g’o’za morfologiyasi

DOCX 15 pages 197.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 197.5 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

g’o’za morfologiyasi reja: 1. g’o’za tuzilishining o’simlik rivojlanishidagi o’rni 2. g’o’zaning morfologik organlari (ildiz, poya, shox, barg, gul ko’sak, chigit, tola) va ularning shakllanishi, tolaning texnologik ko’rsatkichlari 3. g’o’za organlarining shakllanishiga tashqi omillarning ta’siri g’o’za o’simligi quyidagi morfologik organlardan tashkil topgan: ildiz, poya, barg, shox, gul, ko’sak, chigit va tola. bu organlarning tuzilishi va ularning o’zaro farqlanish belgilari ko’pgina hollarda o’simlikni o’sish va rivojlanishida muhim rol o’ynaydi. masalan, ildizning kuchli yoki kuchsiz rivojlanishi, poyaning past yoki baland bo’yli bo’lishi, shoxlarning poyada g’uj yoki tarvaqaylab o’sishi kabi ko’rsatkichlarining o’zigina sohani mexanizasiyalashning muhim ko’rsatkichlaridan bo’lib, ayni vaqtda, hosildorlik va uning sifatini ham belgilovchi omil bo’lib xizmat qilishi mumkin. shu nuqtai nazardan ham o’simlikning morfologik tuzilishini bilish bilan seleksiya ishlarini yuritishda, fiziologik, agrotexnologik jarayonlarni ishlab chiqishda muhim rol o’ynaydi. ildiz sistemasi. tayanch tushunchalar:: morfologik tuzilishi, o’q ildiz, tartib ildizlar, faol ildizlar, ildizning ishchan chuqurligi, ildizning vertikal va gorizonatal bo’ylab tarqalishi, gidrotropizm, regenerasiya, xujayra …

2 / 15

git unib chiqqach, to shonalash fazasigacha ildiz juda tez o’sadi, bu fazada o’q ildizning sutkalik o’sishi 2,5-3,2 sm bo’lsa, yon ildizlarning umumiy o’sish yig’indisi 30-45 sm ga yetadi. ildiz sistemasining o’sishi va rivojlanishiga tuproq tipi, mexanik tarkibi, yer osti suvining chuqur-yuzaligi, tup qalinligi, sug’orish, oziqlantirish, qator orasiga ishlov berish kabi omillar ta’sir ko’rsatadi. 1-rasm. g’o’za ildiz tizimining namlikka qarab shakllanishi. a-nam yetarli bo’lmaganda; b-namlik ortiqcha bo’lganda; v-nam yetarli bo’lgan sharoitlarda poyasi. tayanch tushunchalar: ildiz bo’g’zi, gipokotil, epikotil, poya bo’g’ini, poya zonalari, tuklar, ranglar, balandligi. voyaga yetgan g’o’zaning bosh poyasi ikki qismdan iborat: 1. qo’yi qism-ildiz bo’g’zi bilan urug’ barg joylashgan oraliq-urug’ barg osti tirsagi- gipokatil; 2. ustki qismi- poyaning urug’ barg joylashgan yeridan yuqori urug’ barg ustki qismi epikotil deb ataladi. urug’ barg osti tirsagida hyech qanday chinbarg va shox bo’lmaydi, urug’barg ustki qismida chinbarglar bo’lib, ularning qo’ltig’idan shoxlar paydo bo’ladi. ekilib kelinayotgan g’o’zalarning bo’yi o’sish sharoiti, tur naviga qarab …

3 / 15

adi. g’o’za shoxi. tayanch tushunchalar: shoxlanish tipi, monopodial shox, simpodial shox, o’ltiriqli shox «0», shoxlanishning kenja tiplari, o’tkir burchak, o’tmas burchak, zig-zagsimon, to’xtovsiz o’sish, cheklanmagan va cheklangan shox. g’o’zaning yon shoxi bosh poyadagi barg qo’ltig’iga o’rnashgan kurtakdan chiqadi. g’o’zada shoxlar ikki xil bo’ladi; 1.o’suv shoxi – (monopadial); 2. hosil shoxi (simpodial). o’suv shoxi bosh poyaning quyi qismidan, bargning qo’ltiq kurtagidan bosh poyaga nisbatan o’tkir burchak yasab, o’sish kurtagining rivojlanish hisobiga uzluksiz o’saboradi. o’sish xarakteriga ko’ra egri-bugri bo’lmay to’g’ri o’sadi, bosh poyani eslatadi, undan hosil shoxlari ham paydo bo’lib, hosil beradi. hosil shoxi bosh poyadan o’suv shoxiga qaraganda kengroq burchak hosil qilib chiqadi. hosil shox ham bosh poyaning barg qo’ltig’ida joylashgan kurtakdan chiqib, uchida gul-kurtak hosil etish bilan o’sishdan to’xtaydi, mana shu gul-kurtak yonida barg ham paydo bo’ladi. shu barg qo’ltig’idagi kurtaklardan biri o’sib, ikkinchi bo’g’im oralig’ini (pog’onani) vujudga keltiradi, bu ham gul-kurtak va barg bilan tugallanadi va hakoza. shunday qilib, …

