atom tuzilishi haqidagi nazariyalar

PPT 32 pages 1.6 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPT

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

презентация powerpoint atom tuzilishi haqidagi nazariyalar atom tuzilishi. аtomda elektronlarning energetik holati. elektronlarning orbitallarda taqsimlanishi. kvant sonlari pauli prinsipi. gund qoidasi. klechkovskiy qoidasi atomning kashf etilishi - 1895 yilda ingliz olimi kruks gazlarda elektr razryadlarini o‘rganib manfiy qutbdan nur chiqishini va uning oddiy nurdan farqlanib magnit maydoni ta’sirida og’ishini aniqladi. bu manfiy zarrachalar oqimini “katod nurlar” deb atadi. j.tomson bu zarrachalar tabiatini o‘rganib ularni electron nomi bilan atadi. 1896 yilda a.bekkerel tomonidan uran o‘rganilib, radiaktivlik xodisasini ( α-,β-,γ-) kashf qilinishi atomda elektronlardan boshqa yana kichik zarrachalar borligini ko‘rsatdi. 1909 yilda e.rezerford metal plastinkaga α- zarrachalar ta’sirini o‘rganib, “atom bo‘linuvchi murakkab zarracha” degan tushunchani ilgari surdi. 1932 yilda d.ivanchenko va geyzenberk proton-neytron nazariyasini yaratdi. бу илмий тажриба ва улар асосидла йиғилган далиллар атомнинг таркиби тўғрисида қуйидаги умумий хулосага олиб келди. атом –мусбат зарядли ядро ва манфий зарядли электронлардан иборат. ядро атомнинг марказида жойлашган бўлиб,протон ва нейтронлардан ташкил топган. ядрода атомнинг барча …

2 / 32

. rezerford tajribasi tomson taklif etgan modelda atom massasi uning hajmi boʻyicha bir tekis taqsimlangan. bunday farazning hato ekanligini tez orada ingliz fizigi ernest rezerford isbotladi. 1908-1911-yillarda uning rahbarligida α-zarralar (geliy yadrolari)ning metal folga (zar qogʻoz)da sochilishiga oid tajribalar oʻtkazilgan edi. (qarang alfa yemirilish). α-zarra yupqa folgadan (qalinligi 1 mkm) oʻtib va oltingugurtli qoʻrgʻoshindan qilingan ekranga tushib, mikroskopda yaxshi koʻrinadigan chaqnashni vujudga keltirar ekan. ekranni α-zarraning dastlabki harakat yoʻnalishida xar hil burchaklarda joylashtirildi va folgadan u yoki bu burchakka sochilgan zarralar soni sanaldi. koʻpchilik zarralar folgadan bir oz ogʻib oʻtib ketishi aniqlandi, biroq ayrim hollarda (tahminan 10 000 lan bittasida) α-zarraning 90˚ dan katta burchakka ogʻgani kuzatildi. atomning birinchi miqdoriy nazariyasini 1913-yilda daniya fizigi nils bor ishlab chiqdi. bu eng oddiy atom — vodorod atomining nazariyasi edi. nils bor rezerford tajribalarining natijalaridan va oʻsha vaqtlarda maʼlum boʻlgan atomlar vodorodning spektri haqidagi maʼlumotlardan foydalandi. u vodorod atomini quyidagi koʻrinishda tasavvur qildi: …

3 / 32

atomdagi turli energetik holatlardagi energiyalar farqi. atomning birinchi miqdoriy nazariyasini 1913-yilda daniya fizigi nils bor ishlab chiqdi. bu eng oddiy atom — vodorod atomining nazariyasi edi. nils bor rezerford tajribalarining natijalaridan va oʻsha vaqtlarda maʼlum boʻlgan atomlar vodorodning spektri haqidagi maʼlumotlardan foydalandi. u vodorod atomini quyidagi koʻrinishda tasavvur qildi: proton (atom yadrosi) atrofida aylanma orbita boʻlib elektron harakatlanadi. * atom – musbat zaryadlangan yadro va uning atrofida tinimsiz harakatlanuvchi elektronlardan tashkil topgan elektroneytral zarracha. atom tuzilishi + ē { atom n - elektron, manfiy (-) zaryadli - neytron, zaryadsiz - proton (yadro zaryadi), musbat (+) zaryadli { yadro, nuklon p + atom (qadimgi yunoncha: atomos — boʻlinmas) — kimyoviy elementning barcha xossalarini oʻzida mujassamlashtirgan eng kichik zarrasi. dastlabki „boʻlinmas“ nomini olgan bu zarraning ichki tuzilishi anchagina murakkab. atom musbat zaryadlangan negiz (yadro) va yadro atrofida harakatlanuvchi elektronlardan tashkil topgan. atom elektronlarni tutib olib yoki berib, manfiy yoki musbat zaryadlangan ionlarga …

