalarning xossalarini har tomonlama ko‘ra biladi va his qila oladi. bu esa ularning tasvirlash, rasm chizish, loydan, qog‘oz matodan qirqib har xil narsa yasash hamda qurish-yasash ko‘nikmalarini rivojlantirishga imkon beradi. sensor jarayonlari ayniqsa, ilk bolalikda alohida ahamiyatga ega bo‘ladi chunki voqealikdagi narsa va hodisalarning shakli, katta-kichikligi, rangi va boshqa xossalarini to‘g‘ri va aniq idrok qilish qobiliyati ayni shu ilk va maktabgacha tarbiya yoshi davrida tez rivojlanadi. shuning uchun ham ilk bolalikni o‘rganguncha mashhur tadqiqotchilari n.m.shilovanov bilan n.m.aksarina ilk yoshni “sensor taraqqiyotining oltin davri” deb ataydilar va bolalarda sensor madaniyatni ular hayotining dastlabki oylaridan boshlaboq shakllantirib borish zarurligini alohida ta’kidlaydilar. hozirgi psixologik va fiziologik ishlar shuni ko‘rsatmoqdaki, idrok o‘ziga xos mo‘ljallovchi harakatdan iborat aktiv jarayon bo‘lib u narsani tekshirishga uning xususiyatlarini va xossalarini aniqlashga qaratilgan. bola ikki-uch yoshida deb yozadi l.a.venger o‘zining sensor rivojlanishda muhim qadam qo‘yishi lozim, ya’ni u buyumlar o‘rtasida, ularning shakli katta-kichikligi bo‘shliqdagi holati, rangi va …

3 / 14

tavsiya qilgan edi, komenskiy. montessori tizimsi narsalarning katta-kichikligi, rangi va shaklini farqlashga oid mashqlar, materiallar fazalarining xossalari narsalarning xususiyatlarini farqlashga oid mashqlar harorat o‘tkazishni o‘z ichiga oladi. mashqlarni o‘tkazishda geometrik buyumlar, g‘o‘lalar, tayoqlar, qog‘oz, varaqlarni va shu kabilar material bo‘lib xizmat qilishi lozim. montessori tizimsi narsalarning katta-kichikligi, rangi va shaklini farqlashga oid mashqlar (ko‘rish va sezish mashqlari) materiallar yuzalarining xossalari, narsalarning xususiyatlarini farqlashga oid mashqlar (taktil mashqlari) harorat, og‘irlik hamda tovushlarning baland – pastligi, xid va ta’m xossalarini farqlashga oid mashqlar o‘tkazishni o‘z ichiga oladi. mashqlarni o‘tkazishda geometrik buyumlar, g‘o‘lalar, tayoqlar, qog‘ozlar shu kabilar material bo‘lib xizmat qilishi mumkin. bola ana shu narsalardan foydalanib, ba’zi bir narsalarning teshiklarini ularning shakli va katta-kichikligiga qarab tegishli narsalar bilan to‘ldirish “narvoncha” minoracha yasashi, ularni xillarga ajratishi, namunaga qarab tanlay olishi bir-biriga o‘xshash ob’ektlarni guruh-guruh qilib taxlashi lozim va hokazo. bolani sensor jihatdan tarbiyalashda montessori harakatlarni, ta’sirlarni farqlaydigan mashqlarga taqqoslash va farqlash jarayonlarining o‘ziga …