4 / 15

tip uzun bo’g’imli (bo’g’im oralig’i 15 sm gacha); 4-kenja tup juda uchun (bo’g’im oralig’i 20-25 sm gacha). bundan tashqari, kenja tiplar o’rtasida oraliq tipdagi g’o’zalar mavjud. hosil shoxlarining qisqa-uzunligi irsiy belgi bo’lib, g’o’za tupining g’uj yoki tarvaqaylab o’sishini belgilaydi. shoxlar tarvaqaylab o’sganda qator oralarini ishlashni va hosilni terishni qiyinlashtiradi, shoxlar g’uj o’sgan taqdirdagina bu jarayon osonlashadi. agar o’simlik oziqa moddalar bilan yaxshi yoki yuqori ta’minlangan taqdirda o’suv va hosil shoxlari yonidan qo’shimcha kurtakdan yana o’suv va hosil shoxlari chiqib ketishi mumkin. texnologik jarayonlar o’simlik talabi darajasida olib borilib, normal tup son bo’lganda, g’o’zalar o’rtacha 1-3 o’suv shoxi, 14-20 ta gacha hosil shoxi paydo qiladi, bu vaqtda chilpish o’tkazilib, o’sishni to’xtatish mumkin. hosil shoxi odatda, tezpishar g’o’zalarda 3-4, kech pishar g’o’zalarda esa 5-8 barg qo’ltig’ida paydo bo’ladi (hs). g’o’za bargi. tayanch tushunchalar:barg shakli, barg yonligi, rangi, tuklanishi, tomirlari, barg sathi, bargni poya bo’ylab joylanishi, barg labchalari, shiradonlar. g’o’za bargi barg shapolog’i, …

5 / 15

o’za guli ikki jinsli, organlari besh doirada beshtadan bo’lib joylashgan. tuzilishi-tashqi tomonidan uchta yirik gul yonligi; keyin 5 ta o’zaro birikib ketgan va kosacha hosil qilgan bargdan; kosacha ichida tag tomondan o’zaro birikkan gultoj bargi; gultojidan ichkarida otalik kolonkasi (androsey) bor. kolonka otalik iplari trubkasidan iborat bo’lib, sirtida juda ko’p mayda otalik changchilar o’rnashgan; gulning qoq o’rtasida onalik (genisey) joylashadi, bu onalik tuguncha, ustuncha va og’izchadan iborat. g’o’za gulidan tashqarida alohida shiradon-nektarlik bor. g’o’za ko’sagi. tayanch tushunchalar:g’o’za mevasi, shakli, yirikligi, tashqi tuzilishi, chanoq, chigit, chanoqning yorilishi, etdorlik, meva bargi. g’o’zaning mevasi ko’sak. shakli g’o’za turi va naviga qarab tuxumsimon, sholg’omsimon, dumaloq, anjirsimon bo’lishi mumkin. uchi to’mtoq, nayzasimon, cho’ziq yoki qisqa bo’ladi. kattaligi 1 sm dan 5-6-7 sm gacha bo’ladi. ko’sakdagi chigitli paxtaning massasi yovvoyi g’o’zalarda 0,1-0,25 g, madaniy shakllaridan o’rta tolali g’o’zalarda 7-8 g, ingichka tolalilarda 3-4-5 g bo’ladi. sirti silliq, g’adir-budir, mayda bezcha va chuqurchalar bilan qoplangan, yaltiroq, xira, …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "g’o’za morfologiyasi"

g’o’za morfologiyasi reja: 1. g’o’za tuzilishining o’simlik rivojlanishidagi o’rni 2. g’o’zaning morfologik organlari (ildiz, poya, shox, barg, gul ko’sak, chigit, tola) va ularning shakllanishi, tolaning texnologik ko’rsatkichlari 3. g’o’za organlarining shakllanishiga tashqi omillarning ta’siri g’o’za o’simligi quyidagi morfologik organlardan tashkil topgan: ildiz, poya, barg, shox, gul, ko’sak, chigit va tola. bu organlarning tuzilishi va ularning o’zaro farqlanish belgilari ko’pgina hollarda o’simlikni o’sish va rivojlanishida muhim rol o’ynaydi. masalan, ildizning kuchli yoki kuchsiz rivojlanishi, poyaning past yoki baland bo’yli bo’lishi, shoxlarning poyada g’uj yoki tarvaqaylab o’sishi kabi ko’rsatkichlarining o’zigina sohani mexanizasiyalashning muhim ko’rsatkichlaridan bo’lib, ayn...

This file contains 15 pages in DOCX format (197.5 KB). To download "g’o’za morfologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: g’o’za morfologiyasi DOCX 15 pages Free download Telegram