4 / 32

. izotoplar —yadro zaryadi bir xil, atom massasi xar xil bo’lgan zarrachalar. o 8 16 6 2 bir xil xar xil kislorod izo – bir xil top – yuqori (tartib raqam, yadro zaryadi) 16o, 17o, 18o – kislorodning izotoplari 12c, 13c, 14c – uglerodning izotoplari izobarlar —atom massasi bir xil, yadro zaryadi xar xil bo’lgan zarrachalar. xar xil bir xil izo – bir xil bar – og’irlik, bosim 14c va 14n– izobarlar 40ar va 40ca– izobarlar ar 18 40 8 8 2 argon ca 20 40 2 8 8 2 kalsiy p 15 31 5 8 2 fosfor izotonlar — neytronlar soni bir xil bo’lgan zarrachalar. 31p va 32s– izotonlar oltingugurt s 16 32 6 8 2 elektronlar harakatlanadigan orbitallarning shakli ē ē ē ē s-orbital p-orbital d-orbital f-orbital kvant sonlar 1900 yilda nemis olimi m.plank o’zining kvant nazariyasini yaratdi. bu nazariyaga muvofiq atom va molekulalar nurni kichik portsiyalar xolida …

5 / 32

i elektronlar s- elektronlar, p- orbitaldagi elektronlar p- elektronlar deyiladi va mos ravishda d- hamda f- elektronlar deyiladi. p uchun ml=2·1+1=3 ml – magnit kvant son elektron orbitallarining fazodagi xolatini ifodalaydi ml = 2l+1 ml = -l … +l s uchun ml=2·0+1=1 d uchun ml=2·2+1=5 0 -1 0 +1 -2 -1 0 +1 +2 ms – spin kvant son elektronning o’z o’qi atrofida qaysi tomonga harakatlanishini ko’rsatuvchi kattalik . ↑ +½ ↓ -½ ē ē 2s2 2p2 n = 2, 2, 2, 2 l = 0, 0, 1, 1 ml = 0, 0, -1, 0 ms = +½, -½, +½, +½ -1 0 +1 0 4s2 n = 4, 4, 3, 3, 3 l = 0, 0, 2, 2, 2 ml = 0, 0, -2, -1, 0 ms = +½, -½, +½, +½, +½ 3d3 -2 -1 0 0 +1 +2 n = 2, 2 l = 0, 0 ml …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atom tuzilishi haqidagi nazariyalar"

презентация powerpoint atom tuzilishi haqidagi nazariyalar atom tuzilishi. аtomda elektronlarning energetik holati. elektronlarning orbitallarda taqsimlanishi. kvant sonlari pauli prinsipi. gund qoidasi. klechkovskiy qoidasi atomning kashf etilishi - 1895 yilda ingliz olimi kruks gazlarda elektr razryadlarini o‘rganib manfiy qutbdan nur chiqishini va uning oddiy nurdan farqlanib magnit maydoni ta’sirida og’ishini aniqladi. bu manfiy zarrachalar oqimini “katod nurlar” deb atadi. j.tomson bu zarrachalar tabiatini o‘rganib ularni electron nomi bilan atadi. 1896 yilda a.bekkerel tomonidan uran o‘rganilib, radiaktivlik xodisasini ( α-,β-,γ-) kashf qilinishi atomda elektronlardan boshqa yana kichik zarrachalar borligini ko‘rsatdi. 1909 yilda e.rezerford metal plastinkaga α- zarrachalar ta’sirini...

This file contains 32 pages in PPT format (1.6 MB). To download "atom tuzilishi haqidagi nazariyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: atom tuzilishi haqidagi nazariy… PPT 32 pages Free download Telegram