4 / 14

qilsada, u baribir bolalarga narsalarning xossalarini tekshirishning ayrim usullarini o‘rgatdi. masalan, tarbiyachi narsalarning sirtini bolaning barmog‘i bilan aylantirib chiqadi, geometrik figura-figuralarga ko‘proq qiziqadi. montessori didaktik tizimsining bu xususiyati “avtodidaktizm” nomini olgan chunki u didaktik material tuzilishning o‘zi bola harakatlarining to‘g‘ri bajarilishini avtomat ravishda kontrol qilib turishni taminlaydi. bunga asoslangan mustaqil o‘rganish burjua mamlakatlari pedagogikasida hozirgacha qo‘llanib kelinmoqda. tarbiyachi narsalarning sirtini bolani barmog‘i bilan aylantirib chiqadi, geometrik figuralar bilan mashg‘ulot o‘tkazayotganda bolaga o‘ng qo‘lining ko‘rsatkich barmog‘i bilan o‘ymalar ustidan aylantirib chiqishni o‘rgatadi. montessori qog‘oz va matodan qirqib narsalar yasash geometrik jismlarni konkret narsalar va boshqa narsalar bilan solishtirish kabi maxsus mashg‘ulotlar o‘tkazish uchun didaktik materiallar tarqoq tasodifiy bo‘lib hech qnday tizimga ega emas. ikki yoshga qadam qo‘ygan bolalar oldiga dastlab harakat bilan bog‘liq bo‘lgan vazifalar (sharni dumalatish, xalqalarni sterjenga tushurish, kubik va g‘ishtchalarni taxlash, qutichalarni ochish va yopish singari) qo‘yildi. shundan keyin bolalar bir-biridan keskin va kamroq ajralib turadigan kattaliklarni farqlashga …

5 / 14

‘zgartirishi, nariroqqa surib qo‘yishi mumkin, natijada unda qo‘l harakatlarida tartibga solish ko‘nikmasi o‘z harakatlarini ko‘z bilan nazorat qilish malakasi hosil bo‘ladi, bo‘shliqda chamalab ko‘rish ko‘nikmasi shakllanadi. shu narsani ijobiy fakt sifatida qayd qilib o‘tish kerakki, yuqorida aytib o‘tilgan tadqiqotlarning materiallari. bolalar bog‘chasida tarbiya programmasining ayniqsa narsalarning qilinadigan harakati bo‘limning mazmunini kokretlashtirish imkonini berdi. bola bilish vazifasini hal qilsagina idrokning rivojlanish jarayoni ancha samarali bo‘ladi, bu vazifa tevarak-atrofdagi olam predmetlari xossalari va munosabatlarining o‘z tabiatining albatta aks ettirishni talab qiladi. bu xildagi vazifalarni bola narsalarni namunasiga qarab tanlayotganda shuningdek, uning esda qolgan xossalariga va umuman uning tashqi qiyofasiga xarakteristika berish kerak bo‘lgan holllarda hal qiladi. ilk yoshdagi bola bilan maktabgacha yoshdagi bolaning idroki o‘rtasidagi sifat farqlari narsalar bilan bog‘liq bo‘lgan oddiy harakatlardan bolalar idrokiga yanada yuqoriroq talablar qo‘yadigan va uning yaxshi rivojlanishi uchun tag‘in ham qulayroq shart-sharoitlar yaratib beradigan samarali faoliyatining ancha murakkab turlariga o‘tish bilan bog‘liq. ilk yoshidagi bolalarning idrok …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kichik yoshdagi bolalarning sensor tarbiyasi"

kichik yoshdagi bolalarning sensor tarbiyasi amaliy mashg‘ulot: kichik yoshdagi bolalarning sensor tarbiyasi (2 soat) ishning maqsadi: tinglovchilarga sensor tarbiyaning maqsadi, vazifalari, mazmun-mohiyati, bolalarning sensor qobiliyatlarini shakllantirish, sensor qobiliyatlar orqali bolalar idrokini rivojlantirish, bolalarda sensor etalonlar tizimlarini - buyumlarning xususiyatlari, sifatlari va munosabatlari to‘g‘risidagi umumlashgan tasavvurlarni shakllantirish haqida tushuncha berish. tayanch so‘zlar: sensor tarbiya, sensor tarbiyaning shartlari, sensor tarbiyaning metodlari, perseptiv harakatlar. ilk va maktabgacha yoshdagi bolalarni buyumlarning shakli, katta-kichikligi va rangi bilan tanishtirish hamda ularda bu xossalarni to‘g‘ri idrok qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish masalasi...

This file contains 14 pages in DOCX format (338.0 KB). To download "kichik yoshdagi bolalarning sensor tarbiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: kichik yoshdagi bolalarning sen… DOCX 14 pages Free download Telegram