ёругликнинг тулкин хоссалари. магнетикалар. модданинг магнит майдони. ёругликнинг табиати

DOC 82,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1403927984_48533.doc ёругликнинг тулкин хоссалари. магнетикалар. модданинг магнит майдони. ёругликнинг табиати режа: 1. ёруглик интерференцияси 2. ёруглик дифракцияси 3. ёругликни кутбланиши 4. ёруглик дисперсияси оддий шароитларда фазода бир вактнинг узида жуда куплаб ёруглик тулкинлари таркалади. бу тулкинлар хар хил манбалардан чикаётган ёки хар хил предметлар юзаларидан кайтаётган ва сочилаётган булиши мумкин. кундалик хаётдаги тажрибалардан биламизки, жуда куплаб таркалаётган ёруглик тулкинлари бир-бирига халакит бермай фазода таркалади, шу сабабли биз предметларни курганда уларни узини бузилмаган холда курамиз. ёруглик тулкинларини бундай таркалишига сабаб шуки, ёруглик электромагнит тулкинларнинг мухитга таъсири шу мухитда бошка электр ва магнит www.qmii.uz/e-lib 26 майдонларнинг борлигидан катъий назар руй беради. бундан хар хил электромагнит тулкинларнинг электр ва магнит майдонлари бушликда таркалганда узларини кучланганликларини, харакат йуналишини ва бошка характеристикаларини узгартирмайдилар деган хулосага келамиз. бу хакикатда шундай руй беради. бунга суперпозиция принципи деб аталади. сурперпозиция принципи бажарилганда фазода бир вактда таркалаётган электромагнит тулкинларнинг е ва н кучланганликлари узаро алгебраик равишда кушиладилар. лекин икки …
2
бошка усулда иккига ажратиб, сунг учраттирганлар. бундай усулдан френель, юнг, ллойф, бете, р. поль каби олимлар фойдаланганлар. мисол тарикасида юнг схемасини курамиз. т. юнг бир тиркишдан таркалаётган ёруглик йулига икки тиркишли тусик куйди. натижада тусикдан сунг ёруглик икки мустакил даста сифатида таркалади. бу икки ёруглик бир манбадан чикаётган булгани учун узаро когерент булади ва экранда интерференция максимумлари ва минимумлари кузатилади. агар экранда учрашаётган икки когерент ёруглик тулкинларининг оптикавий йулларини фарки d вакуумдаги l0 тулкин узунликларининг бутун сон марта олинганига тенг булса, яъни , кol ± = d (к=0,1,2,3 ...) (1) итерференция максимуми кузатилади. ёзилган (1) шарт интерференция максимумлари шарти дейилади. агар d вакуумдаги l0 тулкин узунликларининг ярим бутун сонига тенг булса, яъни l )21( + ± = d к0 , (к=0,1,2,3 ...) (2) интерференция минимумлари кузатилади. ёзилган (2) ифода интерференция минимумлари шарти дейилади. интерференция ходисасини хаётда биз учратиб турамиз. масалан, сув юзидаги юпка ёг ёки мой катламларига ёруглик тушганда уларнинг …
3
а келамиз. хакикатда бирор тешикдан ёруглик утса, у узун нур конусини хосил килади. агар шу тешикни яна кичрайтирсак, у холда ёруглик тешикдан сфера буйлаб таркалувчан булади. бу ходисани биринчи булиб итальян олими гримальди кузатган ва уни ёруглик дифракцияси деб атаган. умуман, ёруглик дифракцияси деб ёругликни тор тешиклардан ва тусик четидан утганда тугри чизикли таркалишини бузулишига айтилади. гюйгенс ёругликни таркалиш жараёнини тушунтириш учун бир принципни баён этди. бу принципни маъноси шундай: ёруглик тулкини келиб тебратган хар бир нукта уз навбатида манба булиб, элементар ёруглик тулкинларини таркатади. гюйгенс принципини камчилиги шундаки, элементар тулкинларни кушганда уларни фазаларини хисобга олмайди, холбуки бу тулкинларнинг фазалари хар хил булади. бу камчиликни френель тулдирди ва элементар тулкинларни фазаларини хисобга олди. натижада гюйгенс – френель принципи вужудга келди, уни маъноси шундай: чегараланган ёруглик тулкинлари фронти таркалганда хамма нукталардан чикаётган элементар тулкинлар инитерференция натижасида бир-бири билан йийишиб кетган фазонинг кисмида коронгилик кузатилади. френель ёруглик дифракциясини тушунтириш учун утаётган тулкин …
4
ль дифракциясини доиравий тешикдан ёруглик утганда курамиз. доиравий тешикни френель зоналарига буламиз. масалан, доиравий тешикда 3 та зона жойлашган. а нуктада дифракцион манзарани кузатамиз. бунда умумий коида шундай. агар доиравий тешикда жуфт зоналар жойлашсин, а нуктада(марказда) коронгилик булади. агар доиравий тешикда ток зоналар жойлашса, а нуктада (марказда) ёруглик булади. биз кураётган холда доиравий тешикда 3 та зона жойлашгани учун а нуктада ёруглик булади. дифракцион ходисага асосланиб махсус асболар ясалган. шундай курилмалардан бирини дифракцион панжара дейилади. дифракцион панжара деб бир-биридан тенг масофаларда турган куп тиркишлардан тузилган асбобга айтилади. дифракцион панжарадаги параллел жойлашган тиркишлардан ёруглик утганда фраунгофер дифракцияси кузатилади. дифракцион панжарадаги битта тиркишни эни d булса, икки тиркиш орасидаги тусик эни а булса, уларнинг йигиндисига дифракцион панжара доимийси ёки даври b дейилади. тиркишлар сони n, панжара эни d ва панжара доимийси b узаро шундай богланган: d=bn икки кушни тиркишдан утган ёруглик тулкинларининг узаро йул фарки j = d sin b бу ерда …
5
исликни тебраниш текислиги дейилади. унга тик булган текисликка кутбланиш текислиги дейилади. ясси кутбланган ёругликни табиий ёругликдан кутблагич ёки поляризаторлар деб аталувчи асбоблар ёрдамида хосил килинади. кутблагичга, яъни поляризаторга мисол килиб махсус киркилган турмалин кристалини курсатиш мумкин. хосил килинган кутбланаган ёругликни анализаторлар деб аталувчи асбоблар ёрдамида текширилади. икки кутбловчи асбобдан утган ёруглик интенсивлиги j шу асбоблар текисликлари орасидаги j бурчагининг косинуси квадрати пропорционал булади. бу конунни малюс конуни дейилади. тажриба шуни курсатадики, ёруглик кайтганда ва синганда хам кутбланар экан. ёруглик кайтганда шундай j0 бурчак борки унинг учун бажарилса, кайтган ёруглик тула кутбланган булади. бу ифодада мухитнинг нисбий синдириш курсаткичи. бу конунни брюстер конуни дейилади. тулик кутбланиш j бурчакда кайтган ва синган нурлар заро тугри бурчак ташкил этадилар. ёругликнинг дисперсияси деб модданинг синдириш курсаткичини ёруглик тулкин узунлигига богликлигидан юз берадиган ходисаларга айтилади. ёругликни дисперсиясини математик равишда шундай ёзиш мумкин: ) (l f n = ёруглик дисперсиясини биринчи марта 1672 йилда инглиз олими …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ёругликнинг тулкин хоссалари. магнетикалар. модданинг магнит майдони. ёругликнинг табиати" haqida

1403927984_48533.doc ёругликнинг тулкин хоссалари. магнетикалар. модданинг магнит майдони. ёругликнинг табиати режа: 1. ёруглик интерференцияси 2. ёруглик дифракцияси 3. ёругликни кутбланиши 4. ёруглик дисперсияси оддий шароитларда фазода бир вактнинг узида жуда куплаб ёруглик тулкинлари таркалади. бу тулкинлар хар хил манбалардан чикаётган ёки хар хил предметлар юзаларидан кайтаётган ва сочилаётган булиши мумкин. кундалик хаётдаги тажрибалардан биламизки, жуда куплаб таркалаётган ёруглик тулкинлари бир-бирига халакит бермай фазода таркалади, шу сабабли биз предметларни курганда уларни узини бузилмаган холда курамиз. ёруглик тулкинларини бундай таркалишига сабаб шуки, ёруглик электромагнит тулкинларнинг мухитга таъсири шу мухитда бошка электр ва магнит www.qmii.uz/e-lib 26 майдонларнинг бо...

DOC format, 82,0 KB. "ёругликнинг тулкин хоссалари. магнетикалар. модданинг магнит майдони. ёругликнинг табиати"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.